Terapia logopedyczna osób z dysfonią LO-2F-TLD

TREŚCI PROGRAMOWE:

WYKŁAD
1. Higiena głosu, emisja głosu, rehabilitacja głosu – różnice terminologiczne i merytoryczne.
2. Anatomia i fizjologia narządu głosu (układ oddechowy, fonacyjny, artykulacyjny).
3. Konceptualizacja procesu tworzenia głosu: teoria mioelastyczno-aerodynamiczna, teoria źródło-filtr, teoria psychoakustyczna.
4. Klasyfikacje zaburzeń głosu i ich znaczenie dla praktyki logopedycznej (ICD-10/ICD-11, ASHA).
5. Definicja dysfonii (czynnościowa, organiczna, psychogenna). Epidemiologia i czynniki ryzyka.
6. Zaburzenia fonacji u dzieci i dorosłych.
7. Foniatryczne i logopedyczne metody diagnozy zaburzeń głosu. Obiektywne i subiektywne metody badania.
8. Zasady prowadzenia terapii głosu, kształtowanie właściwej koordynacji oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnej.
9. Znaczenie wielospecjalistycznego zespołu w postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym. Współpraca foniatry, logopedy, fizjoterapeuty i psychologa.

ĆWICZENIA
1. Narzędzia diagnostyczne wykorzystywane w pracy z pacjentem z dysfonią.
2. Terapia logopedyczna pacjenta z dysfonią: cele i planowanie postępowania rehabilitacyjnego.
3. Metody terapii wykorzystywane w pracy z pacjentem z dysfonią.

WARSZTATY
1. Ćwiczenia oddechowe (tor piersiowo-brzuszny).
2. Techniki fonacyjne (np. rezonansowe, SOVT).
3. Ćwiczenia artykulacyjne wspierające emisję głosu.
4. Ćwiczenia relaksacyjne i redukcja napięcia mięśniowego.
5. Kształtowanie postawy odpowiedzialności i empatii w pracy z pacjentem.

TREŚCI PROGRAMOWE:

WYKŁAD
1. Higiena głosu, emisja głosu, rehabilitacja głosu – różnice terminologiczne i merytoryczne.
2. Anatomia i fizjologia narządu głosu (układ oddechowy, fonacyjny, artykulacyjny).
3. Konceptualizacja procesu tworzenia głosu: teoria mioelastyczno-aerodynamiczna, teoria źródło-filtr, teoria psychoakustyczna.
4. Klasyfikacje zaburzeń głosu i ich znaczenie dla praktyki logopedycznej (ICD-10/ICD-11, ASHA).
5. Definicja dysfonii (czynnościowa, organiczna, psychogenna). Epidemiologia i czynniki ryzyka.
6. Zaburzenia fonacji u dzieci i dorosłych.
7. Foniatryczne i logopedyczne metody diagnozy zaburzeń głosu. Obiektywne i subiektywne metody badania.
8. Zasady prowadzenia terapii głosu, kształtowanie właściwej koordynacji oddechowo-fonacyjno-artykulacyjnej.
9. Znaczenie wielospecjalistycznego zespołu w postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym. Współpraca foniatry, logopedy, fizjoterapeuty i psychologa.

ĆWICZENIA
1. Narzędzia diagnostyczne wykorzystywane w pracy z pacjentem z dysfonią.
2. Terapia logopedyczna pacjenta z dysfonią: cele i planowanie postępowania rehabilitacyjnego.
3. Metody terapii wykorzystywane w pracy z pacjentem z dysfonią.

WARSZTATY
1. Ćwiczenia oddechowe (tor piersiowo-brzuszny).
2. Techniki fonacyjne (np. rezonansowe, SOVT).
3. Ćwiczenia artykulacyjne wspierające emisję głosu.
4. Ćwiczenia relaksacyjne i redukcja napięcia mięśniowego.
5. Kształtowanie postawy odpowiedzialności i empatii w pracy z pacjentem.

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

Domeracka-Kołodziej, A. (2003). Bezgłos. W: G. Janczewski & E. Osuch-Wójcikiewicz (Red.), Ostry dyżur otorynolaryngologia (s. 241–247). A-Medica Press.
Domeracka-Kołodziej, A. (2003). Porażenia fałdów głosowych. W: G. Janczewski & E. Osuch-Wójcikiewicz (Red.), Ostry dyżur otorynolaryngologia (s. 230–241). A-Medica Press.
Jaros, K. (2022). Zaburzenia głosu a trema przed występem. Skala samopoczucia dzieci i młodzieży przed występem – walidacja narzędzia badawczego. Logopaedica Lodziensia, 6, 83–95.
Jaros, K. (2024). Voice handicap and public speaking anxiety in self-assessment among children with and without vocal fold nodules. Journal of Voice.
Jarzyńska, A. (2024). Dystonia ustno-żuchwowa jako złożony problem diagnostyczno-terapeutyczny. Studium przypadku nastoletniego pacjenta z uwzględnieniem modelu ICF. Człowiek Niepełnosprawność Społeczeństwo, 65(3), 41–56.
Krasnodębska, P., Miaśkiewicz, B., Końska, N., Jarzyńska, A., & Szkiełkowska, A. (2025). Model opieki foniatrycznej nad pacjentem z dystonią krtaniową przywodzicieli. Nowa Audiofonologia, 14(1), 35–44.
Krasnodębska, P., Woźniak, T., & Szkiełkowska, A. (2017). Proces tworzenia głosu – przegląd aktualnej literatury przedmiotu. Nowa Audiofonologia, 6(4), 16–20.
Netter, F. H. (2021). Prometeusz. Atlas anatomii człowieka. Tom 3: Głowa, szyja i neuroanatomia. MedPharm.
Pruszewicz, A. (Red.). (2019). Zarys foniatrii klinicznej. Poznań.
Sielska, E., & Niemczyk, K. (2015). Postępowanie diagnostyczne w zaburzeniach głosu. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 4(2).

LITERATURA UZUPEŁNIAJACA:

Jaros, K. (2022). Ryzyko i konsekwencje zaburzeń głosu występujących po chorobie COVID-19 oraz ich wpływ na pracę nauczyciela. W: K. Białożyt-Wielonek (Red.), Wybrane aspekty funkcjonowania rynku pracy w czasie pandemii COVID-19. Inspiracje dla pedagogiki (s. 51–66).
Jaros, K. (2024). Diagnoza i terapia zaburzeń głosu u dzieci. Strefa Logopedy, 66.
Jedlińska, A., & Jarzyńska, A. (2025). Ocena wybranych kwestionariuszy do samooceny niepełnosprawności słuchu i głosu seniorów. Niepełnosprawność i Rehabilitacja, 97(1), 92–108. https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.1969
Kaźmierczak, M. (2020). Konceptualizacje głosu. Logopaedica Lodziensia, 4, 85–96.
Krasnodębska, P., Szkiełkowska, A., Jarzyńska-Bućko, A., Włodarczyk, E., & Miaśkiewicz, B. (2020). Characteristics of swallowing disorders in patients with dysphonia. Otolaryngologia Polska, 74(2), 17–22. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.4123
Naghibolhosseini, M., Zacharias, S. R., Zenas, S., Levesque, F., & Deliyski, D. D. (2023). Laryngeal imaging study of glottal attack/offset time in adductor spasmodic dysphonia during connected speech. Applied Sciences, 13(5), 2979.
Płusajska-Otto, A. (2017). Podręcznik pracy nad głosem. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Saltürk, Z., Özdemir, E., Sari, H., Keten, S., Kumral, T. L., Berkiten, G., … & Uyar, Y. (2019). Assessment of resonant voice therapy in the treatment of vocal fold nodules. Journal of Voice, 33(5).
Sielska-Badurek, E., Osuch-Wójcikiewicz, E., Sobol, M., Kazanecka, E., Rzepakowska, A., & Niemczyk, K. (2017). Combined functional voice therapy in singers with muscle tension dysphonia in singing. Journal of Voice, 31(4), 509.e23.
Sundberg, J., & Sataloff, R. T. (2005). Vocal tract resonance. W: Vocal health and pedagogy: Science, assessment, and treatment.
Szkiełkowska, A., & Kazanecka, E. (2011). Emisja głosu: wskazówki metodyczne. Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu.
Titze, I. R. (1994). Principles of voice production.
Titze, I. R. (2006). Voice training and therapy with a semi-occluded vocal tract: Rationale and scientific underpinnings.
Toczyska, B. (2016). Zacznij od samogłoski. Wydawnictwo Harmonia.

LITERATURA OBOWIĄZKOWA:

Domeracka-Kołodziej, A. (2003). Bezgłos. W: G. Janczewski & E. Osuch-Wójcikiewicz (Red.), Ostry dyżur otorynolaryngologia (s. 241–247). A-Medica Press.
Domeracka-Kołodziej, A. (2003). Porażenia fałdów głosowych. W: G. Janczewski & E. Osuch-Wójcikiewicz (Red.), Ostry dyżur otorynolaryngologia (s. 230–241). A-Medica Press.
Jaros, K. (2022). Zaburzenia głosu a trema przed występem. Skala samopoczucia dzieci i młodzieży przed występem – walidacja narzędzia badawczego. Logopaedica Lodziensia, 6, 83–95.
Jaros, K. (2024). Voice handicap and public speaking anxiety in self-assessment among children with and without vocal fold nodules. Journal of Voice.
Jarzyńska, A. (2024). Dystonia ustno-żuchwowa jako złożony problem diagnostyczno-terapeutyczny. Studium przypadku nastoletniego pacjenta z uwzględnieniem modelu ICF. Człowiek Niepełnosprawność Społeczeństwo, 65(3), 41–56.
Krasnodębska, P., Miaśkiewicz, B., Końska, N., Jarzyńska, A., & Szkiełkowska, A. (2025). Model opieki foniatrycznej nad pacjentem z dystonią krtaniową przywodzicieli. Nowa Audiofonologia, 14(1), 35–44.
Krasnodębska, P., Woźniak, T., & Szkiełkowska, A. (2017). Proces tworzenia głosu – przegląd aktualnej literatury przedmiotu. Nowa Audiofonologia, 6(4), 16–20.
Netter, F. H. (2021). Prometeusz. Atlas anatomii człowieka. Tom 3: Głowa, szyja i neuroanatomia. MedPharm.
Pruszewicz, A. (Red.). (2019). Zarys foniatrii klinicznej. Poznań.
Sielska, E., & Niemczyk, K. (2015). Postępowanie diagnostyczne w zaburzeniach głosu. Polski Przegląd Otorynolaryngologiczny, 4(2).

LITERATURA UZUPEŁNIAJACA:

Jaros, K. (2022). Ryzyko i konsekwencje zaburzeń głosu występujących po chorobie COVID-19 oraz ich wpływ na pracę nauczyciela. W: K. Białożyt-Wielonek (Red.), Wybrane aspekty funkcjonowania rynku pracy w czasie pandemii COVID-19. Inspiracje dla pedagogiki (s. 51–66).
Jaros, K. (2024). Diagnoza i terapia zaburzeń głosu u dzieci. Strefa Logopedy, 66.
Jedlińska, A., & Jarzyńska, A. (2025). Ocena wybranych kwestionariuszy do samooceny niepełnosprawności słuchu i głosu seniorów. Niepełnosprawność i Rehabilitacja, 97(1), 92–108. https://doi.org/10.5604/01.3001.0055.1969
Kaźmierczak, M. (2020). Konceptualizacje głosu. Logopaedica Lodziensia, 4, 85–96.
Krasnodębska, P., Szkiełkowska, A., Jarzyńska-Bućko, A., Włodarczyk, E., & Miaśkiewicz, B. (2020). Characteristics of swallowing disorders in patients with dysphonia. Otolaryngologia Polska, 74(2), 17–22. https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.4123
Naghibolhosseini, M., Zacharias, S. R., Zenas, S., Levesque, F., & Deliyski, D. D. (2023). Laryngeal imaging study of glottal attack/offset time in adductor spasmodic dysphonia during connected speech. Applied Sciences, 13(5), 2979.
Płusajska-Otto, A. (2017). Podręcznik pracy nad głosem. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
Saltürk, Z., Özdemir, E., Sari, H., Keten, S., Kumral, T. L., Berkiten, G., … & Uyar, Y. (2019). Assessment of resonant voice therapy in the treatment of vocal fold nodules. Journal of Voice, 33(5).
Sielska-Badurek, E., Osuch-Wójcikiewicz, E., Sobol, M., Kazanecka, E., Rzepakowska, A., & Niemczyk, K. (2017). Combined functional voice therapy in singers with muscle tension dysphonia in singing. Journal of Voice, 31(4), 509.e23.
Sundberg, J., & Sataloff, R. T. (2005). Vocal tract resonance. W: Vocal health and pedagogy: Science, assessment, and treatment.
Szkiełkowska, A., & Kazanecka, E. (2011). Emisja głosu: wskazówki metodyczne. Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu.
Titze, I. R. (1994). Principles of voice production.
Titze, I. R. (2006). Voice training and therapy with a semi-occluded vocal tract: Rationale and scientific underpinnings.
Toczyska, B. (2016). Zacznij od samogłoski. Wydawnictwo Harmonia.

METODY KSZTAŁCENIA:

Wykład: wykład konwencjonalny; prezentacja multimedialna w autorskim opracowaniu wykładowcy; materiały pisemne dawane słuchaczom. Zalecane jest systematyczne przyswajanie zagadnień podawanych na poprzednim wykładzie przed następnym wykładem, ponieważ treści przedmiotu ściśle są ze sobą powiązane.
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna w autorskim opracowaniu wykładowcy, dyskusja.
Warsztaty: ćwiczenia fizyczne – wykonywanie przez studentów(ki) ćwiczeń oddechowych, fonacyjnych, artykulacyjnych; przygotowanie przez studentów(ki) konspektów do zajęć logopedycznych pacjenta z dysfonią; dyskusja dydaktyczna.

NAKŁAD PRACY STUDENTA:
Godziny kontaktowe – wykład (15h), ćwiczenia (5h), warsztaty (10h): 30h
Przygotowanie się do zajęć, lektury: 15h
Przygotowanie konspektu z planem terapii: 20h
Przygotowanie się do zaliczenia: 20h

Sumaryczna liczba punktów ECTS: 3

METODY KSZTAŁCENIA:

Wykład: wykład konwencjonalny; prezentacja multimedialna w autorskim opracowaniu wykładowcy; materiały pisemne dawane słuchaczom. Zalecane jest systematyczne przyswajanie zagadnień podawanych na poprzednim wykładzie przed następnym wykładem, ponieważ treści przedmiotu ściśle są ze sobą powiązane.
Ćwiczenia: prezentacja multimedialna w autorskim opracowaniu wykładowcy, dyskusja.
Warsztaty: ćwiczenia fizyczne – wykonywanie przez studentów(ki) ćwiczeń oddechowych, fonacyjnych, artykulacyjnych; przygotowanie przez studentów(ki) konspektów do zajęć logopedycznych pacjenta z dysfonią; dyskusja dydaktyczna.

NAKŁAD PRACY STUDENTA
Godziny kontaktowe – wykład (9h), ćwiczenia (6h), warsztaty (3h): 18h
Przygotowanie się do zajęć, lektury: 20h
Przygotowanie konspektu z planem terapii: 20h
Przygotowanie się do zaliczenia: 20h

Sumaryczna liczba punktów ECTS: 3