Prowadzony w cyklach: 2023Z, 2023Zn, 2024Z, 2024Zn, 2025Z, 2025Zn, 2026Z, 2026Zn

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Pedagogiki Specjalnej (dla: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej)

Praca socjalna z elementami polityki społecznej RE-3F-PSP

Treści programowe:

System pomocy społecznej w Polsce - współczesny i historyczny jako odpowiedź polityki państwa na problemy społeczne. Podstawowe pojęcia: praca socjalna, pomoc społeczna, polityka społeczna. Instytucje pomocy społecznej a rola państwa w ramach polityki społecznej. Ustawa o pomocy społecznej a system wsparcia socjalnego obywateli, w tym rodzin.
Wybrane placówki pomocy społecznej i ich rola w systemie pomocy społecznej. Współpraca pedagoga z pracownikiem socjalnym.
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej społecznej - typy placówek opiekuńczo-wychowawczych, rodzaje rodzin zastępczych. Problemy resocjalizacyjne rodziny (przestępczość, uzależnienia, zaburzenia komunikacji społecznej) i sposoby ich pokonywania.
Polityka społeczna na rzecz przeciwdziałania ubóstwu w rodzinie, na rzecz zapewnienia ekologicznych oraz prozdrowotnych uwarunkowań funkcjonowania rodziny. Polityka mieszkaniowa na rzecz jednostki i rodziny.

W cyklu 2023Z:

TREŚCI PROGRAMOWE:
System pomocy społecznej w Polsce - współczesny i historyczny. Podstawowe pojęcia: praca socjalna, pomoc społeczna, polityka społeczna. Instytucje pomocy społecznej a zasada pomocniczości państwa. Samorząd gminy, powiatu, województwa a zadania pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej a system wsparcia socjalnego obywateli, w tym rodzin. Zadania i podstawy funkcjonowania ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych, powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz wybranych pozostałych placówek pomocy społecznej. Ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej społecznej - typy placówek opiekuńczo-wychowawczych, rodzaje rodzin zastępczych. Problemy resocjalizacyjne rodziny (przestępczość, uzależnienia, zaburzenia komunikacji społecznej) i sposoby ich pokonywania. Polityka społeczna na rzecz przeciwdziałania ubóstwu w rodzinie, na rzecz zapewnienia ekologicznych oraz prozdrowotnych uwarunkowań funkcjonowania rodziny. Polityka mieszkaniowa na rzecz jednostki i rodziny.

W cyklu 2023Zn:

W cyklu 2024Z:

1. TREŚCI PROGRAMOWE:
System pomocy społecznej w Polsce - współczesny i historyczny. Podstawowe pojęcia: praca socjalna, pomoc społeczna, polityka społeczna. Instytucje pomocy społecznej a zasada pomocniczości państwa. Samorząd gminy, powiatu, województwa a zadania pomocy społecznej. Ustawa o pomocy społecznej a system wsparcia socjalnego obywateli, w tym rodzin.
Zadania i podstawy funkcjonowania ośrodka pomocy społecznej, centrum usług społecznych, powiatowego centrum pomocy rodzinie oraz wybranych pozostałych placówek pomocy społecznej.
Ustawa o wspieraniu rodziny i pieczy zastępczej społecznej - typy placówek opiekuńczo-wychowawczych, rodzaje rodzin zastępczych. Problemy resocjalizacyjne rodziny (przestępczość, uzależnienia, zaburzenia komunikacji społecznej) i sposoby ich pokonywania.
Polityka społeczna na rzecz przeciwdziałania ubóstwu w rodzinie, na rzecz zapewnienia ekologicznych oraz prozdrowotnych uwarunkowań funkcjonowania rodziny. Polityka mieszkaniowa na rzecz jednostki i rodziny.

W cyklu 2024Zn:

1. TREŚCI PROGRAMOWE:

W cyklu 2025Z:

TREŚCI PROGRAMOWE:

W cyklu 2025Zn:

TREŚCI PROGRAMOWE:

Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ

Cel 1: Wyeliminować ubóstwo we wszystkich jego formach na całym świecie
Cel 5: Osiągnąć równość płci oraz wzmocnić pozycję kobiet i dziewcząt
Cel 2: Zero głodu
Cel 4: Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie
Cel 13: Podjąć pilne działania w celu przeciwdziałania zmianom klimatu i ich skutkom
Cel 11: Zrównoważone miasta i społeczności

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Kruk

Efekty kształcenia

Wiedza
Ma uporządkowaną, rozszerzoną i pogłębioną wiedzę z zakresu źródeł i teoretycznych podstaw pracy z rodzina patologiczną, a także z rodziną zastępczą i placówka opiekuńczo-wychowawczą.
Zna podstawowe założenia pracy socjalnej i polityki społecznej w Polsce. Zna i rozumie zagadnienia pomocy rodzinie i poradnictwa wychowawczo-resocjalizacyjnego.
Ma pogłębioną i poszerzoną wiedzę o prawnych i społecznych uwarunkowaniach funkcjonowania instytucji związanych z procesem wspierania rodziny naturalnej, a także instytucjonalnych i prorodzinnych form opieki nad dzieckiem, pozbawionym opieki rodzicielskiej.

Umiejętności
Potrafi dokonywać podstawowych obserwacji i prostych interpretacji zjawisk społecznych.
Potrafi dokonać diagnozy rodziny w kontekście prawidłowo realizowanych przez nią funkcji i formalnego postępowania z rodziną.
Potrafi zaprojektować i zrealizować wybrane działania wspierające rodzinę w realizacji jej podstawowych zadań oraz wskazać kierunki poradnictwa wychowawczo-resocjalizacyjnego oraz udzielić podstawowych wskazówek w tym zakresie.

Kompetencje społeczne
Docenia sens, wartość i potrzebę holistycznego i indywidualnego zakresu działań edukacyjnych, terapeutycznych wobec dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Potrafi sprawnie porozumiewać się ze specjalistami w zakresie pracy socjalnej w celu zasięgania ich opinii na temat problemów wychowawczych ich źródeł i sposobów ich rozwiązywania.
Jest wrażliwy na problemy z obszaru sposobu pracy z rodziną i dzieckiem, gotowy na komunikowanie się i współpracę z organami działającymi na rzecz dziecka pozbawionego opieki rodzicielskiej i pomocy społecznej.

Kryteria oceniania

1. W przypadku osób z niepełnosprawnością zasady zaliczenia są dostosowane do możliwości osób studiujących.
2. Zaliczenie z całego materiału w formie stacjonarnej, opisowej, 3 pytania problemowe, każde punktowane po 10 punktów, maksimum 30 punktów, minimum 15 punktów czyli 50 % na ocenę dostateczną. Punktowany jest stopień poprawności udzielonych odpowiedzi oraz stopień wyczerpania informacji w zakresie danego zagadnienia.

3. W roku akademickim 2025/26 obowiązuje obecność na zajęciach wykładowych.

Skala ocen w zakresie kolokwium jest następująca:
poniżej 15 punktów - ocena niedostateczna;
od 15, 0 do 17, 9 punktów - ocena dostateczna;
od 18, 0 do 22,9 punktów - ocena dostateczna plus;
od 23, 0 do 25,9 punktów - ocena dobra;
od 26, 0 do 28, 9 punktów - ocena dobra plus;
od 29, 0 do 30, 0 punktów - ocena bardzo dobra;

Literatura

Literatura przedmiotu:

Literatura jest aktualizowana corocznie. Akta prawne są podawane w sylabusie zgodnie z ich modyfikacją.

Podstawowa obowiązująca w roku akademickim 2025/26:

Ciczkowska – Giedziun M.: Praca socjalno – wychowawcza z rodziną: Od teorii do praktyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińskiego, Olsztyn 2016.
Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
Matyjas B., Biała J. (red.): Rodzina jako środowisko pracy socjalnej: Teoria i praktyka. Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego, Kielce 2007.
Szluz B. (red.): Problemy i zagrożenia współczesnej rodziny: Teoria i badania. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2017.
Weissbrot-Koziarska A., Żukiewicz A. (red.): Wybrane zagadnienia pracy socjalnej: Teoria i praktyka dla służby społecznej w XXI wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2025(e-book).
Frysztacki K. (red.): Praca socjalna. 30 wykładów. PWN, Warszawa 2019.
Kawula S. (red.): Pedagogika Społeczna: Dokonania-aktualność-perspektywy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2007.
Kornaszewska – Polak M. (red.): Asystentura rodziny: Teoria, praktyka, badania. Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec, 2016.
Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.
Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Stanek K.: Praca socjalna z osobą lub rodziną z problemem przemocy. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Kacperska M., Hajder K., Górny M. (red. nauk.) Polityka społeczna w XXI wieku : przegląd badań. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Poznań 2019.
Kamiński T. (red.): Politologia, polityka społeczna, praca socjalna. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2011.

Akt prawny:
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 sierpnia 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej. Dz. U. 2025, poz. 1214.

Literatura dodatkowa:
Grudziewska E., Sędzicki M. (red.): Praktyka pracy socjalnej. Difin, Warszawa 2018.
Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011.
Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016.
Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Lipowicz E.: Praca socjalna z rodziną: diagnoza, projektowanie, zmiana. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.

W cyklu 2023Z:

Literatura przedmiotu:

obowiązkowa:

• Frysztacki K. (red.): Praca socjalna. 30 wykładów. PWN, Warszawa 2019.
• Grudziewska E., Sędzicki M. (red.): Praktyka pracy socjalnej. Difin, Warszawa 2018.
• Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011.
• Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016.

uzupełniająca:

• Bergier T., Kronenberg J. (red.): Międzysektorowa współpraca na rzecz zieleni w mieście. Fundacja Sendzimira, Kraków 2018. Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
• Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
• Lipowicz E.: Praca socjalna z rodziną: diagnoza, projektowanie, zmiana. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.
• Stanek K.: Praca socjalna z osobą lub rodziną z problemem przemocy. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
• Szymalski W.: 100 lat ochrony środowiska w Polsce. Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, Instytut Naukowo – Wydawniczy „Spatium”, Radom 2020 (e-book).
• Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.

W cyklu 2023Zn:

Literatura przedmiotu:

obowiązkowa:

uzupełniająca:

W cyklu 2024Z:

Literatura obowiązkowa::
Frysztacki K. (red.): Praca socjalna. 30 wykładów. PWN, Warszawa 2019.
• Grudziewska E., Sędzicki M. (red.): Praktyka pracy socjalnej. Difin, Warszawa 2018.
• Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011.
• Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016.
Literatura uzupełniająca:

• Bergier T., Kronenberg J. (red.): Międzysektorowa współpraca na rzecz zieleni w mieście. Fundacja Sendzimira, Kraków 2018. Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
• Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
• Lipowicz E.: Praca socjalna z rodziną: diagnoza, projektowanie, zmiana. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.
• Stanek K.: Praca socjalna z osobą lub rodziną z problemem przemocy. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Szymalski W.: 100 lat ochrony środowiska w Polsce. Fundacja Instytut na rzecz Ekorozwoju, Instytut Naukowo – Wydawniczy „Spatium”, Radom 2020 (e-book).
• Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.

W cyklu 2024Zn:

Literatura podstawowa:
Ciczkowska – Giedziun M.: Praca socjalno – wychowawcza z rodziną: Od teorii do praktyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińskiego, Olsztyn 2016.
Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
Matyjas B., Biała J. (red.): Rodzina jako środowisko pracy socjalnej: Teoria i praktyka. Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego, Kielce 2007.
Szluz B. (red.): Problemy i zagrożenia współczesnej rodziny: Teoria i badania. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2017.
Weissbrot-Koziarska A., Żukiewicz A. (red.): Wybrane zagadnienia pracy socjalnej: Teoria i praktyka dla służby społecznej w XXI wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2025(e-book).
Frysztacki K. (red.): Praca socjalna. 30 wykładów. PWN, Warszawa 2019.
Kawula S. (red.): Pedagogika Społeczna: Dokonania-aktualność-perspektywy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2007.
Kornaszewska – Polak M. (red.): Asystentura rodziny: Teoria, praktyka, badania. Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec, 2016.
Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.
Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Stanek K.: Praca socjalna z osobą lub rodziną z problemem przemocy. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Kacperska M., Hajder K., Górny M. (red. nauk.) Polityka społeczna w XXI wieku: przegląd badań. Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, Poznań 2019.
Kamiński T. (red.): Politologia, polityka społeczna, praca socjalna. Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2011.

Literatura dodatkowa:

Grudziewska E., Sędzicki M. (red.): Praktyka pracy socjalnej. Difin, Warszawa 2018.
Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011.
Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016.
Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Lipowicz E.: Praca socjalna z rodziną: diagnoza, projektowanie, zmiana. Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2014.
Stanek K.: Praca socjalna z osobą lub rodziną z problemem przemocy. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.

W cyklu 2025Z:

Źródła prawne:

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Dz. U. 2004, nr 64, poz. 593 ze zmianami; Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 sierpnia 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej. Dz. U. 2025, poz. 1214.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Dz. U. 2011, nr 149, poz. 887 ze zmianami: m.in. Ustawa z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz niektórych innych ustaw. Dz. U. 2022, poz. 2140, 2343.

Zaleca się lekturę czasopisma "Praca Socjalna".

W cyklu 2025Zn:

Źródła prawne obowiązujące w roku akademickim 2025/26:

Uwagi

W cyklu 2023Z:

wykład, dyskusja. Metody podające i poszukujące w postaci dyskusji.

Nakład pracy osoby studiującej: 30 godzin kontaktowych na studiach stacjonarnych, 15 godzin kontaktowych na studiach niestacjonarnych: wykład w formule zdalnej. Przedmiot jest objęty 2 punktami ECTS, 50 godzin pracy indywidualnej, związanej z przygotowaniem się do zaliczenia w formie pisemnej.
Link do zespołu na studiach stacjonarnych:

https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3awvXKNPOwJkj31EnRw7OzXg5OLeioXZa3YsM2bD9B4ds1%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=2b025a9b-226a-4f96-a56e-66ec926a3212&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86

W cyklu 2023Zn:

wykład, dyskusja. Metody podające i poszukujące w postaci dyskusji. Nakład pracy osoby studiującej: 15 godzin kontaktowych: wykład w formule zdalnej. Przedmiot jest objęty 2 punktami ECTS, 45 godzin pracy indywidualnej, związanej z przygotowaniem się do zaliczenia w formie pisemnej.

W cyklu 2024Z:

metody kształcenia: metody podające wraz z prezentacją multimedialną, dyskusja

Studia stacjonarne: Nakład pracy osoby studiującej:30 godzin kontaktowych: wykład w formule zdalnej. Przedmiot jest objęty 2 punktami ECTS, 30 godzin pracy indywidualnej, związanej z przygotowaniem się do zaliczenia w formie pisemnej.

Studia niestacjonarne: Nakład pracy osoby studiującej:15 godzin kontaktowych: wykład w formule zdalnej. Przedmiot jest objęty 2 punktami ECTS, 45 godzin pracy indywidualnej, związanej z przygotowaniem się do zaliczenia w formie pisemnej.

W cyklu 2024Zn:

metody kształcenia: metody podające wraz z prezentacją multimedialną, dyskusja

W cyklu 2025Z:

metody kształcenia: metody podające wraz z prezentacjami multimedialnymi, dyskusja; "burza mózgów".

link zespołu:
https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3ArJIAbq0dzdxihugeruPGsMS0gyQKlpvXg5rq9eQ0ywY1%40thread.tacv2/General?groupId=3a0b4bff-39ec-4700-977f-01830dc2d102&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86
kod zespołu: s7mdk22

W cyklu 2025Zn:

metody kształcenia: metody podające wraz z prezentacjami multimedialnymi, dyskusja;

Link zespołu zdalnego wykładu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3A0RbygjmmcytusQtASYfSDIEO19afblCCuGq8sFDEUZI1%40thread.tacv2/General?groupId=4f2ad17d-e8b8-48cd-a9a2-02ab39eb45e7&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu RE-3F-PSP w USOSweb