Komunikacja alternatywna i wspomagająca osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu SP-AKZ

1. Elementy komunikacji niewerbalnej w procesie porozumiewania się.
2. AAC – definicja, terminologia, klasyfikacja: metody wspomagane i niewspomaganie komunikacji AAC a zaburzenia ze spektrum autyzmu.
3. Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej: system symboli jednoznacznych, Piktogramy, PCS, Makaton, system PECS.
4. Pomoce komunikacyjne. Tworzenie przykładowych pomocy komunikacyjnych.
5. Dobór właściwej metody AAC stosowanie do indywidualnych potrzeb osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
6. Łączenie różnych metod AAC.
7. Metoda ułatwionej komunikacji w porozumiewaniu się osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
7. Wykorzystanie sprzętu technicznego do komunikowania i tworzenia pomocy niezbędnych w procesie porozumiewania się.
8. Wytyczne do pracy z rodziną i z otoczeniem osoby niemówiącej.
9. Wykorzystanie metod komunikacji alternatywnej w praktyce.

1. Elementy komunikacji niewerbalnej w procesie porozumiewania się.
2. AAC – definicja, terminologia, klasyfikacja: metody wspomagane i niewspomaganie komunikacji AAC a zaburzenia ze spektrum autyzmu.
3. Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej: system symboli jednoznacznych, Piktogramy, PCS, Makaton, system PECS.
4. Pomoce komunikacyjne. Tworzenie przykładowych pomocy komunikacyjnych.
5. Dobór właściwej metody AAC stosowanie do indywidualnych potrzeb osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
6. Łączenie różnych metod AAC.
7. Metoda ułatwionej komunikacji w porozumiewaniu się osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
7. Wykorzystanie sprzętu technicznego do komunikowania i tworzenia pomocy niezbędnych w procesie porozumiewania się.
8. Wytyczne do pracy z rodziną i z otoczeniem osoby niemówiącej.
9. Wykorzystanie metod komunikacji alternatywnej w praktyce.

1. Elementy komunikacji niewerbalnej w procesie porozumiewania się.
2. AAC – definicja, terminologia, klasyfikacja: metody wspomagane i niewspomaganie komunikacji AAC a zaburzenia ze spektrum autyzmu.
3. Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej: system symboli jednoznacznych, Piktogramy, PCS, Makaton, system PECS.
4. Pomoce komunikacyjne. Tworzenie przykładowych pomocy komunikacyjnych.
5. Dobór właściwej metody AAC stosowanie do indywidualnych potrzeb osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
6. Łączenie różnych metod AAC.
7. Metoda ułatwionej komunikacji w porozumiewaniu się osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
7. Wykorzystanie sprzętu technicznego do komunikowania i tworzenia pomocy niezbędnych w procesie porozumiewania się.
8. Wytyczne do pracy z rodziną i z otoczeniem osoby niemówiącej.
9. Wykorzystanie metod komunikacji alternatywnej w praktyce.

1. Elementy komunikacji niewerbalnej w procesie porozumiewania się.
2. AAC – definicja, terminologia, klasyfikacja: metody wspomagane i niewspomaganie komunikacji AAC a zaburzenia ze spektrum autyzmu.
3. Metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej: system symboli jednoznacznych, Piktogramy, PCS, Makaton, system PECS.
4. Pomoce komunikacyjne. Tworzenie przykładowych pomocy komunikacyjnych w zależności od sposobu dostępu.
5. Dobór właściwej metody AAC stosowanie do indywidualnych potrzeb osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
6. Łączenie różnych metod AAC-wielomodalność.
7. Metoda ułatwionej komunikacji w porozumiewaniu się osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu.
7. Wykorzystanie sprzętu technicznego do komunikowania i tworzenia pomocy niezbędnych w procesie porozumiewania się.
8. Wytyczne do pracy z rodziną i z otoczeniem osoby niemówiącej.
9. Wykorzystanie metod komunikacji alternatywnej w praktyce.

SDM - Wczesny start
Błeszyński J. (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji., Impuls, Kraków 2006;
2. Smyczek A., Bolon B., Bobińska – Domżał A., Guzik J., „Twoje znaki, moje słowa i zabawa już gotowa! Program edukacyjny dla rodzin dzieci niemówiących, używających komunikacji wspomagającej (AAC)”, Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Kraków 2006;
3. Martinsen H. M., Tetzchner von S., Wprowadzenie do wspoamagających i alternatywnych metod porozumiewania się., Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Warszawa 2002;
4. Grycman M., Kaniecka K. (1993). O wczesną stymulację umiejętności komunikacyjnych dzieci niepełnosprawnych” (w) Scholasticus Miesięcznik Popularnonaukowy 2 , Wyd. Popularnonaukowe Linea, Wrocław- Lublin
5. Grycman M., Smyczek A. (red.) (2004). Wiem czego chcę! Z praktyki polskich użytkowników i terapeutów AAC, Stowarzyszenie „Mówić bez słów”, Kraków
6. Kaczmarek B.B. (2004). Metoda Makaton we wspomaganiu porozumiewania się dzieci z zaburzeniami mowy i języka. (w) Dykcik W., Twardowski A. (red.) Wspomaganie rozwoju i rehabilitacja dzieci z genetycznie uwarunkowanymi zespołami zaburzeń PTP, Poznań
7. Kaczmarek B.B. (2009). Znaczenie wspomagających i alternatywnych metod komunikacji dla teorii i praktyki rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. (w) Żółkowska T., Konopska L. (red.), W kręgu niepełnosprawności - teoretyczne i praktyczne aspekty poszukiwań w pedagogice specjalnej. US, Wyd. Print Group, Szczecin
8. Lechowicz A.(1997). Użytkownicy systemu komunikacji Bliss twarzą w twarz ze światem (w) Przyjaciel Dziecka, Nr 1-3
9. Smyczek A. (2006). Wspomaganie rozwoju komunikacji i języka dzieci niepełnosprawnych dzieci od 1-go do 6-go roku życia (w) Król M., Taczała J., Kryszczyńska J. (red.) Co? Jak? Kiedy? I dlaczego? Możliwości diagnostyki i terapii dzieci z wczesnym uszkodzeniem mózgu w wieku od 1 do 6-go roku życia i wsparcia ich rodzin, Materiały konferencyjne, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Krok za krokiem”, Zamość
10. Cichocka – Segiet K., „Dziecko niemówiące na ścieżce edukacyjnej – diagnoza kompetencji komunikacyjnych” i „Diagnoza kompetencji szkolnych oraz indywidualne programy nauczania w pracy z uczniem nieposługującym się mową werbalną” w: red. Konieczna A., „Diagnozowanie potrzeb edukacyjnych dziecka”,. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010;
11. Grycman M., Sprawdź, jak się porozumiewam., Kuria Prowincjalna Zakonu Pijarów, Kraków 2009;
15. Styczek I.; Logopedia.; Warszawa 1980;
16. Biuletyny Stowarzyszenia “Mówić bez Słów”;

SDM - Wczesny start
Błeszyński J. (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji., Impuls, Kraków 2006;
2. Smyczek A., Bolon B., Bobińska – Domżał A., Guzik J., „Twoje znaki, moje słowa i zabawa już gotowa! Program edukacyjny dla rodzin dzieci niemówiących, używających komunikacji wspomagającej (AAC)”, Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Kraków 2006;
3. Martinsen H. M., Tetzchner von S., Wprowadzenie do wspoamagających i alternatywnych metod porozumiewania się., Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Warszawa 2002;
4. Grycman M., Kaniecka K. (1993). O wczesną stymulację umiejętności komunikacyjnych dzieci niepełnosprawnych” (w) Scholasticus Miesięcznik Popularnonaukowy 2 , Wyd. Popularnonaukowe Linea, Wrocław- Lublin
5. Grycman M., Smyczek A. (red.) (2004). Wiem czego chcę! Z praktyki polskich użytkowników i terapeutów AAC, Stowarzyszenie „Mówić bez słów”, Kraków
6. Kaczmarek B.B. (2004). Metoda Makaton we wspomaganiu porozumiewania się dzieci z zaburzeniami mowy i języka. (w) Dykcik W., Twardowski A. (red.) Wspomaganie rozwoju i rehabilitacja dzieci z genetycznie uwarunkowanymi zespołami zaburzeń PTP, Poznań
7. Kaczmarek B.B. (2009). Znaczenie wspomagających i alternatywnych metod komunikacji dla teorii i praktyki rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. (w) Żółkowska T., Konopska L. (red.), W kręgu niepełnosprawności - teoretyczne i praktyczne aspekty poszukiwań w pedagogice specjalnej. US, Wyd. Print Group, Szczecin
8. Lechowicz A.(1997). Użytkownicy systemu komunikacji Bliss twarzą w twarz ze światem (w) Przyjaciel Dziecka, Nr 1-3
9. Smyczek A. (2006). Wspomaganie rozwoju komunikacji i języka dzieci niepełnosprawnych dzieci od 1-go do 6-go roku życia (w) Król M., Taczała J., Kryszczyńska J. (red.) Co? Jak? Kiedy? I dlaczego? Możliwości diagnostyki i terapii dzieci z wczesnym uszkodzeniem mózgu w wieku od 1 do 6-go roku życia i wsparcia ich rodzin, Materiały konferencyjne, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Krok za krokiem”, Zamość
10. Cichocka – Segiet K., „Dziecko niemówiące na ścieżce edukacyjnej – diagnoza kompetencji komunikacyjnych” i „Diagnoza kompetencji szkolnych oraz indywidualne programy nauczania w pracy z uczniem nieposługującym się mową werbalną” w: red. Konieczna A., „Diagnozowanie potrzeb edukacyjnych dziecka”,. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010;
11. Grycman M., Sprawdź, jak się porozumiewam., Kuria Prowincjalna Zakonu Pijarów, Kraków 2009;
15. Styczek I.; Logopedia.; Warszawa 1980;
16. Biuletyny Stowarzyszenia “Mówić bez Słów”;

SDM - Wczesny start
Błeszyński J. (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji., Impuls, Kraków 2006;
2. Smyczek A., Bolon B., Bobińska – Domżał A., Guzik J., „Twoje znaki, moje słowa i zabawa już gotowa! Program edukacyjny dla rodzin dzieci niemówiących, używających komunikacji wspomagającej (AAC)”, Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Kraków 2006;
3. Martinsen H. M., Tetzchner von S., Wprowadzenie do wspoamagających i alternatywnych metod porozumiewania się., Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Warszawa 2002;
4. Grycman M., Kaniecka K. (1993). O wczesną stymulację umiejętności komunikacyjnych dzieci niepełnosprawnych” (w) Scholasticus Miesięcznik Popularnonaukowy 2 , Wyd. Popularnonaukowe Linea, Wrocław- Lublin
5. Grycman M., Smyczek A. (red.) (2004). Wiem czego chcę! Z praktyki polskich użytkowników i terapeutów AAC, Stowarzyszenie „Mówić bez słów”, Kraków
6. Kaczmarek B.B. (2004). Metoda Makaton we wspomaganiu porozumiewania się dzieci z zaburzeniami mowy i języka. (w) Dykcik W., Twardowski A. (red.) Wspomaganie rozwoju i rehabilitacja dzieci z genetycznie uwarunkowanymi zespołami zaburzeń PTP, Poznań
7. Kaczmarek B.B. (2009). Znaczenie wspomagających i alternatywnych metod komunikacji dla teorii i praktyki rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. (w) Żółkowska T., Konopska L. (red.), W kręgu niepełnosprawności - teoretyczne i praktyczne aspekty poszukiwań w pedagogice specjalnej. US, Wyd. Print Group, Szczecin
8. Lechowicz A.(1997). Użytkownicy systemu komunikacji Bliss twarzą w twarz ze światem (w) Przyjaciel Dziecka, Nr 1-3
9. Smyczek A. (2006). Wspomaganie rozwoju komunikacji i języka dzieci niepełnosprawnych dzieci od 1-go do 6-go roku życia (w) Król M., Taczała J., Kryszczyńska J. (red.) Co? Jak? Kiedy? I dlaczego? Możliwości diagnostyki i terapii dzieci z wczesnym uszkodzeniem mózgu w wieku od 1 do 6-go roku życia i wsparcia ich rodzin, Materiały konferencyjne, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Krok za krokiem”, Zamość
10. Cichocka – Segiet K., „Dziecko niemówiące na ścieżce edukacyjnej – diagnoza kompetencji komunikacyjnych” i „Diagnoza kompetencji szkolnych oraz indywidualne programy nauczania w pracy z uczniem nieposługującym się mową werbalną” w: red. Konieczna A., „Diagnozowanie potrzeb edukacyjnych dziecka”,. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010;
11. Grycman M., Sprawdź, jak się porozumiewam., Kuria Prowincjalna Zakonu Pijarów, Kraków 2009;
15. Styczek I.; Logopedia.; Warszawa 1980;
16. Biuletyny Stowarzyszenia “Mówić bez Słów”;

SDM - Wczesny start
Błeszyński J. (red.), Alternatywne i wspomagające metody komunikacji., Impuls, Kraków 2006;
2. Smyczek A., Bolon B., Bobińska – Domżał A., Guzik J., „Twoje znaki, moje słowa i zabawa już gotowa! Program edukacyjny dla rodzin dzieci niemówiących, używających komunikacji wspomagającej (AAC)”, Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Kraków 2006;
3. Martinsen H. M., Tetzchner von S., Wprowadzenie do wspoamagających i alternatywnych metod porozumiewania się., Stowarzyszenie „Mówić bez Słów”, Warszawa 2002;
4. Grycman M., Kaniecka K. (1993). O wczesną stymulację umiejętności komunikacyjnych dzieci niepełnosprawnych” (w) Scholasticus Miesięcznik Popularnonaukowy 2 , Wyd. Popularnonaukowe Linea, Wrocław- Lublin
5. Grycman M., Smyczek A. (red.) (2004). Wiem czego chcę! Z praktyki polskich użytkowników i terapeutów AAC, Stowarzyszenie „Mówić bez słów”, Kraków
6. Kaczmarek B.B. (2004). Metoda Makaton we wspomaganiu porozumiewania się dzieci z zaburzeniami mowy i języka. (w) Dykcik W., Twardowski A. (red.) Wspomaganie rozwoju i rehabilitacja dzieci z genetycznie uwarunkowanymi zespołami zaburzeń PTP, Poznań
7. Kaczmarek B.B. (2009). Znaczenie wspomagających i alternatywnych metod komunikacji dla teorii i praktyki rehabilitacji osób z niepełnosprawnością intelektualną. (w) Żółkowska T., Konopska L. (red.), W kręgu niepełnosprawności - teoretyczne i praktyczne aspekty poszukiwań w pedagogice specjalnej. US, Wyd. Print Group, Szczecin
8. Lechowicz A.(1997). Użytkownicy systemu komunikacji Bliss twarzą w twarz ze światem (w) Przyjaciel Dziecka, Nr 1-3
9. Smyczek A. (2006). Wspomaganie rozwoju komunikacji i języka dzieci niepełnosprawnych dzieci od 1-go do 6-go roku życia (w) Król M., Taczała J., Kryszczyńska J. (red.) Co? Jak? Kiedy? I dlaczego? Możliwości diagnostyki i terapii dzieci z wczesnym uszkodzeniem mózgu w wieku od 1 do 6-go roku życia i wsparcia ich rodzin, Materiały konferencyjne, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom Niepełnosprawnym „Krok za krokiem”, Zamość
10. Cichocka – Segiet K., „Dziecko niemówiące na ścieżce edukacyjnej – diagnoza kompetencji komunikacyjnych” i „Diagnoza kompetencji szkolnych oraz indywidualne programy nauczania w pracy z uczniem nieposługującym się mową werbalną” w: red. Konieczna A., „Diagnozowanie potrzeb edukacyjnych dziecka”,. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010;
11. Grycman M., Sprawdź, jak się porozumiewam., Kuria Prowincjalna Zakonu Pijarów, Kraków 2009;
15. Styczek I.; Logopedia.; Warszawa 1980;
16. Biuletyny Stowarzyszenia “Mówić bez Słów”;

literatura uzupełniająca:
Baraniewicz, D., Baraniewicz, M. (2017). Osoba z głęboką niepełnosprawnością intelektualną w drodze do dorosłości. Niepełnosprawność, 25, 102-111.

Błeszyński, J.J. (2013). Niepełnosprawność intelektualna. Mowa-język-komunikacja. Gdańsk: Wydawnictwo Harmonia.

Chmielowska-Marmucka, A., Górska, B. (2015). O komunikacji interpersonalnej–werbalnej, niewerbalnej i wokalnej wymianie sygnałów w kontekście edukacyjnym. Problemy współczesnej pedagogiki, 1(1), 25-39.

Cytowska, B., Drzazga, A. (2015). Znaczenie i wykorzystanie komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC) w porozumiewaniu się z osobami z głęboką niepełnosprawnością intelektualną. W: B. Winczura (red.) Dzieci o specjalnych potrzebach komunikacyjnych. Diagnoza-edukacja-terapia, (s. 337-353). Kraków: Impuls.

Grycman, M. (2014). Porozumiewanie się z dziećmi ze złożonymi zaburzeniami komunikacji: poradnik nie tylko dla rodziców. Kwidzyn: Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania.

Grycman, M., Jerzyk, M., Bucyk, M. (2020). Model aktywny. Komunikacja wspomagająca i alternatywna. Kwidzyń: Stowarzyszenie Rehabilitacyjne Centrum Rozwoju Porozumiewania.

Kaczmarek, B. B., Grycman, M. (2019). Podręczny słownik terminów AAC (komunikacji wspomagającej i alternatywnej). Wydawnictwo Impuls

Kielin, J. (2014). Rozwój daje radość. Terapia dzieci upośledzonych umysłowo w stopniu głębokim. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Kielin, J., Klimek-Markowicz, K. (2016) Krok po kroku. Nauczanie i terapia dzieci z umiarkowaną, znaczną i głęboką niepełnosprawnością intelektualną. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Kwiatkowska, M. (1997). Dzieci głęboko niezrozumiane – program pracy edukacyjnej z dziećmi upośledzonymi umysłowo w stopniu głębokim. Warszawa: „Pod wiatr”.

Marcinkowska, B. (2013) Model Kompetencji komunikacyjnych osób z głębszą niepełnosprawnością intelektualną – w poszukiwaniu wzajemności i współpracy. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Marcinkowska, B. (2016). Gdy słowa znaczą niewiele – o komunikowaniu się z osobami z głęboką niepełnosprawnością intelektualną. W: E. Lewandowska-Tarasiuk, J. Licheński, B. Mossakowska, Słowa, obrazy, dźwięki. Terapia słowem. Warszawa: Wydawnictwo Pani Twardowska, s.144-154.

Przebinda, E., Michalik, M., Grzelak, E. (2023). Komunikacja wspomagająca i alternatywna (AAC) w praktyce logopedycznej i terapeutycznej. Wydawnictwo Harmonia.

METODY KSZTAŁCENIA:
Podające, praktycznego działania, problemowe.
NAKŁAD PRACY STUDENTA:
Liczba godzin kontaktowych: 20
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 5
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 10
Liczba godzin przeznaczonych na inne zadania: 10
Sumaryczna liczba punktów ECTS: 2

METODY KSZTAŁCENIA:
Podające, praktycznego działania, problemowe.
NAKŁAD PRACY STUDENTA:
Liczba godzin kontaktowych: 25
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 5
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 10
Liczba godzin przeznaczonych na inne zadania: 10
Sumaryczna liczba punktów ECTS: 2

METODY KSZTAŁCENIA:
Podające, praktycznego działania, problemowe.
NAKŁAD PRACY STUDENTA:
Liczba godzin kontaktowych: 25
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 5
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 10
Liczba godzin przeznaczonych na inne zadania: 10
Sumaryczna liczba punktów ECTS: 2

METODY KSZTAŁCENIA:
Podające, praktycznego działania, aktywizujące.
NAKŁAD PRACY STUDENTA:
Liczba godzin kontaktowych: 25
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 5
Liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/ zaliczenia: 10
Liczba godzin przeznaczonych na inne zadania: 10
Sumaryczna liczba punktów ECTS: 2