Standardy diagnozy psychologicznej PY-5F-SDP

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

Treści omawiane na kursie:

1. Wprowadzenie w problematykę standardów diagnozy psychologicznej

2. Teoretyczne podstawy diagnozy psychologicznej.

3. Metody diagnostyczne

4. Wywiad jako badanie i spotkanie.

5. Kompetencje diagnostyczne.

6. Etyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

7. Praktyczne aspekty diagnozy psychologicznej.

8. Egzamin

TREŚCI PROGRAMOWE
1. Pojęcie i przedmiot diagnozowania.
2. Myślenie potoczne a diagnostyczne.
3. Zapotrzebowanie na psychologiczną diagnozę kliniczną – perspektywa klienta/pacjenta – osoby dorosłej, dziecka, psychologa, innych specjalistów.
4. Podstawowe założenia studium przypadku, diagnozowanie jako sytuacja komunikacyjna.
5. Diagnozowanie jako sytuacja społeczna – oczekiwania i obawy ze strony osoby badanej.
6. Specyfika diagnozy dziecka i adolescenta.
7. Rodzaje i sposoby uzyskiwania danych potrzebnych dla przeprowadzenia diagnozy.
8. Podstawowe rodzaje diagnozy.
9. Warunki poprawności sporządzania diagnozy.
10. Diagnozowanie a testowanie.
11. Pomiar w psychologii.
12. Profesjonalne kompetencje konieczne do przeprowadzania diagnozy.
13. Proces diagnozy: etap formułowania pytań diagnostycznych na podstawie uzyskanych informacji od badanego i/ lub z dodatkowych źródeł (rodzic, współmałżonek, pedagog szkolny), etap formułowania hipotez wstępnych i ich weryfikacji, dobór narzędzi diagnostycznych, etap interpretacji uzyskanych danych - integracja informacji, wnioskowanie, analiza, pisemne opracowanie wyników diagnozy, zalecenia, sposób informowania o wynikach diagnozy różnych odbiorców.
14. Podstawowe typy technik diagnostycznych i ich użyteczność dla diagnozy; ilościowy i jakościowy opis zachowań.
15. Charakterystyka wskaźników diagnostycznych.
16. Kryteria poprawności interpretacji.
17. Teoretyczne podstawy metod diagnostycznych i ich konsekwencje dla formułowania wniosków diagnostycznych.
18. Prognozowanie na podstawie diagnozy psychologicznej – rozwoju, trwałości zachowań, możliwości zmiany.
19. Możliwości i ograniczenia diagnozy.
20. Etyczne problemy diagnozowania.

Przedmiot poświęcony jest standardom diagnozy psychologicznej rozumianej jako odpowiedzialny proces przechodzenia od danych diagnostycznych do interpretacji, wniosków oraz decyzji. Punktem wyjścia zajęć jest założenie, że diagnoza psychologiczna nie polega na mechanicznym odczytywaniu wyników testów, lecz na uzasadnionym wnioskowaniu opartym na danych o różnej jakości, pochodzących z różnych źródeł.

W toku zajęć omawiane są podstawowe problemy związane z użyciem testów psychologicznych i innych metod diagnostycznych. Szczególna uwaga poświęcona zostaje współczesnemu rozumieniu trafności jako odnoszącej się przede wszystkim do interpretacji wyników testowych i ich zastosowań. Studenci poznają również znaczenie rzetelności, błędu pomiaru, standaryzacji, punktów odcięcia, norm, jakości danych oraz ograniczeń interpretacyjnych związanych z wynikami testów.

Ważnym elementem przedmiotu jest rozróżnienie między danymi, interpretacją, wnioskiem i decyzją diagnostyczną. Omawiane są sytuacje, w których te same dane mogą prowadzić do różnych interpretacji, a także warunki, które pozwalają uznać daną interpretację za wystarczająco uzasadnioną. Szczególny nacisk położony jest na ryzyko nadinterpretacji, przedwczesnego zamknięcia diagnozy oraz traktowania wyniku testowego jako gotowego rozpoznania.

Przedmiot obejmuje także problem integracji danych z różnych źródeł, takich jak testy psychologiczne, wywiad, obserwacja, dokumentacja oraz informacje od innych osób. Studenci uczą się analizować zgodność i rozbieżność między danymi, rozpoznawać ograniczenia poszczególnych źródeł informacji oraz formułować wnioski diagnostyczne adekwatne do jakości zebranego materiału.

Ostatnia część kursu poświęcona jest profesjonalizmowi diagnosty oraz polskim standardom diagnozy psychologicznej. Omawiane są znaczenie relacji z osobą badaną, wpływ postawy diagnosty na jakość danych, rola autorefleksji, granice profesjonalne, konflikty ról, odpowiedzialność za formułowane wnioski oraz etyczne aspekty komunikowania wyników diagnozy. Szczególną uwagę poświęca się temu, że diagnoza psychologiczna jest nie tylko procedurą techniczną, lecz także aktem profesjonalnym, który może mieć istotne konsekwencje dla osoby badanej.

Zajęcia odwołują się zarówno do międzynarodowych standardów testowania psychologicznego, jak i do polskich Standardów diagnozy psychologicznej Polskiego Towarzystwa Psychologicznego. Uwzględnione zostają również wybrane zagadnienia profesjonalizmu klinicznego, w tym rola relacji, granic, odpowiedzialności i komunikowania wniosków w praktyce diagnostycznej.

Zajęcia prowadzone są w formie wykładu problemowego z elementami analizy przypadków, dyskusji kierowanej oraz krótkich zadań służących rozwijaniu myślenia diagnostycznego. Celem przedmiotu jest przygotowanie studentów do krytycznego, odpowiedzialnego i refleksyjnego korzystania z danych diagnostycznych oraz do formułowania wniosków zgodnych ze standardami profesjonalnej praktyki psychologicznej.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura:

Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.

Literatura dodatkowa / uzupełniająca:

Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.

Literatura podstawowa:
Stemplewska-Żakowicz, K. (2009). Diagnoza psychologiczna. Gdańsk: GWP.
Paluchowski, W., J. (2006). Diagnoza psychologiczna. Warszawa: Scholar.
Bednarek, D. (2023). Standardy etyczne w diagnozie psychologicznej. W: D. Bednarek. Zawód psycholog. Warszawa: PWN (s. 245-263)
Hornowska, E. (2010). Testy psychologiczne. Teoria i praktyka. Warszawa: Scholar.

Literatura uzupełniająca:
Morrison, J. (2016). Wstępny wywiad diagnostyczny. Kraków: WUJ.
Słysz, A. (2014). Refleksje nad diagnozą psychologiczną. Pytania i odpowiedzi. Poznań: Wyd. Naukowe UAM.
Suchańska A. (2007). Rozmowa i obserwacja w diagnozie psychologicznej. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
Stemplewska-Żakowicz, K., Krejtz, K. (red.) (2005). Wywiad psychologiczny T1-3. Warszawa: Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.

Literatura podstawowa
---------------------------------
American Educational Research Association, American Psychological Association, & National Council on Measurement in Education. (2014). Standards for educational and psychological testing. American Educational Research Association.

Polskie Towarzystwo Psychologiczne. (2020). Standardy diagnozy psychologicznej. Polskie Towarzystwo Psychologiczne. https://psych.org.pl/dla-psychologow/tytul-domyslny

Groth-Marnat, G., & Wright, A. J. (2016). Handbook of psychological assessment (6th ed.). Wiley.

Gabbard, G. O., Roberts, L. W., Crisp-Han, H., Ball, V., Hobday, G., & Rachal, F. (2012). Professionalism in psychiatry. American Psychiatric Publishing.

Literatura uzupełniająca
---------------------------------
Messick, S. (1995). Validity of psychological assessment: Validation of inferences from persons’ responses and performances as scientific inquiry into score meaning. American Psychologist, 50(9), 741–749.

Kane, M. T. (2013). Validating the interpretations and uses of test scores. Journal of Educational Measurement, 50(1), 1–73.

Meyer, G. J., Finn, S. E., Eyde, L. D., Kay, G. G., Moreland, K. L., Dies, R. R., Eisman, E. J., Kubiszyn, T. W., & Reed, G. M. (2001). Psychological testing and psychological assessment: A review of evidence and issues. American Psychologist, 56(2), 128–165.

Stemplewska-Żakowicz, K., & Paluchowski, W. J. (2008). Podstawy diagnozy psychologicznej. W J. Strelau & D. Doliński (red.), Psychologia. Podręcznik akademicki (t. 2, s. 25–94). Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

Test jednokrotnego wyboru obejmujący treści poruszane na wykładzie i literaturę obowiązkową.

Kryteria oceniania:
3 - ponad 50% poprawnych odpowiedzi w teście (16-18 pkt)
3,5 - ponad 60% poprawnych odpowiedzi w teście (19-21 pkt)
4 - ponad 70% poprawnych odpowiedzi w teście (22-24 pkt)
4,5 - ponad 80% poprawnych odpowiedzi w teście (25-27 pkt)
5 - ponad 90% poprawnych odpowiedzi w teście (28-30 pkt)

Test jednokrotnego wyboru obejmujący treści poruszane na wykładzie i literaturę obowiązkową.

Kryteria oceniania:
3 - ponad 50% poprawnych odpowiedzi w teście (16-18 pkt)
3,5 - ponad 60% poprawnych odpowiedzi w teście (19-21 pkt)
4 - ponad 70% poprawnych odpowiedzi w teście (22-24 pkt)
4,5 - ponad 80% poprawnych odpowiedzi w teście (25-27 pkt)
5 - ponad 90% poprawnych odpowiedzi w teście (28-30 pkt)

Test jednokrotnego wyboru obejmujący treści poruszane na wykładzie i literaturę obowiązkową.

Kryteria oceniania:
3 - ponad 50% poprawnych odpowiedzi w teście (16-18 pkt)
3,5 - ponad 60% poprawnych odpowiedzi w teście (19-21 pkt)
4 - ponad 70% poprawnych odpowiedzi w teście (22-24 pkt)
4,5 - ponad 80% poprawnych odpowiedzi w teście (25-27 pkt)
5 - ponad 90% poprawnych odpowiedzi w teście (28-30 pkt)

Test jednokrotnego wyboru obejmujący treści poruszane na wykładzie i literaturę obowiązkową.

Kryteria oceniania:
3 - ponad 50% poprawnych odpowiedzi w teście (16-18 pkt)
3,5 - ponad 60% poprawnych odpowiedzi w teście (19-21 pkt)
4 - ponad 70% poprawnych odpowiedzi w teście (22-24 pkt)
4,5 - ponad 80% poprawnych odpowiedzi w teście (25-27 pkt)
5 - ponad 90% poprawnych odpowiedzi w teście (28-30 pkt)

50 godzin pracy studenta, w tym
15 godzin kontaktowych.
35 godzin - lektura literatury i przygotowywania się do egzaminu.

50 godzin pracy studenta, w tym
15 godzin kontaktowych.
35 godzin - lektura literatury i przygotowywania się do egzaminu.

50 godzin pracy studenta, w tym
15 godzin kontaktowych.
35 godzin - lektura literatury i przygotowywania się do egzaminu.

50 godzin pracy studenta, w tym
15 godzin kontaktowych.
35 godzin - lektura literatury i przygotowywania się do egzaminu.

Metody kształcenia:
wykład, dyskusja, studia przypadków, metoda problemowa, prezentacje multimedialne

Metody sprawdzania osiągnięć:
test jednokrotnego wyboru

Metody kształcenia: wykład problemowy, praca z tekstem, analiza przykładów diagnostycznych, dyskusja kierowana.

Sposób pomiaru efektów uczenia się: test jednokrotnego wyboru obejmujący treści poruszane na wykładach oraz literaturę obowiązkową. Test składa się z 30 pytań.

Nakład pracy studenta:

15 godzin kontaktowych,
35 godzin pracy własnej studenta, obejmującej lekturę literatury oraz przygotowanie do zaliczenia.

Łączny nakład pracy studenta: 50 godzin, 2 punkty ECTS.

Kryteria oceniania:

ocena 3,0 — powyżej 50% poprawnych odpowiedzi, tj. 16–18 pkt,
ocena 3,5 — powyżej 60% poprawnych odpowiedzi, tj. 19–21 pkt,
ocena 4,0 — powyżej 70% poprawnych odpowiedzi, tj. 22–24 pkt,
ocena 4,5 — powyżej 80% poprawnych odpowiedzi, tj. 25–27 pkt,
ocena 5,0 — powyżej 90% poprawnych odpowiedzi, tj. 28–30 pkt.

Warunkiem uzyskania zaliczenia jest osiągnięcie co najmniej 16 punktów w teście końcowym.