Projektowanie działań na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody PC-5F-PDR

Problematyka cywilizacji XXI wieku – ubóstwo, postęp technologiczny, choroby cywilizacyjne, konsumpcyjny styl życia, ograniczenia i możliwości edukacji
Kapitał społeczny – cel, efekty w wymiarze społeczeństwa globalnego, krajowego i lokalnego
Partycypacja społeczna na rzecz edukacji dla zrównoważonego rozwoju w ujęciu pedagogiki społecznej
Zmiany klimatyczne jako wezwanie do partycypacji społeczności APS
Metoda projektów jako forma diagnozy i zmian społecznych
Zasady uniwersalnego projektowania zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju (Universal Design for Learning (Uniwersalne Projektowanie w Edukacji)
Projektowanie działań na rzecz środowisk lokalnych oraz ochrony środowiska w społecznościach lokalnych (Przebieg projektowania edukacyjnego)
Prezentacja i ocena innowacyjnych projektów studenckich z uwzględnieniem specjalnych potrzeb edukacyjnych

Problematyka cywilizacji XXI wieku – ubóstwo, postęp technologiczny, choroby cywilizacyjne, konsumpcyjny styl życia, ograniczenia i możliwości edukacji
Kapitał społeczny – cel, efekty w wymiarze społeczeństwa globalnego, krajowego i lokalnego
Partycypacja społeczna na rzecz edukacji dla zrównoważonego rozwoju w ujęciu pedagogiki społecznej
Zmiany klimatyczne jako wezwanie do partycypacji społeczności APS
Metoda projektów jako forma diagnozy i zmian społecznych
Zasady uniwersalnego projektowania zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju (Universal Design for Learning (Uniwersalne Projektowanie w Edukacji)
Projektowanie działań na rzecz środowisk lokalnych oraz ochrony środowiska w społecznościach lokalnych (Przebieg projektowania edukacyjnego)
Prezentacja i ocena innowacyjnych projektów studenckich z uwzględnieniem specjalnych potrzeb edukacyjnych

Problematyka cywilizacji XXI wieku – ubóstwo, postęp technologiczny, choroby cywilizacyjne, konsumpcyjny styl życia, ograniczenia i możliwości edukacji
Kapitał społeczny – cel, efekty w wymiarze społeczeństwa globalnego, krajowego i lokalnego
Partycypacja społeczna na rzecz edukacji dla zrównoważonego rozwoju w ujęciu pedagogiki społecznej
Zmiany klimatyczne jako wezwanie do partycypacji społeczności APS
Metoda projektów jako forma diagnozy i zmian społecznych
Zasady uniwersalnego projektowania zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju (Universal Design for Learning (Uniwersalne Projektowanie w Edukacji)
Projektowanie działań na rzecz środowisk lokalnych oraz ochrony środowiska w społecznościach lokalnych (Przebieg projektowania edukacyjnego)
Prezentacja i ocena innowacyjnych projektów studenckich z uwzględnieniem specjalnych potrzeb edukacyjnych

Problematyka cywilizacji XXI wieku – ubóstwo, postęp technologiczny, choroby cywilizacyjne, konsumpcyjny styl życia, ograniczenia i możliwości edukacji
Kapitał społeczny – cel, efekty w wymiarze społeczeństwa globalnego, krajowego i lokalnego
Partycypacja społeczna na rzecz edukacji dla zrównoważonego rozwoju w ujęciu pedagogiki społecznej
Zmiany klimatyczne jako wezwanie do partycypacji społeczności APS
Metoda projektów jako forma diagnozy i zmian społecznych
Zasady uniwersalnego projektowania zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju (Universal Design for Learning (Uniwersalne Projektowanie w Edukacji)
Projektowanie działań na rzecz środowisk lokalnych oraz ochrony środowiska w społecznościach lokalnych (Przebieg projektowania edukacyjnego)
Prezentacja i ocena innowacyjnych projektów studenckich z uwzględnieniem specjalnych potrzeb edukacyjnych

ZAKRES TEMATÓW
Celem kursu jest rozwijanie zdolności do odpowiedzialnego i refleksyjnego projektowania działań edukacyjnych na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody.
Kurs opiera się na regeneratywnym podejściu do projektowania działań społecznych, zakładającym wzmacnianie potencjału osób i społeczności w kontekście lokalnym. Proces dydaktyczny ma charakter spiralny i refleksyjny – kolejne etapy (rozpoznanie, diagnoza, projektowanie, konfrontacja i refleksja) pogłębiają rozumienie oraz rozwijają zdolność do odpowiedzialnego działania.
Blok I: Fundamenty i dylematy współczesności
Problemy cywilizacji XXI wieku oraz rola edukacji.
Potencjał kapitału społecznego w wymiarze globalnym, krajowym i lokalnym.

Blok II: Ekologia i partycypacja
Współczesne wyzwania środowiskowe (w tym zmiany klimatyczne) i ich implikacje edukacyjne
Partycypacja społeczna i edukacja dla zrównoważonego rozwoju

Blok III: Metoda projektów i inkluzja
Projekt jako narzędzie zmiany
Projektowanie uniwersalne w edukacji

Blok IV: Praca projektowa i ewaluacja
Dynamika procesu, iteracje i rola (auto)refleksji
Prezentacja projektów i informacja zwrotna

Obowiązkowa:

Alvyra Galkienė (red.), Universalne Projektowanie w Edukacji DOŚWIADCZENIA NAUCZYCIELI: Austria, Litwa, Polska, Finlandia, 2021 Alvyra Galkien https://sp128.krakow.pl/wp-content/uploads/2021/10/Uniwersalne-Projektowanie-w-Edukacji.pdf
Anna Karpińska Katarzyna Borawska-Kalbarczyk Alina Szwarc (red.), EDUKACJA W PRZESTRZENI SPOŁECZNEJ – paradygmaty zmian, Uniwersytet w Białymstoku Białystok 2021, https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11246/1/Edukacja_w_przestrzeni_spolecznej.pdf
DĘBCZYŃSKI J., 2000: Rola partycypacji społecznej w tworzeniu wieloletnich planów inwestycyjnych przez samorządy. http://www.resmanagement.pl/artykuly.htm, pobrano 02.06.2010.
DŁUGOSZ D., WYGNAŃSKI J.J., 2005: Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Warszawa
GIORDANO K., 2006: Planowanie zrównoważonego rozwoju gminy w praktyce. Wyd. KUL, Lublin. Jakość konsultacji społecznych w Polsce. Krajowa praktyka a uwarunkowania prawne. Raport WWF Polska 2007.

Uzupełniająca:
 Olech A., (red.), Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokal‑ nej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 83–99. Kołodziejczyk, J. (2011). Partycypacja uczniów, rodziców i nauczycieli w zarządzaniu szkołą. W: G. Mazurkiewicz (red.), Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym, Refleksje. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 179–199

Obowiązkowa:

Alvyra Galkienė (red.), Universalne Projektowanie w Edukacji DOŚWIADCZENIA NAUCZYCIELI: Austria, Litwa, Polska, Finlandia, 2021 Alvyra Galkien https://sp128.krakow.pl/wp-content/uploads/2021/10/Uniwersalne-Projektowanie-w-Edukacji.pdf
Anna Karpińska Katarzyna Borawska-Kalbarczyk Alina Szwarc (red.), EDUKACJA W PRZESTRZENI SPOŁECZNEJ – paradygmaty zmian, Uniwersytet w Białymstoku Białystok 2021, https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11246/1/Edukacja_w_przestrzeni_spolecznej.pdf
DĘBCZYŃSKI J., 2000: Rola partycypacji społecznej w tworzeniu wieloletnich planów inwestycyjnych przez samorządy. http://www.resmanagement.pl/artykuly.htm, pobrano 02.06.2010.
DŁUGOSZ D., WYGNAŃSKI J.J., 2005: Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Warszawa
GIORDANO K., 2006: Planowanie zrównoważonego rozwoju gminy w praktyce. Wyd. KUL, Lublin. Jakość konsultacji społecznych w Polsce. Krajowa praktyka a uwarunkowania prawne. Raport WWF Polska 2007.

Uzupełniająca:
 Olech A., (red.), Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokal‑ nej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 83–99. Kołodziejczyk, J. (2011). Partycypacja uczniów, rodziców i nauczycieli w zarządzaniu szkołą. W: G. Mazurkiewicz (red.), Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym, Refleksje. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 179–199

Obowiązkowa:

Alvyra Galkienė (red.), Universalne Projektowanie w Edukacji DOŚWIADCZENIA NAUCZYCIELI: Austria, Litwa, Polska, Finlandia, 2021 Alvyra Galkien https://sp128.krakow.pl/wp-content/uploads/2021/10/Uniwersalne-Projektowanie-w-Edukacji.pdf
Anna Karpińska Katarzyna Borawska-Kalbarczyk Alina Szwarc (red.), EDUKACJA W PRZESTRZENI SPOŁECZNEJ – paradygmaty zmian, Uniwersytet w Białymstoku Białystok 2021, https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11246/1/Edukacja_w_przestrzeni_spolecznej.pdf
DĘBCZYŃSKI J., 2000: Rola partycypacji społecznej w tworzeniu wieloletnich planów inwestycyjnych przez samorządy. http://www.resmanagement.pl/artykuly.htm, pobrano 02.06.2010.
DŁUGOSZ D., WYGNAŃSKI J.J., 2005: Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Warszawa
GIORDANO K., 2006: Planowanie zrównoważonego rozwoju gminy w praktyce. Wyd. KUL, Lublin. Jakość konsultacji społecznych w Polsce. Krajowa praktyka a uwarunkowania prawne. Raport WWF Polska 2007.

Uzupełniająca:
 Olech A., (red.), Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokal‑ nej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 83–99. Kołodziejczyk, J. (2011). Partycypacja uczniów, rodziców i nauczycieli w zarządzaniu szkołą. W: G. Mazurkiewicz (red.), Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym, Refleksje. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 179–199

Obowiązkowa:

Alvyra Galkienė (red.), Universalne Projektowanie w Edukacji DOŚWIADCZENIA NAUCZYCIELI: Austria, Litwa, Polska, Finlandia, 2021 Alvyra Galkien https://sp128.krakow.pl/wp-content/uploads/2021/10/Uniwersalne-Projektowanie-w-Edukacji.pdf
Anna Karpińska Katarzyna Borawska-Kalbarczyk Alina Szwarc (red.), EDUKACJA W PRZESTRZENI SPOŁECZNEJ – paradygmaty zmian, Uniwersytet w Białymstoku Białystok 2021, https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/11246/1/Edukacja_w_przestrzeni_spolecznej.pdf
DĘBCZYŃSKI J., 2000: Rola partycypacji społecznej w tworzeniu wieloletnich planów inwestycyjnych przez samorządy. http://www.resmanagement.pl/artykuly.htm, pobrano 02.06.2010.
DŁUGOSZ D., WYGNAŃSKI J.J., 2005: Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych, Warszawa
GIORDANO K., 2006: Planowanie zrównoważonego rozwoju gminy w praktyce. Wyd. KUL, Lublin. Jakość konsultacji społecznych w Polsce. Krajowa praktyka a uwarunkowania prawne. Raport WWF Polska 2007.

Uzupełniająca:
 Olech A., (red.), Partycypacja publiczna. O uczestnictwie obywateli w życiu wspólnoty lokal‑ nej. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych, 83–99. Kołodziejczyk, J. (2011). Partycypacja uczniów, rodziców i nauczycieli w zarządzaniu szkołą. W: G. Mazurkiewicz (red.), Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym, Refleksje. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 179–199

LITERATURA - wybrane fragmenty

EDUKACJA DLA ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU

Falkowska, A., Tuszyńska, L. (2024). W poszukiwaniu animatora edukacji zrównoważonego rozwoju dla społeczności lokalnych. Warszawa: Difin.

Karpińska, A., Borawska-Kalabarczyk, K., & Szwarc, A. (Red.). (2021). Edukacja w przestrzeni społecznej – paradygmat zmian. Białystok: Uniwersytet w Białymstoku.

Korwin-Szymanowska, A., Lewandowska, E., Witkowska-Tomaszewska, A. (2016). Edukacja dla zrównoważonego rozwoju w perspektywie wyzwań społeczeństwa wiedzy. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

Świtała, S. W., Zając, J., Szumańska, J., Maciejewska, A., Michułka, D. (red.). (2025). Zwrot ekologiczny w edukacji i kulturze: Nowa wrażliwość młodego pokolenia. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.

Publikacje opracowane w projekcie norweskim „Zielony plecak szkolny dla Klimatu Ziemi”, Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej: https://www.aps.edu.pl/wydawnictwo/publikacje-online/a-materialy-szkoleniowe-projektu-zielony-plecak-szkolny-dla-klimatu-ziemi-numer-projektu-eog21k4w0050w0181/

PARTYCYPACJA I ŚRODOWISKO LOKALNE

Długosz, D., Wygnański, J. J. (2005). Obywatele współdecydują. Przewodnik po partycypacji społecznej. Partycypacja obywatelska w Polsce. Warszawa: Stowarzyszenie na rzecz Forum Inicjatyw Pozarządowych.

Kołodziejczyk, J. (2011). Partycypacja uczniów, rodziców i nauczycieli w zarządzaniu szkołą. W G. Mazurkiewicz (Red.), Ewaluacja w nadzorze pedagogicznym. Refleksje (s. 179–199). Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

PROJEKTOWANIE I INNOWACJE EDUKACYJNE

Czeczott-Łukasik, K., Podgórska, B. (2019). Projekt edukacyjny w ośmiu krokach. Warszawa: Nowa Era.

Grocholiński, P., Just, M., Kołodziejczak, M., Michalska-Dominiak, B., Michalska-Żyła, A. (2021). Design thinking dla edukatorów. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego. https://doi.org/10.18778/8220-546-6

Okraj, Z. (2020). Design thinking: Inspiracje dla dydaktyki. Warszawa: Difin.

Tychmanowicz, A., Korczyński, T. M., Knopik, T., Olempska-Wysocka, M. (2025). Nauczyciele wobec projektowania uniwersalnego w edukacji. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy.
REFLEKSYJNOSĆ
Perkowska-Klejman, A. (2021). Refleksyjne uczenie się jako odpowiedź na współczesne wyzwania edukacyjne. Lubelski Rocznik Pedagogiczny, 40(3), 7–23. https://doi.org/10.17951/lrp.2021.40.3.7-23

Obecność na zajęciach
aktywny udział w realizacji zadań wskazanych na ćwiczeniach (grupowe i indywidualne)
Forma zaliczenia:
1. Przygotowanie plakatu w wersji cyfrowej, promującego 1 z wybranych celów zrównoważonego rozwoju związany z przyrodą
2. Nagranie film (bez twarzy) w przestrzeni APS, w której można pokazać działalność APS na rzecz problematyki społecznej (edukacja włączająca/zjawiska społeczne, promocja zdrowia, stop przemocy, lub na inny wybrany temat)

Pomiar efektywności kształcenia:
Wiedza – udzielenie odpowiedzi na 2 pytania otwarte dotyczące dylematów współczesnej cywilizacji wraz ze wskazaniem refleksji jak można naprawić problemy społeczne z wykorzystaniem wiedzy pedagogiki specjalnej i nauk społecznych, humanistycznych i medycznych.

Umiejętności z zakresu analizy działań na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody są weryfikowane na podstawie analizy kampanii społecznych , wskazując obszary wymagające modyfikacji, eksperymentowania i wdrożenia działań innowacyjnych.
Kompetencje społeczne - Przygotowanie plakatu oraz nagranie filmu wskazującego gotowość do podejmowania zobowiązań społecznych związanych z realizacją zadań zawodowych pedagoga specjalnego.
Przedstawienie swoich efektów pracy na przedostatnich zajęciach jako potwierdzenie gotowości do inspirowania i organizowania działalności innych ludzi na rzecz środowiska społecznego osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

aktywizujące: burza mózgów, praca w grupach, metoda stolików eksperckich,
podająca: wprowadzenie do zagadnień, które będą podstawą do realizacji zadań na ćwiczeniach oraz projektu plakatu oraz filmu

1 punkt ECTS
12 h kontaktowe
10 h przygotowanie plakatu i nagranie filmu
8 h zapoznanie się z literaturą

Obecność na zajęciach
aktywny udział w realizacji zadań wskazanych na ćwiczeniach (grupowe i indywidualne)
Forma zaliczenia:
1. Przygotowanie plakatu w wersji cyfrowej, promującego 1 z wybranych celów zrównoważonego rozwoju związany z przyrodą
2. Nagranie film (bez twarzy) w przestrzeni APS, w której można pokazać działalność APS na rzecz problematyki społecznej (edukacja włączająca/zjawiska społeczne, promocja zdrowia, stop przemocy, lub na inny wybrany temat)

Pomiar efektywności kształcenia:
Wiedza – udzielenie odpowiedzi na 2 pytania otwarte dotyczące dylematów współczesnej cywilizacji wraz ze wskazaniem refleksji jak można naprawić problemy społeczne z wykorzystaniem wiedzy pedagogiki specjalnej i nauk społecznych, humanistycznych i medycznych.

Umiejętności z zakresu analizy działań na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody są weryfikowane na podstawie analizy kampanii społecznych , wskazując obszary wymagające modyfikacji, eksperymentowania i wdrożenia działań innowacyjnych.
Kompetencje społeczne - Przygotowanie plakatu oraz nagranie filmu wskazującego gotowość do podejmowania zobowiązań społecznych związanych z realizacją zadań zawodowych pedagoga specjalnego.
Przedstawienie swoich efektów pracy na przedostatnich zajęciach jako potwierdzenie gotowości do inspirowania i organizowania działalności innych ludzi na rzecz środowiska społecznego osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

aktywizujące: burza mózgów, praca w grupach, metoda stolików eksperckich,
podająca: wprowadzenie do zagadnień, które będą podstawą do realizacji zadań na ćwiczeniach oraz projektu plakatu oraz filmu

1 punkt ECTS
12 h kontaktowe
10 h przygotowanie plakatu i nagranie filmu
8 h zapoznanie się z literaturą

Obecność na zajęciach
aktywny udział w realizacji zadań wskazanych na ćwiczeniach (grupowe i indywidualne)
Forma zaliczenia:
1. Przygotowanie plakatu w wersji cyfrowej, promującego 1 z wybranych celów zrównoważonego rozwoju związany z przyrodą
2. Nagranie film (bez twarzy) w przestrzeni APS, w której można pokazać działalność APS na rzecz problematyki społecznej (edukacja włączająca/zjawiska społeczne, promocja zdrowia, stop przemocy, lub na inny wybrany temat)

Pomiar efektywności kształcenia:
Wiedza – udzielenie odpowiedzi na 2 pytania otwarte dotyczące dylematów współczesnej cywilizacji wraz ze wskazaniem refleksji jak można naprawić problemy społeczne z wykorzystaniem wiedzy pedagogiki specjalnej i nauk społecznych, humanistycznych i medycznych.

Umiejętności z zakresu analizy działań na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody są weryfikowane na podstawie analizy kampanii społecznych , wskazując obszary wymagające modyfikacji, eksperymentowania i wdrożenia działań innowacyjnych.
Kompetencje społeczne - Przygotowanie plakatu oraz nagranie filmu wskazującego gotowość do podejmowania zobowiązań społecznych związanych z realizacją zadań zawodowych pedagoga specjalnego.
Przedstawienie swoich efektów pracy na przedostatnich zajęciach jako potwierdzenie gotowości do inspirowania i organizowania działalności innych ludzi na rzecz środowiska społecznego osób ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

aktywizujące: burza mózgów, praca w grupach, metoda stolików eksperckich,
podająca: wprowadzenie do zagadnień, które będą podstawą do realizacji zadań na ćwiczeniach oraz projektu plakatu oraz filmu

1 punkt ECTS
12 h kontaktowe
10 h przygotowanie plakatu i nagranie filmu
8 h zapoznanie się z literaturą

Obecność na zajęciach
aktywny udział w realizacji zadań wskazanych na ćwiczeniach (grupowe i indywidualne)
Forma zaliczenia:

Pomiar efektywności kształcenia:
Wiedza – udzielenie odpowiedzi na 2 pytania otwarte dotyczące dylematów współczesnej cywilizacji wraz ze wskazaniem refleksji jak można naprawić problemy społeczne z wykorzystaniem wiedzy pedagogiki specjalnej i nauk społecznych, humanistycznych i medycznych.

Umiejętności z zakresu analizy działań na rzecz środowisk społecznych i ochrony przyrody są weryfikowane na podstawie analizy kampanii społecznych , wskazując obszary wymagające modyfikacji, eksperymentowania i wdrożenia działań innowacyjnych.
Kompetencje społeczne - Przygotowanie
autorskiej kampanii promującej zachowanie zdrowia od przyrody (szczegóły podane są w kanale Ms. Teams)

1 pkt ECTS
METODY I KRYTERIA ZALICZENIA
Praca indywidualna 30% - autorefleksja z procesu pracy zespołowej (szczegóły w zespole MS Teams)

Praca projektowa realizowana w zespołach 70% - projekt polega na zaprojektowaniu i prezentacji działania na rzecz wybranego środowiska lokalnego i ochrony przyrody.

Projekt uwzględnia rolę pedagoga jako inicjatora i koordynatora działań społecznych oraz zakłada analizę możliwości angażowania różnych podmiotów środowiska lokalnego. Ocena projektu zespołowego obejmuje zarówno jakość merytoryczną projektu, jak i sposób organizacji pracy zespołu oraz informację zwrotną. Do zaliczenia wymagane jest wykorzystanie wybranych narzędzi i podejść poznanych na ćwiczeniach (szczegóły w zespole MS Teams).