Wybrane aspekty starości i starzenia się PS-3F-WAS

TREŚCI PROGRAMOWE
Sytuacja demograficzna i potrzeby osób starszych; starzenie się i starość jako wyzwanie; biopsychospołeczne funkcjonowanie osób w podeszłym wieku (postawy wobec starości, style życia w starości); założenia strategii polityki senioralnej; sytuacja osób starszych w różnych obszarach funkcjonowania; Polska na tle innych krajów; wielopokoleniowość na rynku pracy; starzenie się w rodzinie; transfery międzypokoleniowe; ageizm; uczenie się starości; miasto uniwersalne; miasto przyjazne seniorom; programy finansujące działalność z seniorami i na rzecz osób starszych.

W cyklu 2024Z:

1. Wprowadzenie do pracy z osobami starszymi w dobie starzejącego się społeczeństwa.
2. Starość demograficzna. Założenia strategii polityki senioralnej.
3. Definiowanie starzenia się i starości, fazy starości.
4. Biopsychospołeczne funkcjonowanie osób w podeszłym wieku
5. Postawy wobec starości, style życia w starości. Potrzeby osób starszych.
6. Starzenie się w rodzinie, transfery międzypokoleniowe.
7. Wielopokoleniowość na rynku pracy. Ageizm.
8. Aktywność w starości. Sytuacja osób starszych w różnych obszarach funkcjonowania. Polska na tle innych krajów (innowacje w organizacji środowiska).
9. Miasto uniwersalne; miasto przyjazne seniorom.
10. Programy finansujące działalność z seniorami i na rzecz osób starszych.
11. Instytucjonalne formy wsparcia dla osób starszych
12. Spotkania pokoleń metodą kreowania przestrzeni sprzyjającej międzypokoleniowemu dialogowi.
13. Uczenie się starości.

W cyklu 2025Z:

1. Wprowadzenie do pracy z osobami starszymi w dobie starzejącego się społeczeństwa.
2. Definiowanie starzenia się i starości, fazy starości.
3. Biopsychospołeczne funkcjonowanie osób w podeszłym wieku
4. Starość demograficzna. Założenia strategii polityki senioralnej.
5. Postawy wobec starości, style życia w starości. Potrzeby osób starszych.
6. Zdarzenia krytyczne i rozwojowe w starości.
7. Starzenie się w rodzinie, transfery międzypokoleniowe.
8. Wielopokoleniowość na rynku pracy. Ageizm.
9. Aktywność w starości. Sytuacja osób starszych w różnych obszarach funkcjonowania. Polska na tle innych krajów (innowacje w organizacji środowiska).
10. Miasto uniwersalne; miasto przyjazne seniorom - przykłady dobrych praktyk w Polsce i na arenie międzynarodowej (cohousing, mieszkania wspomagane, AI w procesie starzenia się, przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu itp.).
11. Spotkania pokoleń metodą kreowania przestrzeni sprzyjającej międzypokoleniowemu dialogowi.
12. Uczenie się starości.

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

Katarzyna Ziomek-Michalak

Efekty kształcenia

Wiedza
posiada wiedzę z zakresu wybranych koncepcji człowieka – filozoficznych, psychologicznych, socjologicznych, biologicznych, w odniesieniu do seniorów;
posiada wiedzę na temat funkcjonowania seniorów w społeczeństwie, rodzajów więzi i struktur społecznych;

Umiejętności
potrafi dokonać analizy, krytycznej oceny oraz diagnozy i prognozy sytuacji osób starszych, wykorzystując wiedzę o etapach postępowania metodycznego w pracy socjalnej z osobami starszymi oraz opracować rozwiązania problemów o różnym poziomie złożoności związanych ze starzeniem się;
potrafi brać udział w debacie związanej z zagadnieniami związanymi z wybranymi aspektami starości i starzenia się, oceniać różne prezentowane stanowiska i o nich dyskutować;

Kompetencje społeczne
jest gotów do inicjowania działań na rzecz interesu publicznego związanych z pomaganiem, wspieraniem oraz rozwiązywaniem problemów osób starszych;
przestrzega zasad etyki zawodowej; prezentuje odpowiedzialną i empatyczną postawę wobec innych ludzi, dostrzega i formułuje problemy moralne oraz dylematy etyczne ważne w dyskusji na temat starości i starzenia się;

Literatura

W cyklu 2024Z:

Obowiązkowa:
Czerniawska O., Style życia ludzi starszych, (w:) Czerniawska O. (red.), Style życia w starości, Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, Łódź 1998.
Fabiś A., Wawrzyniak J.K., Chabior A., Ludzka starość,. Wybrane zagadnienia gerontologii społecznej, Impuls, Kraków 2015 (rozdz. I.2, I.3, II.2, II.3, III, IV.1)
Leszczyńska-Rejchert A., Organizacje pozarządowe w służbie ludziom starszym, (w:) Kromolicka B. (red.), Praca socjalna w organizacjach pozarządowych, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2005.
Pilch T., Metoda organizowania środowiska, (w:) Pilch T., Lepalczyk I. (red.), Pedagogika społeczna, Wydawnictwo „Żak”, Warszawa 1995, s. 265-272.
Sęk H., Wsparcie społeczne jako kategoria zasobów i wieloznaczne funkcje wsparcia, (w:) Z. Juczyński, N. Ogińska-Bulik (red.), Zasoby osobiste i społeczne sprzyjające zdrowiu jednostki, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2003.
Szarota Z., Wyzwania dla nowej starości - esej gerontologiczny, Studia Paedagogica Ignatiana, 2023, T. 26, nr 3, s. 37–60 (dostęp online).
Szarota Z., Uczenie się starości, "Edukacja Dorosłych", 2015, nr 1, s. 23-35 (dostęp online).
Szarota Z., Gerontologia społeczna i oświatowa. Zarys problematyki. Wydawnictwo Naukowe APK, Kraków 2004 (rozdz. 6 i rozdz. 7).
Ziomek-Michalak K., Miasto przyjazne seniorom. Inspiracje edukacyjne, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2022.
Ziomek-Michalak K., Zasoby osobiste a oczekiwania zdrowotne polskich seniorów, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2016 (rozdz. 1).
Ziomek-Michalak K., Wykorzystanie potencjału środowiska lokalnego w pracy z osobami starszymi, (w:) Mikołajczyk M. (red.), Pomoc społeczna i praca socjalna – różne oblicza i zadania, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2014.

Uzupełniająca:
Kantowicz E., Olubiński A. (red.), Działanie społeczne w pracy socjalnej na progu XXI wieku, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2003, część V: Działania społeczne na rzecz ludzi starszych na progu XXI wieku.
Konieczna-Woźniak R., Uniwersytet Trzeciego Wieku przykładem samorządnych inicjatyw środowiska ludzi starszych, (w:) Kromolicka B. (red.), Praca socjalna w organizacjach pozarządowych, Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2005.
Kijak R. J., Szarota Z., Starość między diagnozą a działaniem, CRZL, Warszawa 2013 (rozdz.1, 2, 3) (wersja dostępna w internecie).
Rosochacka-Gmitrzak M., Przyszłość pracy socjalnej z osobami starszymi: między wiedzą, sztuką a praktyką, (w:) Kwak A., Wyrwich-Hejduk E. (red.), W kręgu zagadnień pracy socjalnej, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa 2012.
Zaorska Z., Dodać życia do lat, Wydawnictwo KLANZA, Lublin 1999.
mpips.gov.pl
Wybrane artykuły z czasopism Pokolenia, Głos Seniora.

W cyklu 2025Z:

Uwagi

W cyklu 2024Z:

Metody kształcenia: prezentacje, dyskusje, pogadanki, metoda problemowa, burza mózgów, metoda zadaniowa, poster, film, hospitacje.

Nakład pracy studenta:
udział w zajęciach - 30 godzin ćwiczeń
przygotowanie do zajęć - 15 godzin
przygotowanie zadań - 10 godzin
przygotowanie się do kolokwium - 5 godzin
Sumaryczna liczba godzin: 60, liczba punktów ECTS: 2

W cyklu 2025Z:

Metody kształcenia: prezentacje, dyskusje, pogadanki, metoda problemowa, burza mózgów, metoda zadaniowa, poster, film, projekt.

Nakład pracy studenta:
udział w zajęciach - 30 godzin ćwiczeń
przygotowanie do zajęć - 20 godzin
przygotowanie zadań - 15 godzin
przygotowanie się do kolokwium - 10 godzin
Sumaryczna liczba godzin: 75, liczba punktów ECTS: 3

Link do zespołu: https://teams.microsoft.com/l/team/19%3ABwrAHRSHrRi21QrjYZam4CqWI95QYhhbc-eNugiT4AA1%40thread.tacv2/conversations?groupId=45609d50-c812-4455-90e8-e6606fec2c23&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu PS-3F-WAS w USOSweb