Teoretyczne podstawy pracy socjalnej PS-3F-TPS
Treści wykładu:
1. Instruktaż wstępny. Związki pracy socjalnej z innymi dyscyplinami i subdyscyplinami nauki (praca socjalna a socjologia, psychologia, antropologia). Przedmiot, cele, zadania pracy socjalnej. Zasada subsydiarności i pomocniczości w polityce społecznej i pracy socjalnej.
2. Geneza teorii zachowań związanych z pomaganiem w społecznościach.
3. Działania instytucjonalne a metodyka pracy socjalnej. Opiekun społeczny jako pierwowzór współczesnego pracownika socjalnego.
4. Teoria systemów a praca socjalna. Koncepcja cyklu prakseologicznego a praca socjalna.
5. Teorie rozwoju społecznego: ewolucjonizm, postindustrialne koncepcje rozwoju społecznego, koncepcja ekologii społecznej. Teorie cykliczne, koncepcje dychotomiczne.
6. Koncepcje psychologiczne w pracy socjalnej.
7. Zjawisko „dziedziczenia biedy”.
8. Koncepcje klasycznej pracy socjalnej na świecie i w Polsce.
9. Metodyka pracy socjalnej. Klasyczne i współczesne koncepcje oraz ich zastosowanie do pracy z klientami. Praca z przypadkiem, grupą, środowiskiem społecznym.
10. Rodzina jako obszar pracy socjalnej. Praca socjalna w kontekście zróżnicowanych i wielotorowych problemów społecznych.
11. Praca ze środowiskiem lokalnym. Organizowanie społeczności lokalnej. Tworzenie stowarzyszeń. Podejścia aktywizujące i interwencyjne.
Treści ćwiczeń:
1.Instruktaż wstępny do ćwiczeń.
2. Związki pracy socjalnej z innymi dyscyplinami i subdyscyplinami nauki (praca socjalna a socjologia, psychologia, antropologia). Samopomoc historyczna i współczesna. Problemy społeczne. Praca socjalna jako odpowiedź na problemy społeczne.
3.Potrzeby społeczne obywateli jako źródło tworzenia rozwiązań systemowych z punktu widzenia problemów społecznych.
4.Różnice pomiędzy pojęciami opieka społeczna, pomoc społeczna, praca socjalna, polityka społeczna.
5. Cele i zadania pracy socjalnej odniesieniu do zasady pomocniczości (subsydiarności).
6. Główne pojęcia pracy socjalnej (wsparcie, profilaktyka, kapitał ludzki, kapitał społeczny, empowerment, zasoby i potencjały).
7. Geneza pracy socjalnej jako dyscypliny naukowej oraz wiedzy praktycznej.
8. Naukowe podstawy pracy socjalnej. Koncepcja prakseologiczna i jej wykorzystanie w pracy z klientami. Skuteczność pracy socjalnej oraz czynniki ją kształtujące.
9. Koncepcje rozwoju społecznego oraz ich aplikacja do pracy socjalnej.
10.Modele pracy socjalnej. Metody i techniki pracy socjalnej klasyczne i współczesne.
11.Praca socjalna z różnymi kategoriami wspomaganych - zróżnicowanie w podejściu metodycznym.
12. Praca z przypadkiem, z grupą, ze środowiskiem lokalnym. Praca socjalna z rodziną. Asystentura rodziny jako wsparcie pracownika socjalnego. Praca wychowawcza na rzecz rodziny.
13. Zasoby jednostki, grupy społecznej, zasoby rodziny.
14. Korzystanie z potencjału środowiska społecznego.
15. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach.
16. Projekt socjalny.
17. Konferencja Grupy Rodzinnej (tzw. KGR)
18. Praca pedagoga ulicy a praca ze środowiskiem lokalnym w zakresie przeciwdziałania problemom społecznym.
|
W cyklu 2021Z:
TREŚCI PROGRAMOWE Konwersatorium: |
W cyklu 2022Z:
TREŚCI PROGRAMOWE |
W cyklu 2023Z:
Wykład: 1. Instruktaż wstępny. Podstawowe pojęcia. Ćwiczenia: 1. Instruktaż wstępny do ćwiczeń. |
W cyklu 2024Z:
Wykład: 1. Instruktaż wstępny. Podstawowe pojęcia. Ćwiczenia: 1. Instruktaż wstępny do ćwiczeń. |
W cyklu 2025Z:
Wykład: 1. Instruktaż wstępny. Związki pracy socjalnej z innymi dyscyplinami i subdyscyplinami nauki (praca socjalna a socjologia, psychologia, antropologia). Przedmiot, cele, zadania pracy socjalnej. Zasada subsydiarności i pomocniczości w polityce społecznej i pracy socjalnej. Ćwiczenia: 1.Instruktaż wstępny do ćwiczeń. |
Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ
Rodzaj przedmiotu
Koordynatorzy przedmiotu
W cyklu 2025Z: | W cyklu 2024Z: | W cyklu 2023Z: | W cyklu 2022Z: | W cyklu 2021Z: | W cyklu 2020Z: |
Efekty kształcenia
Wiedza
posiada wiedzę o znaczeniu pracy socjalnej w systemie nauk oraz o jej przedmiotowo-metodologicznych powiązaniach z innymi dyscyplinami naukowymi;
zna kulturowe, polityczne, prawne i ekonomiczne aspekty funkcjonowania systemu pomocy społecznej i pracy socjalnej; metody i modele pracy socjalnej;
posiada wiedzę na temat funkcjonowania człowieka w społeczeństwie, rodzajów więzi i struktur społecznych;
zna zasady interakcji pomiędzy pracownikiem socjalnym i klientami pracy socjalnej w relacjach indywidualnych, grupowych i społecznościowych.
Umiejętności
potrafi wykorzystać posiadaną wiedzę, formułować i rozwiązywać różne problemy społeczne, poddawać analizie, dobierać i stosować właściwe metody oraz narzędzia;
umie wykorzystywać nowoczesne technologie w celu pozyskiwania informacji z wiarygodnych źródeł; krytycznie ocenia i analizuje zebrane dane;
potrafi przygotować prace pisemne i wystąpienia ustne dotyczące szczegółowych teorii pracy socjalnej;
potrafi brać udział w debacie związanej z zagadnieniami związanymi z pracą socjalną, oceniać różne prezentowane stanowiska i o nich dyskutować;
Kompetencje społeczne
rozumie potrzebę ciągłego rozwoju osobistego i zawodowego oraz uczenia się przez całe życie; dokonuje krytycznej oceny własnych kompetencji i efektów pracy;
dokonuje krytycznej oceny posiadanej wiedzy; uznaje znaczenie wiedzy w rozwiązywaniu związanych z wykonywaniem zawodu pracownika socjalnego;
Kryteria oceniania
Wykład- kontrola obecności w miesiącu X 2023 roku.
obecność na zajęciach ćwiczeniowych. Warunkiem przystąpienia do egzaminu końcowego jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń. Egzamin końcowy w formie pytań opisowych (3 pytania).
Ćwiczenia - dr Anna Kruk
Kolokwium zaliczeniowe w formie pisemnej (3 pytania opisowe po 10 punktów, 50 % zalicza, czyli 15 punktów). Dozwolone są maksymalnie 3 nieobecności.
Zaliczenie kolokwium stanowi podstawowy sposób pomiaru efektów kształcenia w zakresie wiedzy i umiejętności. Maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania to 30. Zalicza na ocenę dostateczną 15 punktów czyli 50%. Analiza sposobu wykonywania ćwiczeń i odpowiadania na pytania przez osoby studiujące
Literatura
Literatura podstawowa:
Ciczkowska – Giedziun M.: Praca socjalno – wychowawcza z rodziną: Od teorii do praktyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińskiego, Olsztyn 2016.
Frysztacki K.: Wokół pracy socjalnej: Od koncepcji i teorii do systemów empiryczno – aplikacyjnych. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2019.
Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016.
Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001.
Krasiejko I.: Pracownik socjalny jako refleksyjny praktyk: Refleksyjna edukacja metodyki pracy socjalnej. Difin, Warszawa 2023.
Materne J.: Pedagogika socjalna: Systematyzacja zagadnień i pojęć. Wydawnictwo Mater, Szczecin 1999.
Matyjas B., Biała J. (red.): Rodzina jako środowisko pracy socjalnej: Teoria i praktyka. Wydawnictwo Akademii Świętokrzyskiej im. Jana Kochanowskiego, Kielce 2007.
Szluz B. (red.): Problemy i zagrożenia współczesnej rodziny: Teoria i badania. Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, Rzeszów 2017.
Weissbrot-Koziarska A., Żukiewicz A. (red.): Wybrane zagadnienia pracy socjalnej: Teoria i praktyka dla służby społecznej w XXI wieku. Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego, Opole 2025(e-book).
Literatura uzupełniająca:
Beckett C.: Podstawy teorii dla praktyków pracy socjalnej. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010.
Góra A. W.: Początki pracy socjalnej w świecie, „Praca Socjalna” Nr 4/1988.
Lishman J.: Podręcznik teorii dla nauczycieli praktyki w pracy socjalnej, „Śląsk’, Katowice 1998.
Frysztacki K. (red.): Praca socjalna. 30 wykładów. PWN, Warszawa 2019.
Kanios A.: Praca socjalna – zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Lublin 2014.
Kawula S. (red.): Pedagogika Społeczna: Dokonania-aktualność-perspektywy, Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2007.
Kornaszewska –Polak M. (red.): Asystentura rodziny: Teoria, praktyka, badania. Oficyna Wydawnicza „Humanitas”, Sosnowiec, 2016.
Krajewska B., Elementarne zagadnienia pracy socjalnej (wybór tekstów), Wyd. Naukowe „Novum”, Płock 2007.
Szczepkowski J.: Praca socjalna. Podejście skoncentrowane na rozwiązaniach. Wydawnictwo Edukacyjne Akapit, Toruń 2010.
Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014.
Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014.
Akta prawne:
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 sierpnia 2025 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy społecznej. Dz. U. 2025, poz. 1214.
Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 września 2024 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Dz. U. 1391. Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Dz. U. 2021, poz. 893.
|
W cyklu 2021Z:
Literatura obowiązkowa: |
W cyklu 2022Z:
Literatura obowiązkowa: |
W cyklu 2023Z:
Literatura obowiązkowa: Beckett C.: Podstawy teorii dla praktyków pracy socjalnej. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010. Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011. Góra A. W., Początki pracy socjalnej w świecie, „Praca Socjalna” Nr 4/1988. Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001. Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016. Uzupełniająca: B. Krajewska, Elementarne zagadnienia pracy socjalnej (wybór tekstów), Wyd. Naukowe „Novum”, Płock 2007. Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014. Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014. |
W cyklu 2024Z:
Literatura obowiązkowa: Beckett C.: Podstawy teorii dla praktyków pracy socjalnej. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010. Howe D.: Krótkie wprowadzenie do teorii pracy socjalnej. Instytut Rozwoju Służb Społecznych, Warszawa 2011. Góra A. W., Początki pracy socjalnej w świecie, „Praca Socjalna” Nr 4/1988. Kantowicz E., Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej, Wyd. UWM, Olsztyn 2001. Kanios A.: Praca socjalna z rodziną. Problematyka i perspektywa metodyczna. „Impuls”, Warszawa 2016. Uzupełniająca: B. Krajewska, Elementarne zagadnienia pracy socjalnej (wybór tekstów), Wyd. Naukowe „Novum”, Płock 2007. Wasilewska - Ostrowska K. M.: Praca socjalna z osobą uzależnioną i jej rodziną. Wybrane problemy. Difin, Warszawa 2014. Kacprzak A., Kudlińska Chróścicka I.: Praca socjalna z osobami opuszczającymi placówki resocjalizacyjne i ich rodzinami. Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, Warszawa 2014. Niezbędne akta prawne do przedmiotu będą podawane w ramach zajęć dydaktycznych i na bieżąco aktualizowane. |
W cyklu 2025Z:
Literatura podstawowa: Ciczkowska – Giedziun M.: Praca socjalno – wychowawcza z rodziną: Od teorii do praktyki. Wydawnictwo Uniwersytetu Warmińskiego, Olsztyn 2016. Literatura dodatkowa: Beckett C.: Podstawy teorii dla praktyków pracy socjalnej. Wydawnictwo APS, Warszawa 2010. |
Uwagi
|
W cyklu 2021Z:
Metody kształcenia: wykład z wykorzystaniem prezentacji multimedialnej, dyskusja, metoda problemowa, metody aktywizujące, "burza mózgów". Nakład pracy (z zachowaniem zasady, że 1 ECTS = 25-30 godzin aktywności): Link do wykładu: https://teams.microsoft.com/l/channel/19%3a3LKtoqtHN5hIoYNPCrZ1kSECbHxw1S3QefrQCf-wP-c1%40thread.tacv2/Og%25C3%25B3lny?groupId=2c1f8c42-bf92-40b9-bdb1-8843705daea1&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86 |
W cyklu 2022Z:
Wykład: obecność na zajęciach. Warunkiem przystąpienia do egzaminu końcowego jest uzyskanie zaliczenia z ćwiczeń. Egzamin końcowy w formie pisemnego testu. |
W cyklu 2023Z:
Metody kształcenia: wykład, dyskusja, metody poszukujące: praca indywidualna oraz w grupach. Nakład pracy osoby studiującej: 60 godzin kontaktowych, 4 ECTS, 60 godzin pracy indywidualnej. |
W cyklu 2024Z:
Metody kształcenia: wykład, dyskusja, metody poszukujące: praca indywidualna oraz w grupach. Nakład pracy osoby studiującej: 45 godzin kontaktowych, 4 ECTS, 60 godzin pracy indywidualnej, łącznie 105 godzin nakładu pracy. |
W cyklu 2025Z:
Metody kształcenia: wykład, dyskusja, metody poszukujące: praca indywidualna oraz w grupach. Nakład pracy osoby studiującej: 60 godzin kontaktowych (15 godzin wykładu oraz 45 godzin ćwiczeń), 4 ECTS, 60 godzin pracy indywidualnej, łącznie 120 godzin nakładu pracy. Przedmiot kończy się egzaminem. |
Więcej informacji
Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb: