Prowadzony w cyklach: 2023Z, 2024Z, 2024Zn, 2025Z

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Instytut Pedagogiki Specjalnej (dla: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej)

Zabawa - programy wspomagania rozwoju dziecka małego i w wieku przedszkolnym PC-5S-ZWD

- Dziecięca zabawa jako intensywny proces uczenia się małego dziecka
- Zabawa jako czynnik rozwoju twórczej aktywności dziecka
- Zabawa jako poznanie kluczowych umiejętności rozwojowych małego dziecka
- Zabawy jako budowanie relacji z dzieckiem.
- Domowe laboratorium- domowy plac zabaw małego dziecka.
- Jak bawić się z małym dzieckiem- konstruowanie scenariuszy zabaw i poradników dla rodziców.

W cyklu 2023Z:

PROGRAM ZAJĘĆ
1. Wprowadzenie - poznanie grupy i budowanie zespołu
Treści szczegółowe: program zajęć, literatura podstawowa i uzupełniająca, warunki zaliczenia, zasady obowiązujące na zajęciach, kanały komunikacji, ćwiczenia- poznanie grupy i budowanie zespołu.

2. Wspomaganie kreatywności dziecka – znaczenie zabawy w rozwoju twórczej aktywności dziecka
Treści szczegółowe: kreatywność dziecka, twórcza aktywność, wiek zabawy; cechy zabawy; funkcje zabawy; rodzaje zabaw; źródła twórczej zabawy; zabawa a kreatywność, percepcja roli zabawy w rozwoju kreatywności – perspektywa rodziców i nauczycieli.

3 & 4. Twórcze bazgroły – wspieranie rozwoju myślenia twórczego w dzieciństwie
Treści szczegółowe: twórcze bazgroły, zadania o charakterze otwartym, myślenie dywergencyjne, metodyka burzy mózgów, grafomotoryka.

5 & 6. Do góry nogami- znaczenie zabaw fabularyzowanych i zabaw z pacynkami we wspieraniu rozwoju dziecięcej wyobraźni.
Treści szczegółowe: definicja fabularyzacji; rodzaje fabularyzacji w edukacji; metodyka zajęć fabularyzowanych; fabularyzowane programy rozwijania dziecięcej kreatywności.

7. Technika obrazków dynamicznych- rola pytań w stymulowaniu rozwoju dziecięcej ciekawości poznawczej

Treści szczegółowe: definicja myślenia pytajnego, znaczenie pytań w twórczym rozwiązywaniu problemów; rodzaje pytań a stymulacja dziecięcej kreatywności, reakcje na dziecięce pytania; technika obrazków dynamicznych.

Literatura podstawowa:
Dziedziewicz, D. (2010) Pytać, nie pytać- o to jest pytanie! Myślenie pytajne jako początek twórczej aktywności dziecka, Wychowanie w Przedszkolu, 3, 22-26.
Płóciennik, E. & Dobrakowska, A. (2009). Zabawy z wyobraźnią. Scenariusze i obrazki o charakterze dynamicznym rozwijające wyobraźnię i myślenie twórcze dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
Szmidt, K. J. (2012). Kto pyta, ten tworzy… czyli o myśleniu pytajnym dzieci. Magazyn Zdolności, 2, 23-30.

Literatura uzupełniająca:
Kopta, M. (2012). Kto pyta, ten rządzi. Magazyn Zdolności, 2, 17-21.
Sternberg, R. & Spear-Swerling, L. (2010). Jak nauczyć dzieci myślenia? Gdańsk: GWP.

8. Książki interaktywne. Rozwijanie ciekawości i wyobraźni małego dziecka
Treści szczegółowe: rozwój wyobraźni w okresie przedszkolnym, wybrane książki interaktywne dla małych dzieci i w wieku przedszkolnym; znaczenie zabaw na niby w rozwoju dziecięcej wyobraźni; wyobrażone światy w dzieciństwie.

9. Karty skojarzeniowe – wspieranie rozwoju wyobraźni i twórczej aktywności językowej
Treści szczegółowe: twórcze zdolności wyobrażeniowe, wizualizacja, twórczość językowa, karty dialogowe/ skojarzeniowe, pedagogika zabawy.

10. Kompas kreatywności – inspiracja do działań wspierających rozwój dziecięcej kreatywności i kompetencji wielokulturowych
Treści szczegółowe: kreatywność, kompetencje autokreacyjne, przekonania o własnych możliwościach twórczych, wiedza o swoim kraju i innych kręgach kulturowych, tożsamość narodowa i regionalna, tolerancja wobec odmienności kulturowej, świadomość kulturowa, kompetencje społeczne.

11. Praca w terenie – realizacja autorskich zajęć ukierunkowanych na rozwój dziecięcej kreatywności
Treści szczegółowe: programy autorskie, tworzenie innowacji, wdrożenia w edukacji.

12-15. Prezentacja efektów wdrożenia autorskich scenariuszy/ programów
Treści szczegółowe: autorefleksja pedagoga, poczucie kompetencji w roli osoby wspierającej rozwój dziecięcej kreatywności, treści kształcenia na etapie edukacji przedszkolnej; treści kształcenia na etapie wczesnej edukacji, informacja zwrotna, konstruktywna krytyka.

W cyklu 2024Z:

7. Technika obrazków dynamicznych- rola pytań w stymulowaniu rozwoju dziecięcej ciekawości poznawczej

Literatura uzupełniająca:
Kopta, M. (2012). Kto pyta, ten rządzi. Magazyn Zdolności, 2, 17-21.
Sternberg, R. & Spear-Swerling, L. (2010). Jak nauczyć dzieci myślenia? Gdańsk: GWP.

11. Praca w terenie – realizacja autorskich zajęć ukierunkowanych na rozwój dziecięcej kreatywności
Treści szczegółowe: programy autorskie, tworzenie innowacji, wdrożenia w edukacji.

W cyklu 2025Z:

2. Znaczenie zabawy w rozwoju dziecka: funkcje zabawy, rodzaje zabaw, etapy rozwoju zabawy dziecięcej. Praca w grupach - dopasowywanie zabaw do wieku i etapu rozwoju dziecka.

3. Twórcze bazgroły - omówienie metody, wspólne doświadczanie i analiza, dyskusja - możliwości modyfikacji metody na potrzeby wczesnego wspomagania rozwoju wśród małych dzieci (3-6 lat) z zaburzeniami rozwoju.

4. Rozwijanie umiejętności grafomotorycznych w zakresie rysowania (rysowanie etapowe), książki interaktywne

5. Zabawy lewopółkulowe (kodowanie, szeregowanie, sekwencje, relacje, układanki lewopółkulowe) oraz karty skojarzeniowe

6. Zabawy fabularyzowane dla małych dzieci oraz technika obrazków dynamicznych

7. Zabawy rozwijające procesy przetwarzania zmysłowego (m.in. tworzenie domowych mas plastycznych)

8. Wyliczanki, rymowanki, zabawy paluszkowe, zabawy kształtujące orientację w schemacie ciała oraz koordynację wzrokowo-słuchowo-ruchową

9. Zabawy z wykorzystaniem przedmiotów codziennego użytku - twórcza praca w grupach

10, 11, 12, 13, 14, 15 - prezentacja autorskich scenariuszy zajęć WWRD

Cele Zrównoważonego Rozwoju ONZ

Cel 4: Zapewnić wszystkim edukację wysokiej jakości oraz promować uczenie się przez całe życie
Cel 3: Zapewnić wszystkim ludziom w każdym wieku zdrowe życie oraz promować dobrobyt

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2025Z:

W cyklu 2024Zn:

W cyklu 2024Z:

W cyklu 2023Z:

Efekty kształcenia

Wiedza
Zna i rozumie rolę zabawy i metody aktywizujące w pracy z małym dzieckiem; rolę socjalizacji i uspołeczniania dziecka.
Opisuje podstawowe koncepcje i teorie zabawy.
Zna etapy rozwojowe zabawy małego dziecka.
Umiejętności
Potrafi właściwie dobrać, zmodyfikować oraz opracować i wykonać pomoce do zajęć stymulujących rozwój z dzieckiem z w wieku niemowlęcym i poniemowlęcym oraz w wieku przedszkolnym.
Potrafi scharakteryzować okresy rozwojowe dziecka oraz wskazań kluczowe obszary w zakresie zabawy.
Potrafi określać rolę socjalizacji i uspołeczniania dziecka.
Potrafi wykorzystywać zabawę i metody aktywizujące w pracy z małym dzieckiem.
Potrafi opracować i przeprowadzić zadania terapeutyczne do realizacji w domu, uwzględniając codzienne czynności rodziców.
Potrafi organizować sytuacje dydaktyczne prowokujące do samooaktywności i twórczego poszukiwania rozwiązań edukacyjnych oraz wspierające rodziców jak i dzieci w samodzielności w zdobywaniu wiedzy- opracować poradniki.
Kompetencje społeczne
Ma świadomość poziomu swojej wiedzy i umiejętności, rozumie potrzebę dokształcania się i rozwoju osobistego.
Ma przekonanie o sensie zdobywania wiedzy, wartości i potrzebie podejmowania działań wspomagających rozwój małego dziecka.
Potrafi współpracować ze specjalistami z teamu diagnostyczno-rehabilitacyjnego w zakresie konstruowania programu diagnozy i terapii dziecka.
Potrafi przyjąć odpowiedzialność za przygotowane i prowadzone zajęcia z dzieckiem i rodziną.

Literatura

W cyklu 2023Z:

Wspomaganie kreatywności dziecka – znaczenie zabawy w rozwoju twórczej aktywności dziecka

Literatura podstawowa:
Brzezińska, A. (1992). Aktywność zabawowa i jej znaczenie dla rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym”. [W]: A. Brzezińska, M. Burtowy (red). Psychopedagogiczne problemy edukacji
przedszkolnej. Wybrane zagadnienia z teorii i metodyki wychowania przedszkolnego. Poznań: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Połowniak, M. , Dziedziewicz, D. (2009). Percepcja roli zabawy i osób znaczących w procesie twórczej aktywności dziecka (s.225-236). W: J. Łaszczyk, M. Jabłonowska (red.), Zdolności i twórczość jako perspektywa współczesnej edukacji. Warszawa: Wydawnictwo Universitas Rediviva.

Literatura uzupełniająca:
Brzezińska, A. I., Bątkowski, M., Kaczmarska, D., Włodarczyk, A., Zamęcka, N. (2011). Zabawa, czyli co i po co? O roli zabaw i zabawek w przygotowaniu do dorosłego życia. W: Świat lat dziecięcych … Jak kręcą nas zabawki? (s. 33-63). Katalog wystawy czasowej 7 maja – 7 sierpnia 2011 roku, zorganizowanej w Muzeum Narodowym Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie. https://psychologia.amu.edu.pl/wp-uploads/2011-%c5%9aWIAT-LAT-DZIECI%c4%98CYCH-Zabawa-czyli-co-i-po-co.pdf

Twórcze bazgroły – wspieranie rozwoju myślenia twórczego w dzieciństwie

Literatura podstawowa:
Dziedziewicz, D., Gajda, A., Karwowska, E., & Szwajkowski, W. (2011). Twórcze bazgroły. Przygody Ważki Grażki. Gdańsk: Harmonia (ISBN: 9788371344831).
Dziedziewicz, D., Gajda, A., Karwowska, E., & Szwajkowski, W. (2011). Twórcze bazgroły. Nowe przygody Ważki Grażki. Gdańsk: Harmonia (ISBN: 9788371344848).
Dziedziewicz, D., Olędzka, D. & Karwowski, M. (2013). An effectiveness of imagination enhancement among 4-6 years old children using Doodle Book program. Thinking Skills and Creativity, 9, 85-95.

Literatura uzupełniająca:
Dziedziewicz, D. (2011). Twórcze bazgroły. Rentgen dziecięcej wyobraźni. Magazyn Zdolności, 1, 26-34.
Seria „Bazgroszyty”
Seria „Myślanki”

Do góry nogami- znaczenie zabaw fabularyzowanych i zabaw z pacynkami we wspieraniu rozwoju dziecięcej wyobraźni.

Literatura podstawowa:
Dziedziewicz, D. (2012). Kto ciągnie za sznurki? O znaczeniu zabaw z pacynkami w rozwoju dziecięcej wyobraźni. Magazyn Zdolności, 1(2), 20-25.
Dziedziewicz, D., & Karwowska, E. (2010). Do góry nogami. Pomysłowy świat 2 -latka i młodszego przedszkolaka. Podręcznik dla nauczycieli i rodziców. Gdańsk: Harmonia.
Dziedziewicz, D., & Karwowska, E. (2010). Do góry nogami. Pomysłowy świat 2 -latka i młodszego przedszkolaka. Karty pracy i karty aktywności. Gdańsk: Harmonia.
Jankowska, D. M. (2015). Fabularyzacja, czyli podróżowanie oczyma wyobraźni. Przedszkolne ABC, 6, 8-11.

Literatura uzupełniająca:
Dziedziewicz, D., Karwowski, M. (2015). Development of Children’s Creative Visual Imagination: A Theoretical Model, Measure and Stimulation Program. Education, 3-13: International Journal of Primary, Elementary and Early Years Education, 4(43), 382-393.
Pakiet „Mądrale dla trzylatów”. Wydawnictwo Dwie Siostry.
Pakiet „Mądrale dla czterolatków”. Wydawnictwo Dwie Siostry.
Pakiet „Mądrale dla pięciolatków”. Wydawnictwo Dwie Siostry.

Książki interaktywne. Rozwijanie ciekawości i wyobraźni małego dziecka

Literatura podstawowa:
Herve Tullet „Naciśnij mnie”.
Jankowska, D. M., & Omelańczuk, I. (2018). Potential Mechanisms Underlying the Impact of Imaginative Play on Socio-Emotional Development in Childhood. Creativity: Theories-Research-Application, 5(1), 84-103.

Literatura uzupełniająca:
Kontynuacja serii „Naciśnij mnie” Herve Tullet

Karty skojarzeniowe – wspieranie rozwoju wyobraźni i twórczej aktywności językowej

Literatura podstawowa:
Domania, R. (2010). Karty dialogowe do gier rozwijających wyobraźnię i kreatywność. Lublin: Polskie Stowarzyszenie Pedagogów i Animatorów KLANZA.
Jankowska, D. M. (2019). Trajektorie rozwoju wyobraźni twórczej w dzieciństwie. Warszawa:Libery Libri. [rozdziały 1-2]

Literatura uzupełniająca:
Stawinoga, R. (2007). Twórczość językowa dzieci w teorii i praktyce edukacyjnej. Wydawnictwo UMCS.

Kompas kreatywności – inspiracja do działań wspierających rozwój dziecięcej kreatywności i kompetencji wielokulturowych

Literatura podstawowa:
Jankowska, D. M., Gajda, A., Karwowski, M. (2022). Kompas kreatywności. Program rozwijania kreatywności i kompetencji wielokulturowych. Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
Dziedziewicz, D., Gajda, A., Karwowski, M. (2014). Developing Children's Intercultural Competenceand Creativity. Thinking Skills and Creativity,13, 32-42.

Literatura uzupełniająca:
Groyecka, A., Gajda, A., Jankowska, D. M., Sorokowski, P., & Karwowski, K. (2020). On the benefitsof thinking creatively: Why does creativity training strengthen intercultural sensitivity amongchildren. Thinking Skills and Creativity, 37, 100693.