Pedagogika specjalna FT-5F-PSC

- Osoba z niepełnosprawnością. Opieka i rehabilitacja osób z niepełnosprawnością i niedostosowanych społecznie - w ujęciu historycznym. Współczesne tendencje w pedagogice specjalnej oraz w podejściu do problemów osób z niepełnosprawnością (podmiotowość, autonomia, normalizacja, godność, samostanowienie, jakość życia); ich znaczenie dla kształtowania aktualnych tendencji w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością - przykłady dobrych praktyk. Skala i dynamika zjawiska niepełnosprawności w Polsce i na świecie - wyzwania dla pedagogiki specjalnej. Zasady pedagogiki specjalnej i formy postępowania terapeutyczno – wychowawczego w pracy z osobami z niepełnosprawnością.

- Osoba/uczeń z niepełnosprawnością w systemie kształcenia. Uwarunkowania i ograniczenia kształcenia osób/uczniów z niepełnosprawnościami w świetle przepisów polskiego prawa oświatowego: edukacja specjalna, integracyjna i włączająca - charakterystyka. Systemy kształcenia uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w Polsce i na świecie – porównanie. Wyrównywanie szans edukacyjnych uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnym: zasady udzielania pomocy psychologiczno – pedagogicznej oraz organizacji kształcenia specjalnego.

- Wybrane metody pracy z osobami z niepełnosprawnością - Metoda Ruchu Rozwijającego W. Sherborne, Metoda integracji sensorycznej, Metoda M. i Ch. Knillów - Programy aktywności, świadomość ciała, kontakt i komunikacja; wybrane metody komunikacji alternatywnej i wspomagającej (AAC) w pracy z osobami z niepełnosprawnością - z problemami w komunikowaniu się za pomocą mowy dźwiękowej.

- Wybrane aspekty rehabilitacji i edukacji dzieci/osób z niepełnosprawnością sprzężoną – głuchoniewidomych. Pojęcie „dziecko/osoba głuchoniewidoma”, zróżnicowanie grupy dzieci/osób głuchoniewidomych - klasyfikacje, charakterystyka sytuacji rozwojowej; edukacja i rehabilitacja dzieci/osób głuchoniewidomych, metody porozumiewania się osób ze współwystępującym uszkodzeniem słuchu i wzroku.

- Uczeń zdolny, w tym z niepełnosprawnością, jako uczeń ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi. Wyjaśnienie podstawowych pojęć - zdolności, uzdolnienia. Klasyfikacja zdolności. Cechy intelektualne i pozaintelektualne ucznia zdolnego - charakterystyka. Syndrom nieadekwatnych osiągnięć szkolnych (SNOS). Rozwiązania stosowane w kształceniu uczniów zdolnych.

- Sieroctwo społeczne jako problem pedagogiki specjalnej. Pojęcie i kryteria sieroctwa społecznego. Przyczyny, stopnie oraz skutki sieroctwa społecznego. Kompensacja sieroctwa społecznego w rodzinnych i instytucjonalnych formach pieczy zastępczej.

- Problematyka niedostosowania społecznego – wybrane aspekty. Przyczyny, stadia, typologie i diagnozowanie niedostosowania społecznego. Pojęcie resocjalizacji, fazy oddziaływań resocjalizacyjnych, modele resocjalizacji, funkcje systemu resocjalizacji, metody pracy resocjalizacyjnej. Resocjalizacja w środowisku otwartym i zamkniętym - wybrane aspekty. Profilaktyka niedostosowania społecznego.

1. Pedagogika specjalna jako interdyscyplinarna nauka społeczna. Subdyscyppliny pedagogiki specjalnej. Kierunki zmian w pedagogice specjalnej. (2 godz.)
2. Wyjaśnienie podstawowych terminów tj. SPE, rewalidacja, rehabilitacja, orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (2 godz.)
3. Uczeń z niepełnosprawnością w systemie kształcenia. Nowe rozporządzenie w sprawie orzeczeń i opinii poradnii p-p. Procedura orzekania o potrzebie kształcenia specjalnego. Co daje orzeczenie? (2 godz.)
4. Wczesne wspomaganie rozwoju dziecka – podstawowe pojęcia, koncepcje teoretyczne oraz podstawa prawna. Zadania zespołu wczesnego wspomagania rozwoju dziecka (2 godz.)
5. Zajęcia rewalidacyjno – wychowawcze dla uczniów z głęboką niepełnosprawnością intelektualną (2 godz.)
6. Dorosłość i starość z niepełnosprawnością – zagadnienia andragogiki i gerontologii specjalnej (2 godz.)
7. Rodzicielstwo i rodzina w obliczu niepełnosprawności dziecka. (2 godz.).
8. Osoby z niepełnosprawnością a media cyfrowe – obraz niepełnosprawności w mediach; aktywność społeczna osób niepełnosprawnych a nowe technologie; nowe media jako narzędzia usprawniające życie osób z niepełnosprawnością (1 godz.).

Literatura obowiązkowa

Chrzanowska, I. (2020). Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Dykcik, W. (red.)(2009). Pedagogika specjalna. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Zawiślak, A. (2009). Wybrane zagadnienia pedagogiki specjalnej. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Literatura uzupełniająca

Bartnikowska,U., Ćwirynkało, K., Antoszewska, B. (2015). Godność człowieka z niepełnosprawnością: perspektywa pedagogiki specjalnej. Kwartalnik filozoficzny, T. XLIII, z. 3, s.103 – 121.
Błeszyński, J. (2008). Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Chrąściel, Katarzyna (2007). Sieroctwo społeczne jako skutek dysfunkcjonalności wychowawczej środowiska rodzinnego. Wychowanie na Co Dzień, 7/8.
Domagała-Zyśk, E., Wiącek, G., Książek, M. (2017). Świat osób głuchoniewidomych. Wyzwania współczesności. Lublin: Wydawnictwo Episteme.
Kosakowski, Cz. (2003). Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej. Toruń: Wydawnictwo Akapit.
Majewicz, P. (red.)(2021). Współczesne tendencje w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością. Kraków: Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej.
Obuchowska, I. (red.)(2008). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
Pilecka, W., Rutkowski, M. (2009). Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w drodze ku dorosłości. Kraków: Wydawnictwo „Impuls”.
Pytka, L. (2005). Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Sękowska, Z.(2001). Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej. Warszawa: Wydawnictwo WSPS.
Skibska, J.(2014)(red.). Wspieranie rozwoju małego dziecka. Kraków: Wydawnictwo: Libron
Smith, D. D. (2008). Pedagogika specjalna, t.1 i 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.(IBUK Libra).
Ustawa z dnia 09 czerwca 2022r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U.2022 poz.1700).
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2017 r. poz. 697, ze zm.).

Literatura obowiązkowa

Chrzanowska, I. (2020). Pedagogika specjalna. Od tradycji do współczesności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Dykcik, W. (red.)(2009). Pedagogika specjalna. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
Zawiślak, A. (2009). Wybrane zagadnienia pedagogiki specjalnej. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

Literatura uzupełniająca

Bartnikowska,U., Ćwirynkało, K., Antoszewska, B. (2015). Godność człowieka z niepełnosprawnością: perspektywa pedagogiki specjalnej. Kwartalnik filozoficzny, T. XLIII, z. 3, s.103 – 121.
Błeszyński, J. (2008). Alternatywne i wspomagające metody komunikacji. Kraków: Wydawnictwo Impuls.
Chrąściel, Katarzyna (2007). Sieroctwo społeczne jako skutek dysfunkcjonalności wychowawczej środowiska rodzinnego. Wychowanie na Co Dzień, 7/8.
Domagała-Zyśk, E., Wiącek, G., Książek, M. (2017). Świat osób głuchoniewidomych. Wyzwania współczesności. Lublin: Wydawnictwo Episteme.
Kosakowski, Cz. (2003). Węzłowe problemy pedagogiki specjalnej. Toruń: Wydawnictwo Akapit.
Majewicz, P. (red.)(2021). Współczesne tendencje w rehabilitacji osób z niepełnosprawnością. Kraków: Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej.
Obuchowska, I. (red.)(2008). Dziecko niepełnosprawne w rodzinie. Warszawa: Wydawnictwo WSiP.
Pilecka, W., Rutkowski, M. (2009). Dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi w drodze ku dorosłości. Kraków: Wydawnictwo „Impuls”.
Pytka, L. (2005). Pedagogika resocjalizacyjna. Wybrane zagadnienia teoretyczne, diagnostyczne i metodyczne. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
Sękowska, Z.(2001). Wprowadzenie do pedagogiki specjalnej. Warszawa: Wydawnictwo WSPS.
Skibska, J.(2014)(red.). Wspieranie rozwoju małego dziecka. Kraków: Wydawnictwo: Libron
Smith, D. D. (2008). Pedagogika specjalna, t.1 i 2. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN SA.(IBUK Libra).
Ustawa z dnia 09 czerwca 2022r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz.U.2022 poz.1700).
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz.U. 2017 r. poz. 697, ze zm.).

Opis metod kształcenia:
-wykład konwencjonalny, prezentacja multimedialna w wykonaniu wykładowcy, prezentacja fragmentów filmów do tematyki wykładów

Nakład pracy studenta:
godziny kontaktowe (wykład) -15g.
zapoznanie się z literaturą przedmiotu -8g.
przygotowanie się do zaliczenia -7g.
Sumaryczna liczba godzin aktywności studenta- 30g.
Liczba punktów ECTS - 1

Opis metod kształcenia:
-wykład konwencjonalny, prezentacja multimedialna w wykonaniu wykładowcy, prezentacja fragmentów filmów do tematyki wykładów

Nakład pracy studenta:
godziny kontaktowe (wykład) -15g.
zapoznanie się z literaturą przedmiotu -8g.
przygotowanie się do zaliczenia -7g.
Sumaryczna liczba godzin aktywności studenta- 30g.
Liczba punktów ECTS - 1