Prowadzony w cyklach: 2024L, 2024Ln, 2025L, 2025Ln, 2026L, 2026Ln

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Wspomagania Rozwoju Człowieka i Edukacji (dla: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej)

Podstawy edukacji zdrowotnej we wczesnej edukacji PW-5F-PZE

TREŚCI PROGRAMOWE
Zdrowie – modele, uwarunkowania i zagrożenia. Umiejętności życiowe (life skills) i zachowania prozdrowotne. Podstawy wiedzy o rozwoju biologicznym człowieka. Możliwości wspomagania dziecka w działaniach na rzecz zdrowia i niwelowanie stanów zagrażających zdrowiu. Możliwości zmian w otoczeniu dziecka. Wiedza o procesach uczenia się mózgu.

W cyklu 2024L:

1. Definicje edukacji zdrowotnej
2. Przegląd podejść i paradygmatów stosowanych w edukacji zdrowotnej
3. Przedstawienie w praktycznym ujęciu zasadności stosowania modeli edukacji zdrowotnej
4. Formy promowania kultury prozdrowotnej w oparciu o rozwój umiejętności życiowych (life skills) w rozwoju biologicznym człowieka
5. Poznanie ogólnych warunków społeczno-ekonomicznych, kulturowych i środowiskowych, które wpływają na stan zdrowia i zagrożenia zdrowiu,
6. Prezentacja czynników warunkujących zdrowie z otoczenia dziecka
7. Przegląd Programów wychowawczo-profilaktycznych rządowych i pozarządowych
8. Metody promocji zdrowia w szkole

W cyklu 2024Ln:

Dobrostan psychiczny dziecka, jednostki.
Emocje dziecka. Dorosłego. Jak radzić sobie ze stresem. Prewencja.
Ruch i aktywność fizyczna- genetyczna potrzeba człowieka. Istota aktywności fizycznej u dzieci.
Składniki budulcowe i regulatorowe, rola. Zbilansowane żywienie, znaczenie. Żywienie, a zdrowie człowieka
Dobrostan psychiczny dziecka, jednostki.
Emocje dziecka. Dorosłego. Jak radzić sobie ze stresem. Prewencja.

W cyklu 2025Ln:

Wyjaśnienie pojęcia edukacji zdrowotnej oraz jej kluczowych definicji.
Omówienie różnych podejść i paradygmatów wykorzystywanych w edukacji zdrowotnej.
Ukazanie w praktyce zasadności wdrażania modeli edukacji zdrowotnej.
Sposoby kształtowania kultury prozdrowotnej poprzez rozwijanie umiejętności życiowych (life skills) w kontekście rozwoju biologicznego człowieka.
Analiza ogólnych uwarunkowań społeczno-ekonomicznych, kulturowych i środowiskowych wpływających na zdrowie oraz czynniki ryzyka zdrowotnego.
Przedstawienie czynników środowiskowych oddziałujących na zdrowie dziecka.
Przegląd programów wychowawczych i profilaktycznych realizowanych przez instytucje rządowe oraz organizacje pozarządowe.
Charakterystyka metod stosowanych w promocji zdrowia w środowisku szkolnym.

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

Anna Falkowska

Efekty kształcenia

Wiedza
Student/-ka zna i rozumie modele, uwarunkowania i zagrożenia zdrowia u dzieci w przedszkolu i klasach I-III.
Zna istotę umiejętności życiowych (life skills) i zachowań prozdrowotnych u dzieci w przedszkolu i klasach I-III.
Zna podstawowe zagadnienia rozwoju biologicznego człowieka.
Zna sposoby wspomagania dziecka i ucznia w działaniach na rzecz zdrowia i niwelowania stanów zagrażających zdrowiu; możliwości zmian w otoczeniu dziecka lub ucznia; procesy uczenia się mózgu.

Umiejętności
Student/-ka potrafi rozpoznać sytuację zagrożenia dla zdrowia dzieci w przedszkolu i klasach I-III i odpowiednio zareagować.
Potrafi skutecznie promować zachowania prozdrowotne u dzieci w przedszkolu i klasach I-III.

Kompetencje społeczne
Student/-ka jest gotowy/gotowa do krzewienia postawy dbałości o zdrowie i ochronę środowiska u dzieci w przedszkolu i klasach I-III.

Literatura

W cyklu 2024L:

1. Buczak A. (2014). Zachowania żywieniowe młodzieży w perspektywie edukacji zdrowotnej. Lublin: UMCS.

2. Contento I.R. (2018). Edukacja żywieniowa. Warszawa: PWN.

3. Gaweł, A. (2016). Szkoła i nauczyciel wobec współczesnych wyzwań promocji zdrowia dzieci i młodzieży. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, No 33, T. 35, s. 137–152.

4. Goodman R., Scott S. (2000). Psychiatria dzieci i młodzieży. Wrocław: Urban&Partner.

5. Kirenko J., Zubrzycka-Maciąg T.(2017). Zachowania zdrowotne nauczycieli. Badania empiryczne, Lublin: UMCS.

6. Kowalski M, Gaweł A., (2006). Zdrowie- wartość- edukacja. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

7. Łukasik I.M. (2018). Budowanie świadomości zdrowotnej w orientacji na przyszłość wyzwaniem edukacji zdrowotnej. Lubelski Rocznik Pedagogiczny T. XXXVII, z. 4, s. 93-106. DOI: 10.17951/lrp.2018.37.4.

8. Łukasik I.M. (2019). Poszerzanie świadomości dotyczącej znaczenia wody dla zdrowia człowieka. Wyzwania pedagogiki zdrowia. Lubelski Rocznik Pedagogiczny T. XXXVIII, z. 3, s. 57-75 DOI: 10.17951/lrp.2019.38.3.

9. Łuszczyńska A. (2004). Zmiana zachowań zdrowotnych. Dlaczego dobre chęci nie wystarczają? Gdańsk: GWP.

10. Malinowski P. (2021). Umysł. Ciało. Duchowość. Drogi do zdrowia i rozwoju duchowego z perspektywy psychoterapeuty.. Samo Sedno: Warszawa.

11. Pankowska D. (2020). Health Education in Upper Secondary Schools – Assumptions and Opportunities of Implementation in the Light of the Curriculum, Przegląd Badań Edukacyjnych, Nr 30 (1/2020), s. 5-26.

12. Syrek E., (2000). Zdrowie w aspekcie pedagogiki społecznej. Katowice.

13. Syrek E., Borzucka-Sitkiewicz K. (2009). Edukacja zdrowotna. Warszawa: Wyd. Akademickie i Profesjonalne.

14. Śliż D., Mamcarz A. (2018) (red.), Medycyna stylu życia. Warszawa: PWL.

15. Woynarowska B. (2017). Edukacja zdrowotna. Podstawy teoretyczne. Metodyka. Praktyka. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

Źródła internetowe

16. Raport „Moje samopoczucie w e-szkole” 100731-moje-samopoczucie-w-e-szkole-raport-z-badan.pdf (umcs.pl)

Literatura dodatkowa

17. Allardt E. Having, loving, being: An alternative to the Swedish Model of Welfare Research. In: Nussbaum M, Sen. The Quality of Life 1993 Published to Oxford Scholarship Online. doi: 10.1093/0198287976.001.0001

18. Amen D.G. (2009). Zmień swój mózg. Zmień swoje życie. Wyd. Laurum.

20. Blackburn E., Epel E. (2017). Telomery i zdrowie, Galaktyka.

21. Gaweł A. (2011). Świadomość zdrowotna jako kategoria wyznaczająca cele edukacji zdrowotnej, s.83-99. [W:] A.Gaweł, B. Bieszczada (red.), Kategorie pojęciowe edukacji w przestrzeni interdyscyplinarnych interpretacji, Wyd. Un. Jagiellońskiego, Kraków.

22. Glanz K., Rimer B.K., Viswanath K., Health behavior and health education. Theory, research, and practice 4TH EDITION Editors Foreword by C. Tracy Orleans.

23. Łukasik I.M. (2013). Poczucie własnej skuteczności we współpracy z grupą. Eksperyment pedagogiczny w przestrzeni akademickiej. Lublin: Wyd. UMCS.

24. Nesse R.M. (2020). Dobre powody złego samopoczucia. Odkrycia psychiatrii ewolucyjnej. Warszawa: CeDeWu.

25. Taranowicz I. (2013). Świadomość zdrowotna, s. 113-1 36, [W:] Sztalt K., Zemło M., Formy świadomości społecznej (red.) Lublin: TNK.

W cyklu 2024Ln:

• Antoszczuk, G. 2004, Zajęcia ruchowe w przedszkolu. Akademia Wychowania Fizycznego we Wrocławiu, Wrocław
• Bondarowicz, M., Staniszewski, T. 2006, Podstawy teorii i metodyki zabaw i gier ruchowych. Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego, Warszawa
• Brzezińska A. I., (red.), 2014 Rozwój dziecka. Wiek przedszkolny, Instytut Badań Edukacyjnych, Warszawa
Heszen, I., Sęk, H. 2021, Psychologia zdrowia. PWN, Warszawa
• Jarosz, M., 2019, Piramida Zdrowego Żywienia i Stylu Życia Dzieci i Młodzieży. Centrum Dietetyczne
• Riahi A., (red.), 2012, Poradnik żywienia dziecka, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka, Warszawa
• Syrek E., 2019, Teoretyczne podstawy współczesnej pedagogiki zdrowia jako subdyscypliny pedagogiki. Pedagogika Społeczna" Nr 2(72) (2019), s. 9-23
• Woynarowska B., 2008, Edukacja zdrowotna. Podręcznik akademicki. Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa

W cyklu 2025L:

M. Demel, Wychowanie zdrowotne, PZWL.
D. Goleman, Inteligencja emocjonalna, 1997.

M. Olszewska, Promocja zdrowia w przedszkolu i szkole, Wolters Kluwer.

K. Pujer (red.) Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna. Wybrane problemy, Wyd. Exante, Wrocław 2016.

H. Spitzer, Jak uczy się mózg, 2007.

WHO, Life Skills Education for Children and Adolescents in Schools.

B. Woynarowska, Edukacja zdrowotna dzieci i młodzieży, PWN, 2017.

B. Wolny, Edukacja zdrowotna w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli, ORE, Warszawa 2019.

B. Woynarowska (red.), Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli. ORE, Warszaw 2011.

M. Żylińska, Neurodydaktyka. Nauczanie i uczenie się przyjazne mózgowi, 2013.

Baza Wiedzy materiały Narodowe Centrum Żywności i Żywienia, Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej, https://ncez.pzh.gov.pl/baza-wiedzy/

Lektury uzupełniające:

Borzucka-Sitkiewicz, K. (2006). Promocja zdrowia i edukacja zdrowotna. Kraków: Impuls. 5 Woynarowska, B., (1995). Podstawy teoretyczne i strategia edukacji zdrowotnej w szkole. W: Lider. nr 1. Woynarowska, B., Sokołowska,
M. (2001). Ścieżka edukacyjna – edukacja prozdrowotna i promocja zdrowia w szkole. Warszawa: KOWEZ. Woynarowska, B. (2007). Edukacja zdrowotna. Warszawa: PWN. Woynarowska Barbara (red.): „Organizacja i realizacja edukacji zdrowotnej w szkole. Poradnik dla dyrektorów szkół i nauczycieli”, Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2011

A. Rogacka, Edukacja zdrowotna w podstawie programowej, ORE, Warszawa 2019. (https://www.ore.edu.pl/2020/02/edukacja-zdrowotna-w-podstawie-programowej/)

A. Rogacka, Edukacja zdrowotna w podstawie programowej. Przedszkole. Szkoła podstawowa: klasy: 1-3. Wyd. Ośrodek Rozwoju Edukacji, Warszawa 2019.

Edukacja zdrowotna w podstawie programowej Szkoła podstawowa: klasy IV–VIII

Literatura uzupełniająca:

Instytucje wspierające zdrowie:
środowisko pracy - dobre praktyki
https://promocjazdrowiawpracy.pl/wp-content/uploads/2018/10/Promocja-zdrowia-w-zak%C5%82adzie-pracy2.pdf

A. Kobyłka, M. Gortat (red.), (2020) ,Żywienie jako podstawa zdrowego stylu życia Wyd. Naukowe SMN Lublin.
/https://www.naukowcy.org.pl/wp-content/uploads/2020/12/Żywienie-jako-podstawa-zdrowego-stylu-życia-B5.pdf

https://www.gov.pl/web/edukacja-i-nauka/edukacja-zdrowotna