Specjalne potrzeby edukacyjne – metodyka projektowania działań PW-5F-SPD
TREŚCI PROGRAMOWE
Teorie, koncepcje, modele i rodzaje specjalnych lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym – medyczne, społeczne, biopsychospołeczne, w tym: ADHD, ryzyka dysleksji, trudności związanych z nabywaniem umiejętności arytmetycznych, autystycznego spektrum zaburzeń, niepełnosprawności, zaburzeń o podłożu genowym, chorób przewlekłych i odmienności somatycznych itd. Założenia, zasady i klasyfikacje, w tym: ICF, ICD, DSM, oraz narzędzia oceny funkcjonalnej dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów w młodszym wieku szkolnym. Teoretyczne podstawy, cele, formy i podstawy prawno-organizacyjne edukacji włączającej. Cele, zasady i formy współpracy przedszkola i szkoły z rodzicami lub opiekunami dzieci lub uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz z dziećmi w wieku przedszkolnym i uczniami w młodszym wieku szkolnym, w procesie wychowania i kształcenia.
|
W cyklu 2023Z:
Podstawowe zagadnienia dotyczące potrzeb edukacyjnych i specyfiki funkcjonowania w szkole dzieci i uczniów: z niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku, dysfunkcją słuchu, chorobą przewlekłą, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania i emocji, zaburzeniami ruchu, niepowodzeniami szkolnymi wynikającymi ze specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeniami komunikacji i sprawności językowych, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi oraz uczniów uzdolnionych. Szkolna ocena funkcjonalna: przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Wybrane narzędzia diagnozy potrzeb edukacyjnych – ich znajomość, ocena przydatności i umiejętność zastosowania. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole - współpraca z rodzicami, nauczycielami i innymi specjalistami w tworzeniu IPET. Wybrane metody wspomagające proces kształcenia i wychowania uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi rozwijające kompetencje społeczne, wspomagające zdolności poznawcze, rozwijające sprawność motoryczną i sensoryczną. Sytuacje trudne w procesie nauczania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym planowanie oddziaływań wychowawczych. Ocenianie efektów procesu uczenia się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Obszary i metody wsparcia rodziny z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na różnych etapach rozwoju – identyfikowanie potrzeb i planowanie działań wspierających. |
W cyklu 2023Zn:
Podstawowe zagadnienia dotyczące potrzeb edukacyjnych i specyfiki funkcjonowania w szkole dzieci i uczniów: z niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku, dysfunkcją słuchu, chorobą przewlekłą, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania i emocji, zaburzeniami ruchu, niepowodzeniami szkolnymi wynikającymi ze specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeniami komunikacji i sprawności językowych, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi oraz uczniów uzdolnionych. Szkolna ocena funkcjonalna: przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Wybrane narzędzia diagnozy potrzeb edukacyjnych – ich znajomość, ocena przydatności i umiejętność zastosowania. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole - współpraca z rodzicami, nauczycielami i innymi specjalistami w tworzeniu IPET. Wybrane metody wspomagające proces kształcenia i wychowania uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi rozwijające kompetencje społeczne, wspomagające zdolności poznawcze, rozwijające sprawność motoryczną i sensoryczną. Sytuacje trudne w procesie nauczania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym planowanie oddziaływań wychowawczych. Ocenianie efektów procesu uczenia się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Obszary i metody wsparcia rodziny z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na różnych etapach rozwoju – identyfikowanie potrzeb i planowanie działań wspierających. |
W cyklu 2024Z:
Podstawowe zagadnienia dotyczące potrzeb edukacyjnych i specyfiki funkcjonowania w szkole dzieci i uczniów: z niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku, dysfunkcją słuchu, chorobą przewlekłą, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania i emocji, zaburzeniami ruchu, niepowodzeniami szkolnymi wynikającymi ze specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeniami komunikacji i sprawności językowych, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi oraz uczniów uzdolnionych. Szkolna ocena funkcjonalna: przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Wybrane narzędzia diagnozy potrzeb edukacyjnych – ich znajomość, ocena przydatności i umiejętność zastosowania. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole - współpraca z rodzicami, nauczycielami i innymi specjalistami w tworzeniu IPET. Wybrane metody wspomagające proces kształcenia i wychowania uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi rozwijające kompetencje społeczne, wspomagające zdolności poznawcze, rozwijające sprawność motoryczną i sensoryczną. Sytuacje trudne w procesie nauczania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym planowanie oddziaływań wychowawczych. Ocenianie efektów procesu uczenia się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Obszary i metody wsparcia rodziny z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na różnych etapach rozwoju – identyfikowanie potrzeb i planowanie działań wspierających. |
W cyklu 2024Zn:
Podstawowe zagadnienia dotyczące potrzeb edukacyjnych i specyfiki funkcjonowania w szkole dzieci i uczniów: z niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku, dysfunkcją słuchu, chorobą przewlekłą, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania i emocji, zaburzeniami ruchu, niepowodzeniami szkolnymi wynikającymi ze specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeniami komunikacji i sprawności językowych, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi oraz uczniów uzdolnionych. Szkolna ocena funkcjonalna: przebieg procesu w aspekcie oceny aktywności i uczestnictwa. Wybrane narzędzia diagnozy potrzeb edukacyjnych – ich znajomość, ocena przydatności i umiejętność zastosowania. Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole - współpraca z rodzicami, nauczycielami i innymi specjalistami w tworzeniu IPET. Wybrane metody wspomagające proces kształcenia i wychowania uczniów ze zróżnicowanymi potrzebami edukacyjnymi rozwijające kompetencje społeczne, wspomagające zdolności poznawcze, rozwijające sprawność motoryczną i sensoryczną. Sytuacje trudne w procesie nauczania uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym planowanie oddziaływań wychowawczych. Ocenianie efektów procesu uczenia się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Obszary i metody wsparcia rodziny z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na różnych etapach rozwoju – identyfikowanie potrzeb i planowanie działań wspierających. |
W cyklu 2025Z:
TREŚCI PROGRAMOWE: 1. Edukacja ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w inkluzyjnym, integracyjnym oraz specjalnym kształceniu. 2. Zmiany dotyczące form kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. 3. Organizacja procesu kształcenia i wychowania w zakresie edukacji włączającej. 4. Pomoc specjalistyczna w placówkach opiekuńczych, wychowawczych i edukacyjnych– wytyczne MEN. 5. Charakterystyka psychopedagogiczna dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (zaburzenia w procesie rozwoju w pierwszych miesiącach i latach życia - zaburzenia w procesie rozwoju fizycznego, motorycznego, poznawczego, w tym myślenie, mowa, spostrzeganie, uwaga, pamięć oraz społeczno-emocjonalnego) w wybranych grupach: 6. Etiopatogeneza zaburzeń i nieprawidłowości rozwojowych. Diagnoza funkcjonalna dzieci (uczniów) ze specjalnymi potrzebami w praktyce, w tym uczniów z niepełnosprawnościami. Rozpoznanie potrzeb. Klasyfikacje zaburzeń (ICD, DSM, ICF). 7. Narzędzia wykorzystywane w diagnozie funkcjonalnej. 8. Projektowanie wsparcia dzieci (uczniów) ze specjalnymi potrzebami, w tym uczniów z niepełnosprawnościami, ocena jego skuteczności. 9. Dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb rozwojowych i możliwości psychofizycznych uczniów. 10. Ocenianie efektów procesu nauczania-uczenia się uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. 11. Analiza opinii oraz orzeczeń wydawanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne oraz inne specjalistyczne. 12. Funkcja i zadania nauczyciela współorganizującego kształcenie - analiza najważniejszych aktów prawnych. 13. Współpraca z rodziną i z otoczeniem przedszkola i szkoły w procesie wspierania rozwoju dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Racjonalne zasady współpracy. Zaangażowanie rodziców dzieci z zaburzeniami w rozwoju w życie przedszkola lub szkoły. Obszary i metody wsparcia rodziny z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi na różnych etapach rozwoju – identyfikowanie potrzeb i planowanie działań wspierających. 14. Planowanie roczne dostosowane do możliwości i ograniczeń ucznia ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. (plany wynikowe, wymagania na ocenę, scenariusze zajęć). 15. Dokumentacja nauczyciela– analiza pogłębiona najważniejszych dokumentów w zakresie dostosowań (m.in. IPET oraz WOPF-u). |
W cyklu 2025Zn:
Podstawowe pojęcia dotyczące potrzeb edukacyjnych i specyfiki funkcjonowania dzieci i uczniów: z niepełnosprawnością intelektualną, dysfunkcją wzroku, dysfunkcją słuchu, chorobą przewlekłą, zagrożonych niedostosowaniem społecznym, z zaburzeniami zachowania i emocji, zaburzeniami ruchu, niepowodzeniami szkolnymi wynikającymi ze specyficznych trudności w uczeniu się, zaburzeniami komunikacji i sprawności językowych, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z doświadczeniem migracyjnym, trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi i wyznaniowymi oraz uczniów uzdolnionych. |
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2026Zn: | W cyklu 2023Zn: | W cyklu 2024Z: | W cyklu 2023Z: | W cyklu 2025Zn: | W cyklu 2025Z: | W cyklu 2024Zn: | W cyklu 2026Z: |
Efekty kształcenia
Wiedza
Student/-ka zna i rozumie teorie, koncepcje i modele specjalnych lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym wieku szkolnym – medyczne, społeczne, biopsychospołeczne, w tym: ADHD, ryzyka dysleksji, trudności związanych z nabywaniem umiejętności arytmetycznych, autystycznego spektrum zaburzeń, niepełnosprawności intelektualnej, mózgowego porażenia dziecięcego i innych zaburzeń ruchowych, zaburzeń o podłożu genowym, chorób przewlekłych i odmienności somatycznych.
Zna i rozumie rodzaje specjalnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów w młodszym wieku szkolnym wynikających z niepełnosprawności lub innych przyczyn biopsychospołecznych, a przejawiających się w obszarze rozwoju fizyczno-ruchowego, poznawczego i emocjonalno-społecznego.
Zna i rozumie założenia, zasady i klasyfikacje, w tym: ICF, ICD, DSM, oraz narzędzia oceny funkcjonalnej dzieci w wieku przedszkolnym i uczniów w młodszym wieku szkolnym.
Zna i rozumie teoretyczne podstawy, cele, formy i podstawy prawno-organizacyjne edukacji włączającej.
Zna i rozumie cele, zasady i formy współpracy przedszkola i szkoły z rodzicami lub opiekunami dzieci lub uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz z dziećmi w wieku przedszkolnym i uczniami w młodszym wieku szkolnym, w procesie wychowania i kształcenia.
Umiejętności
Student/-ka potrafi dokonać oceny funkcjonalnej składników zdrowia i niektórych powiązanych z nim warunków dobrostanu i środowiska dziecka w wieku przedszkolnym i ucznia w młodszym wieku, w tym dziecka z niepełnosprawnością, wykorzystując obowiązujące klasyfikacje i narzędzia diagnostyczne, w tym ICF, ICD, DSM.
Potrafi rozpoznać specjalne potrzeby rozwojowe i edukacyjne dziecka w wieku przedszkolnym i ucznia w młodszym wieku szkolnym oraz określić optymalne sposoby organizowania środowiska edukacyjnego oraz wspomagania dziecka lub ucznia i jego rodziców lub opiekunów w procesie wychowania i kształcenia.
Potrafi ocenić skuteczność procesu wykrywania, identyfikowania i zaspakajania specjalnych lub indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych dziecka w wieku przedszkolnym i ucznia w młodszym wieku szkolnym.
Potrafi współpracować z rodzicami lub opiekunami uczniów ze specjalnymi potrzebami rozwojowymi i edukacyjnymi oraz z dziećmi w wieku przedszkolnym i uczniami w młodszym wieku szkolnym w procesie wychowania i kształcenia.
Kompetencje społeczne
Student/-ka jest gotowy/gotowa do przestrzegania zasad etycznego postępowania w procesie wychowania i kształcenia dzieci lub uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Jest gotowy/gotowa do przyjęcia współodpowiedzialności za sposób planowania i realizacji oraz rezultaty procesu wychowania i kształcenia dzieci lub uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Literatura
|
W cyklu 2023Z:
Obowiązkowa: Uzupełniająca: |
W cyklu 2023Zn:
Obowiązkowa: Uzupełniająca: |
W cyklu 2024Z:
Obowiązkowa: Uzupełniająca: |
W cyklu 2024Zn:
Obowiązkowa: Uzupełniająca: |
W cyklu 2025Z:
Literatur podstawowa: Hudson D., Specyficzne trudnosci w uczeniu się. Niezbędnik nauczyciela, Harmonia Uniwersalis, Gdańsk 2019. Naprawa R., Tanajewska A., Mach C., Szczepańska K., Dostosowanie wymagań edukacyjnych do indywidualnych potrzeb rozwojowych i możliwości psychofizycznych uczniów realizowanych w ramach prowadzonych zajęć edukacyjnych z podziałem na poszczególne edukacje oraz na zajęciach specjalistycznych. I etap edukacyjny, Wydawcictwo HARMONIA, Gdańsk 2017. Maciąg, Rozwijanie potencjału uczenia się dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, Niepełnosprawność i Rehabilitacja, 2022, Tom: 87. Olechowska A, Specjalne Potrzeby Edukacyjne, PWN 2016. Olechowska A., Specjalne potrzeby edukacyjne w urzędowym dyskursie pedagogicznym, Wyd. APS, Warszawa 2019. Olechowska A. Wspieranie uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wskazówki dla nauczycieli Wyd. APS, Warszawa 2001. Słupek K., Uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Pomoc psychologiczno-pedagogiczna, dostosowanie wymagań, Wyd. Harmonia, Gdańsk 2018. Literatura uzupełniająca: Brejnak W, Zabłocki K (red.), Wczesna diagnoza i wspomaganie rozwoju dziecka z dysfunkcjami, Warszawa, 2009. Dipowicz K., Pietras T., Wprowadzenie do pedagogiki inkluzyjnej (włączającej), Wydawnictwo Continuo, Wroclaw 2017. Franczyk A., Krajewska K., Zabawy i ćwiczenia na cały rok. Propozycje do pracy z dziećmi młodszymi o specjalnych potrzebach edukacyjnych, Wydawnictwo IMPULS, Kraków 2019. Jas M., Jarosińska M., Specjalne potrzeby edukacyjne dzieci i młodzieży, Warszawa, 2011. Oszwa, U., Knopik, T., Domagała-Zyśk, E. (2019).Diagnoza funkcjonalna jako standard pomocy psychologiczno- -pedagogicznej – od założeń teoretycznych do praktyki diagnostyczno-terapeutycznej. Kwartalnik Pedagogiczny, 2(252), 163–175. Tomkiewicz-Bętkowska A., ABC pedagoga specjalnego. Razem łatwiej. Nowe doświadczenia, Impuls, Kraków, 2015. Wiącek R., Dzieci nadpobudliwe psychoruchowo w wieku przedszkolnym. Program terapii i wspomagania rozwoju oraz scenariusze zajęć, Wydawnictwo IMPULS, Kraków 2006. |
W cyklu 2025Zn:
Głodkowska, J.(red). (2010). Dydaktyka specjalna w przygotowaniu do kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi: podręcznik akademicki. Warszawa: APS. |
Uwagi
|
W cyklu 2023Z:
Metody pracy: wykład aktywizujący, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, dyskusja, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania. Podczas zajęć zostanie wykorzystana; Nakład pracy: |
W cyklu 2023Zn:
Sposób pomiarów efektów kształcenia: Metody pracy: wykład aktywizujący, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, dyskusja, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania. |
W cyklu 2024Z:
Metody pracy: wykład aktywizujący, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, dyskusja, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania. Nakład pracy: |
W cyklu 2024Zn:
Metody pracy: wykład aktywizujący, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, dyskusja, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania. Podczas zajęć zostanie wykorzystana; Nakład pracy: |
W cyklu 2025Z:
• Metody wykorzystywane podczas zajęć: wykład aktywizujący, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, dyskusja, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania - analiza oraz wypełnianie dokumentacji dziecka (dostosowania) Podczas zajęć zostanie wykorzystana; • praca zespołowa nad podanymi zagadnieniami; • praca indywidualna z wykorzystaniem platform edukacyjnych, filmów oraz materiałów dydaktycznych. Nakład pracy: Liczba godzin kontaktowych:15 Przygotowanie się do zajęć:20 Przygotowanie do zaliczenia:10 sumaryczna liczba godzin aktywności studenta-30 Liczba punktów ECTS- 1 |
W cyklu 2025Zn:
Metody pracy: Analiza literatury, dyskusja, prezentacja multimedialna, analiza przypadków, burza mózgów, materiały filmowe, praktyczne działania. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: