Rodzina w perspektywie socjalnej PE-2S-RPS1

https://teams.microsoft.com/l/team/19%3a9ONjn9IKwyN60vJKyDUYtLoyYD_aCjZhodekXJw9gVs1%40thread.tacv2/conversations?groupId=34cca373-4d58-4ad5-9333-2369082454d3&tenantId=aee18df6-9fc6-4188-b9f4-b3f12e451c86 (w cyklu 2022Zn)

TREŚCI PROGRAMOWE:
Wybrane uwarunkowania społeczne, psychologiczne i socjalne funkcjonowania rodziny. Różne definicje rodziny i znaczenie wielości perspektyw jej ujmowania dla dalszej praktyki – budowania wsparcia i opieki. Formy wsparcia rodziny: konsultacje, poradnictwo specjalistyczne, terapia, mediacje, usługi dla rodzin z dziećmi, świadczenia socjalne, interwencja, pomoc prawna oraz informacja o różnych formach pieczy zastępczej nad dzieckiem.

W cyklu 2022Zn:

TREŚCI PROGRAMOWE

1. Różne definicje rodziny i znaczenie wielości perspektyw jej ujmowania dla dalszej praktyki – budowania wsparcia i opieki.
2. Formy wsparcia rodziny: konsultacje, poradnictwo specjalistyczne, terapia, mediacje, usługi dla rodzin z dziećmi, interwencja, pomoc prawna.
3. Wsparcie materialne i niematerialne dla rodziny i dziecka z Ośrodków Pomocy Społecznej.
4. Różne formy pieczy zastępczej nad dzieckiem.
5. Wparcie socjalne rodzin z wybranymi problemami społecznymi: ubóstwo, bezdomność, niepełnoprawność, bezrobocie, starość, problemy opiekuńczo-wychowawcze, przemoc w rodzinie, trudności w integracji cudzoziemców, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizm lub narkomania, klęska żywiołowa lub ekologiczna.

W cyklu 2025Zn:

METODY DYDAKTYCZNE
- pogadanka
- praca w grupach
- przygotowanie prezentacji multimedialnej
- praca indywidualna
- burza mózgów
- metoda JigSaw

Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ

Cel 4: Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2024Zn:

Katarzyna Szostakowska

W cyklu 2022Zn:

Katarzyna Szostakowska

W cyklu 2025Zn:

Martyna Karwińska

Efekty kształcenia

Wiedza
Ma uporządkowaną i podbudowaną teoretycznie wiedzę obejmującą kluczowe zagadnienia oraz wybrane zagadnienia z zakresu zaawansowanej wiedzy szczegółowej dotyczącej rozwoju rodziny; zna teorie dotyczące wychowania (w rodzinie).
Ma rozszerzoną wiedzę o rodzinie i innych strukturach społecznych i instytucjach życia społecznego, jak też różnych środowiskach wychowawczych, ich specyfice i procesach w nich zachodzących, istotnych z punktu widzenia procesów edukacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych.
Ma uporządkowaną wiedzę o uczestnikach i realizatorach działalności edukacyjnej, wychowawczej, opiekuńczej, kulturalnej, pomocowej i terapeutycznej.
Ma uszczegółowioną wiedzę dotyczącą prowadzenia działalności pedagogicznej w zakresie pracy opiekuńczo-wychowawczej i socjalnej z rodziną.

Umiejętności
Potrafi wykorzystywać i integrować wiedzę teoretyczną z zakresu pedagogiki oraz powiązanych z nią dyscyplin w celu analizy złożonych problemów edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych, kulturalnych, pomocowych i terapeutycznych dotyczących rodziny, a także diagnozowania i projektowania działań praktycznych.

Kompetencje społeczne
Odznacza się rozwagą i dojrzałością w rozumieniu roli pedagoga oraz gotowością do rozwijania dorobku zawodu i podtrzymywania jego etosu.

Literatura

W cyklu 2022Zn:

LITERATURA PODSTAWOWA
1. Bartnikowska U., Ćwirynkało K. (2013). Rodziny adopcyjne i zastępcze dziecka z niepełnosprawnością. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
2. Bojanowska Elżbieta, Chaczko Krzysztof, Krzyszkowski Jerzy, Zdebska Ewelina (red.). (2022). Pomoc społeczna : idea - rozwój – instytucje. Warszawa: PWN.
3. Brągiel J., Badora S. (red.) (2005). Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
4. Buracka I. (2017). Monoparentalność, wielorodzina i rodzina zrekonstruowana. Współczesne nazwy modeli życia rodzinnego. W: Artes Humanae Vol. 2 2017, ss. 61-93.
5. Ciczkowska-Giedziun, M. (2017). (Nie)odkryte możliwości wspierania rodziny w środowisku lokalnym. Pedagogika Społeczna, 63(1), ss. 83–96.
6. Gałęska, U. (2014). Poradnictwo rodzinne jako pomoc w rozwiązywaniu życiowych problemów rodziny. Wychowanie w rodzinie. 14(2011), 199-208.
7. Jakimiec, D. (2019). Interwencja służb środowiska lokalnego formą pomocy rodzinie. Studia Psychologica, 12(2019), 164-176.
8. Jankowiak B., Waszyńska K. (2011). Współczesne formy życia partnerskiego. Analiza jakości i trwałości relacji. W: Nowiny Lekarskie 2011, 80, 5, ss. 358-366.
9. Jasnoch, M. (2011). Specjalistyczne poradnictwo rodzinne w Polsce. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, 4-10.
10. Kanios A. (2014). Praca socjalna. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
11. Kantowicz E. (2001). Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej. Olsztyn: Wydawnictwo UWM, rozdział 4.
12. Krajewska B. (2007). Elementarne zagadnienia pracy socjalnej (wybór tekstów), Wyd. Naukowe "Novum", Płock.
13. Krajewska B. (2010). Instytucje wsparcia dziecka i rodziny. Kraków. Wydawnictwo Impuls.
14. Krasiejko, Asystentura rodziny: https://www.gov.pl/attachment/a69c2fe4-1247-4ed6-9c33-f0a06c095f87.
15. Kwak A. (2019). Od rodziny nuklearnej Talcotta Parsonsa do wielości form życia rodzinnego współcześnie. W: Rocznik Nauk Społecznych, Tom 11(47), nr 4, ss. 129-145.
16. Liberska, H. (2014). Rozwój rodziny i rozwój w rodzinie. W: I. Janicka, H. 4. 17. Liberska (red.), Psychologia rodziny. Warszawa: PWN. (ss. 221-242).
18. Matejek J. (2020). Rodzinna piecza zastępcza. Teoretyczne aspekty funkcjonowania rodzin zastępczych. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
19. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej - https://www.gov.pl/web/rodzina
20. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 kwietnia 2020 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
21. Rojewska, E. (2019). Terapia systemowa jako forma pomocy rodzinie. Roczniki pedagogiczne. 11(47), 75-91.
22. Szostakowska K. (2021). Rodzinna opieka nad seniorem - trudna lekcja życia, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.
23. Urbańska, M. (2018). Mediacje i ich wykorzystanie w pracy socjalnej z rodziną. Studia nad rodziną. XXII 2(47), 157-170.
24. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tekst jedn. Dz. U. z 2020 r.
25. Walancik-Ryba K. (2019). Rodzina zastępcza. Uregulowania prawne a praktyka sądowa. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
26. Wosik-Kowala (red.) (2012). Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo-wychowawcze. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.

Raporty z badań
1. CBOS, (2013). Rodzina jej współczesne znaczenie i rozumienie, Komunikat z badań. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2013/K_033_13.PDF
2. CBOS, (2019). Rodzina jej współczesne znaczenie i rozumienie, Komunikat z badań. https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_022_19.PDF
3. GUS (2019). Rocznik demograficzny. Warszawa.

W cyklu 2025Zn:

LITERATURA PODSTAWOWA
1. Bartnikowska U., Ćwirynkało K. (2013). Rodziny adopcyjne i zastępcze dziecka z niepełnosprawnością. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
2. Bojanowska Elżbieta, Chaczko Krzysztof, Krzyszkowski Jerzy, Zdebska Ewelina (red.). (2022). Pomoc społeczna : idea - rozwój – instytucje. Warszawa: PWN.
3. Brągiel J., Badora S. (red.) (2005). Formy opieki, wychowania i wsparcia w zreformowanym systemie pomocy społecznej. Opole: Wydawnictwo Uniwersytetu Opolskiego.
4. Buracka I. (2017). Monoparentalność, wielorodzina i rodzina zrekonstruowana. Współczesne nazwy modeli życia rodzinnego. W: Artes Humanae Vol. 2 2017, ss. 61-93.
5. Ciczkowska-Giedziun, M. (2017). (Nie)odkryte możliwości wspierania rodziny w środowisku lokalnym. Pedagogika Społeczna, 63(1), ss. 83–96.
6. Gałęska, U. (2014). Poradnictwo rodzinne jako pomoc w rozwiązywaniu życiowych problemów rodziny. Wychowanie w rodzinie. 14(2011), 199-208.
7. Jakimiec, D. (2019). Interwencja służb środowiska lokalnego formą pomocy rodzinie. Studia Psychologica, 12(2019), 164-176.
8. Jankowiak B., Waszyńska K. (2011). Współczesne formy życia partnerskiego. Analiza jakości i trwałości relacji. W: Nowiny Lekarskie 2011, 80, 5, ss. 358-366.
9. Jasnoch, M. (2011). Specjalistyczne poradnictwo rodzinne w Polsce. Warszawa: Centrum Rozwoju Zasobów Ludzkich, 4-10.
10. Kanios A. (2014). Praca socjalna. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
11. Kantowicz E. (2001). Elementy teorii i praktyki pracy socjalnej. Olsztyn: Wydawnictwo UWM, rozdział 4.
12. Krajewska B. (2007). Elementarne zagadnienia pracy socjalnej (wybór tekstów), Wyd. Naukowe "Novum", Płock.
13. Krajewska B. (2010). Instytucje wsparcia dziecka i rodziny. Kraków. Wydawnictwo Impuls.
14. Krasiejko, Asystentura rodziny: https://www.gov.pl/attachment/a69c2fe4-1247-4ed6-9c33-f0a06c095f87.
15. Kwak A. (2019). Od rodziny nuklearnej Talcotta Parsonsa do wielości form życia rodzinnego współcześnie. W: Rocznik Nauk Społecznych, Tom 11(47), nr 4, ss. 129-145.
16. Liberska, H. (2014). Rozwój rodziny i rozwój w rodzinie. W: I. Janicka, H. 4. 17. Liberska (red.), Psychologia rodziny. Warszawa: PWN. (ss. 221-242).
18. Matejek J. (2020). Rodzinna piecza zastępcza. Teoretyczne aspekty funkcjonowania rodzin zastępczych. Kraków: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Pedagogicznego.
19. Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej - https://www.gov.pl/web/rodzina
20. Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 grudnia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
21. Rojewska, E. (2019). Terapia systemowa jako forma pomocy rodzinie. Roczniki pedagogiczne. 11(47), 75-91.
22. Szostakowska K. (2021). Rodzinna opieka nad seniorem - trudna lekcja życia, Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej, Warszawa.
23. Urbańska, M. (2018). Mediacje i ich wykorzystanie w pracy socjalnej z rodziną. Studia nad rodziną. XXII 2(47), 157-170.
24. Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1214.)
25. Walancik-Ryba K. (2019). Rodzina zastępcza. Uregulowania prawne a praktyka sądowa. Warszawa: Wydawnictwo PWN.
26. Wosik-Kowala (red.) (2012). Rodzinne i instytucjonalne środowiska opiekuńczo-wychowawcze. Lublin: Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej.
27. Poverty Watch 2024. Monitoring ubóstwa i polityki społecznej przeciw ubóstwu w Polsce 2023-2024;
Raporty z badań
1. CBOS, (2013). Rodzina jej współczesne znaczenie i rozumienie, Komunikat z badań. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2013/K_033_13.PDF
2. CBOS, (2019). Rodzina jej współczesne znaczenie i rozumienie, Komunikat z badań. https://cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_022_19.PDF
3. GUS (2023 i 2024). Rocznik demograficzny. Warszawa.
4. GUS, Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2023 i 2024 roku.

Uwagi

W cyklu 2022Zn:

1. METODY KSZTAŁCENIA
- pogadanka
- praca w grupach
- przygotowanie prezentacji multimedialnej
- praca indywidualna
- burza mózgów
- metoda JigSaw

2. NAKŁAD PRACY STUDENTA
- godziny kontaktowe - 15h
- godziny przeznaczone na samodzielną pracę studenta - 10h
- samodzielna lektura tekstów - 10h
- przygotowanie się do kolokwium końcowego - 10h
- przygotowanie prezentacji multimedialnej - 5h
- przygotowanie do kolokwium końcowego - 10h

3 punkt ECTS

W cyklu 2025Zn:

METODY I KRYTERIA OCENIANIA
- samodzielna lektura artykułów i innych materiałów
- praca w grupach --> przygotowanie mapy myśli
- zaprezentowanie prezentacji multimedialnej na wybrany temat
- kolokwium końcowe
NAKŁAD PRACY STUDENTA:
- godziny kontaktowe - 15h
- godziny przeznaczone na samodzielną pracę studenta - 15h
- samodzielna lektura tekstów - 15h
- przygotowanie się do kolokwium końcowego - 20h
- przygotowanie prezentacji multimedialnej - 10h
3 punkt ECTS
WYMAGANIA:
1. Omawianie treści w trakcie zajęć, dyskusje w małych grupach - 10% oceny
2. Praca w grupach -> mapa myśli - 10%
2. Prowadzenie zajęć na wybrany temat – 30% oceny
3. Kolokwium końcowe - 50%

Więcej informacji

Dodatkowe informacje (np. o kalendarzu rejestracji, prowadzących zajęcia, lokalizacji i terminach zajęć) mogą być dostępne w serwisie USOSweb:

Strona przedmiotu PE-2S-RPS1 w USOSweb