Prowadzony w cyklach: 2025Z, 2025Zn, 2026Z, 2026Zn

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Pedagogiki Specjalnej (dla: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej)

Metodologia badań ilościowych i jakościowych RS-2F-MIJ

TREŚCI PROGRAMOWE:
Charakterystyka ilościowych badań w pedagogice. Zasady projektowania badań ilościowych w pedagogice. Konceptualizacja i operacjonalizacja w badaniach ilościowych: pojęcia i definicje oraz zmienne i wskaźniki. Rodzaje i zasady doboru prób badawczych w badaniach ilościowych. Pomiar w badaniach ilościowych: trafność i rzetelność pomiaru, rodzaje wskaźników. Narzędzia pomiarowe w badaniach ilościowych. Skale ilościowe – konstruowanie. Budowa kwestionariusza ankiety - rodzaje pytań kwestionariuszowych, błędy w formułowaniu pytań kwestionariuszowych. Kodowanie danych ilościowych. Analiza danych ilościowych. Konstruowanie raportów z badań ilościowych. Prezentacja wyników badań ilościowych. Zasady projektowania badań jakościowych w pedagogice specjalnej. Zagadnienia metodologiczne związane z prowadzeniem badań jakościowych, analiza hermeneutyczna, strukturalna i metodologia teorii ugruntowanej. Budowa kwestionariusza wywiadu. Zasady prowadzenia wywiadów indywidualnych i grupowych. Swobodne metody zbierania danych, metody etnograficzne i analiza danych wizualnych. Metody analizy narracji. Metody analizy danych biograficznych i archiwalnych. Przetwarzanie danych jakościowych, kategoryzacja i kodowanie. Wnioski z badań. Konstruowanie i prezentacja raportów z badań. Zalety i wady badań jakościowych.

W cyklu 2025Z:

Przedmiot ma na celu pogłębienie wiedzy metodologicznej studentów studiów magisterskich w zakresie projektowania i realizacji badań pedagogicznych. Zajęcia koncentrują się na zaawansowanej charakterystyce podejścia ilościowego i jakościowego, ze szczególnym uwzględnieniem ich założeń metodologicznych, możliwości poznawczych oraz ograniczeń w badaniach nad zjawiskami edukacyjnymi.

W ramach przedmiotu omawiane są zasady projektowania badań ilościowych i jakościowych w pedagogice, w tym poprawna konceptualizacja problemów badawczych oraz operacjonalizacja pojęć i zmiennych. Studenci analizują różne strategie doboru próby badawczej, zarówno probabilistyczne, jak i nieprobabilistyczne, oraz ich konsekwencje dla interpretacji i uogólniania wyników badań.

Istotnym elementem zajęć jest przegląd metod i technik zbierania danych stosowanych w badaniach pedagogicznych, wraz z krytyczną analizą ich zalet i ograniczeń. Przedmiot obejmuje również zagadnienia triangulacji metod i technik badawczych jako podejścia zwiększającego trafność, rzetelność i wiarygodność wyników badań w pedagogice.

W cyklu 2025Zn:

Wykłady:
- Wprowadzenie do metodologii badań i kluczowe pojęcia;
- Metoda naukowa w badaniach edukacyjnych;
- Podejście ilościowe i jakościowe i mieszane w badaniach społecznych;
- Etapy procesu badawczego (określanie celu badań, formułowanie pytań i hipotez badawczych, zmienne i ich rodzaje, operacjonalizacja zmiennych i tworzenie wskaźników zmiennych;
- Rzetelność i trafność pomiaru;
- Omówienie wybranych metod zbierania danych (np., badania sondażowe, testowanie, socjometria);
- Próba i populacja, techniki doboru próby;
- Typy danych, opis statystyczny próby;
- Prezentacja wyników badań ilościowych.
Ćwiczenia:
1. Paradygmat jako wzorzec postępowania naukowego
2. Formułowanie celów, przedmiotu badań, problemów badawczych; dobór próby;
3. Wybór metody - przegląd wybranych metod nauk społecznych
4. Analiza uzyskanych wyników
5. Tworzenie raportu z badań

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

Monika Chróścicka-Wnętrzak

W cyklu 2026Zn:

Oktawia Zalewska

W cyklu 2026Z:

Oktawia Zalewska

W cyklu 2025Zn:

Oktawia Zalewska

Efekty kształcenia

Wiedza
Rozumie specyfikę badań ilościowych i jakościowych w aspekcie teoretycznym i praktycznym; zna metodologiczne założenia prowadzenia obu typów badań; zna metody, techniki i narzędzia stosowane w badaniach ilościowych i jakościowych oraz założenia analizy obu typów danych.
Zna zasady dotyczące tworzenia w obszarze naukowym oraz w zakresie ochrony własności intelektualnej i prawa autorskiego.

Umiejętności
Dokonuje analizy tekstów naukowych prezentujących badania ilościowe i jakościowe.
Planuje proces badań ilościowych i jakościowych.
Dobiera odpowiednie metody, techniki i narzędzia do celu badań; konstruuje własne narzędzia do realizacji badań.
Analizuje i interpretuje wyniki badań ilościowych i jakościowych.
Formułuje wnioski pedagogiczne z badań.

Kompetencje społeczne
Rozumie konieczność przestrzegania etyki badań naukowych.

Kryteria oceniania

Metody oceniania:
- Kolokwia
- Prezentacja multimedialna
Zaliczenie jest wystawiane na podstawie średniej ocen z kolokwiów i prezentacji multimedialnej. Próg zaliczenia to 51% lub ocen dostateczna (3).
Skala ocen:
51% – 60% – dostateczny (3)
61% – 70% – dostateczny plus (3+)
71% – 80% – dobry (4)
81% – 90% – dobry + (4+)
91% – 100% – bardzo dobry (5)

Literatura

Literatura obowiązkowa:
Nowak, S. (2007). Metodologia badań społecznych. Warszawa: PWN
Heinz-Hermann Kruger. (2007) Metody badań w pedagogice. Gdańśk: GWP.
Arciszewska-Leszczuk, A., Kołek, M., Józefacka, N., Iwankowski, P. (2023). Metodologia i statystyka. Przewodnik naukowego turysty. Tom I. Warszawa: PWN.
Literatura nieobowiązkowa:
Babbie, E. R. (2019). Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Palka, S. (1998). Orientacje w metodologii badań pedagogicznych. Kraków : Uniwersytet Jagielloński, 1998.

W cyklu 2025Z:

iteratura obowiązkowa:

Babbie, E. R. (2019). Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Creswell, J. W., & Gilewicz, J. (2013). Projektowanie badań naukowych: metody jakościowe, ilościowe i mieszane. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jemielniak, D., & PWN, W. N. (Eds.). (2012). Badania jakościowe: Podejścia i teorie. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Literatura uzupełniająca:

Łobocki, M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza "Impuls".

Łobocki, M. (2006). Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza "Impuls".

Pilch, T., & Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo „Żak".

Rubacha K. (2019). Metody zbierania danych w badaniach pedagogicznych [w:] Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) Pedagogika. Tom 1. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Urbaniak-Zając D. (2019). Empiryczne badania jakościowe w pedagogice. [w:] Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) Pedagogika. Tom 1. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.

W cyklu 2025Zn:

Literatura obowiązkowa:

Babbie, E. R. (2019). Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Creswell, J. W., & Gilewicz, J. (2013). Projektowanie badań naukowych: metody jakościowe, ilościowe i mieszane. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Jemielniak, D., & PWN, W. N. (Eds.). (2012). Badania jakościowe: Podejścia i teorie. Wydawnictwo Naukowe PWN.

Literatura uzupełniająca:

Łobocki, M. (2000). Metody i techniki badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza "Impuls".

Łobocki, M. (2006). Wprowadzenie do metodologii badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza "Impuls".

Pilch, T., & Bauman, T. (2001). Zasady badań pedagogicznych. Strategie ilościowe i jakościowe. Warszawa: Wydawnictwo „Żak".

Rubacha K. (2019). Metody zbierania danych w badaniach pedagogicznych [w:] Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) Pedagogika. Tom 1. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.

Rubacha, K. (2008). Metodologia badań nad edukacją. Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.

Urbaniak-Zając D. (2019). Empiryczne badania jakościowe w pedagogice. [w:] Kwieciński Z., Śliwerski B. (red.) Pedagogika. Tom 1. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.

Uwagi

W cyklu 2025Zn:

Sumaryczna liczba punktów ECTS - 3

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu RS-2F-MIJ w USOSweb