Podstawy pedagogiki AP-3F-PPG

Wykład
1. Wprowadzenie. Pedagogika jako nauka i wiedza o procesach edukacyjnych.
2. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki i ich związki z innymi procesami społecznego wpływu.
3. Funkcje, nurty i metody wychowania. Antropologiczne i aksjologiczne aspekty wychowania.
4. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.
5. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa. Wybrane egzemplifikacje współczesnych kontynuacji idei Nowego Wychowania.
6. Wychowanie i inne procesy edukacyjno-społeczne w różnych środowiskach. Współpraca pomiędzy środowiskami wychowawczymi.
7. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania oraz problemy globalne jako źródło wyzwań edukacyjnych i wychowawczych.

Ćwiczenia:
1. Wychowanie i inne podstawowe pojęcia pedagogiczne w ujęciu osobistych potocznych teorii, pedagogii oraz pedagogiki jako nauki – perspektywa porównawcza.
2. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu.
3. Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych – pomiędzy założeniami a rzeczywistością. Związki edukacji szkolnej z innymi procesami społecznego wpływu. Ukryty program szkoły i instytucji edukacyjnych.
4. Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej.
5. Przymus wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym.
6. Wybrane zagrożenia dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich.

1. Geneza terminu pedagogika oraz jej ówczesne rozumienie i interpretowanie;
2. Historia przemian w interpretowaniu roli pedagogiki oraz postacie z tymi przemianami utożsamiana;
3. Uwspółcześnione rozumienie pedagogiki;
4. Rola i przedmiot pedagogiki;
5. Integracyjny i interdyscyplinarny charakter pedagogiki;
6. Podstawowe dyscypliny pedagogiki;
7. Różnice interpretacyjne między pedagogiką a pedagogią;
8. Paradygmaty pedagogiki współczesnej;
9. Rozumienie różnych nurtów myślenia o pedagogice.
10. Charakterystyka wybranych współczesnych kierunków pedagogicznych.
11. Omówienie podstawowych kategorii pojęciowych pedagogiki: edukacja, kształcenie, nauczanie, socjalizacja, inkulturacja, opieka, podmiotowość, samorealizacja, samowychowanie.
12. Proces wychowania i jego koncepcje, funkcje, struktura, właściwości i dynamika, jako przedmiot zainteresowania pedagogiki.
13. Antropologiczne i aksjologiczne podstawy wychowania;
14. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.
15. Współczesne główne środowiska i praktyki wychowawcze (tradycyjne i emancypacyjne).
16. Wychowanie uprzedmiatawiające.
17. Nowe wychowanie i odkrycie podmiotowości dziecka oraz wskazanie jego praw oraz współcześni jego kontynuatorzy.
18. Procesy społeczne w środowisku rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym.
19. Praca opiekuńczo wychowawcza w wychowaniu naturalnym i instytucjonalnym.
20. Modele współczesnej szkoły.
21. Funkcje i cele edukacji szkolnej
22. Ukryte programy szkoły i instytucji edukacyjnych.
23. Przymus i przemoc w środowiskach domu i szkoły.
24. Zagrożenia dzieci i młodzieży: agresja i przemoc, uzależnienia, wpływy destrukcyjnych podkultur.
25. Edukacja wobec współczesnych zagrożeń cywilizacyjno-kulturowych.

Wykład:
1. Wprowadzenie. Pedagogika jako nauka i wiedza o procesach edukacyjnych i jej rozwój.
2. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki i ich związki z innymi procesami edukacyjnymi.
3. Funkcje, nurty i metody wychowania. Antropologiczne i aksjologiczne aspekty wychowania.
4. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu. Relacje pomiędzy podmiotami procesów edukacyjnych a style wychowania.
5. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa. Wybrane egzemplifikacje współczesnych kontynuacji idei Nowego Wychowania.
6. Środowiska edukacyjne i specyfika procesów edukacyjnych w nich zachodzących. Współpraca środowisk wychowawczych i jej znaczenie.
7. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania oraz problemy globalne jako źródło wyzwań edukacyjnych i wychowawczych.
8. Samowychowanie i samokształcenie jako sposoby aktywnego ustosunkowywania się do wyzwań współczesności a idea całożyciowego uczenia się i społeczeństwa uczącego się. Podsumowanie.

Ćwiczenia
1. Potoczna wiedzy pedagogicznej w dyskursie społecznym.
2. Wychowanie i inne podstawowe pojęcia pedagogiczne w ujęciu osobistych potocznych teorii, pedagogii oraz pedagogiki jako nauki – perspektywa porównawcza.
3. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu.
4. Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych w oparciu o wiedzę naukową/profesjonalną– perspektywa postulatywna.
5. Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej. Klimat klasy szkolnej i jego uwarunkowania.
6. Przymus i przemoc wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym
7. Wybrane zagrożenia dotyczące dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich

Wykład:
Geneza terminu pedagogika oraz jej ówczesne rozumienie i interpretowanie;
Historia przemian w interpretowaniu roli pedagogiki oraz postacie z tymi przemianami utożsamiane;
Uwspółcześnione rozumienie pedagogiki;
Rola i przedmiot pedagogiki;
Integracyjny i interdyscyplinarny charakter pedagogiki;
Podstawowe dyscypliny pedagogiki;
Różnice interpretacyjne między pedagogiką a pedagogią;
Paradygmaty pedagogiki współczesnej;
Rozumienie różnych nurtów myślenia o pedagogice.
Proces wychowania i jego koncepcje, funkcje, struktura, właściwości i dynamika, jako przedmiot zainteresowania pedagogiki.
Antropologiczne i aksjologiczne podstawy wychowania;
Charakterystyka wybranych współczesnych kierunków pedagogicznych.
Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.
Procesy społeczne w środowisku rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym.
Współczesne główne środowiska i praktyki wychowawcze (tradycyjne i emancypacyjne).
Wychowanie uprzedmiatawiające.
Modele współczesnej szkoły;
Nowe wychowanie i odkrycie podmiotowości dziecka oraz wskazanie jego praw oraz współcześni jego kontynuatorzy.
Praca opiekuńczo wychowawcza w wychowaniu naturalnym i instytucjonalnym.
Modele współczesnej szkoły.
Ukryte programy szkoły i instytucji edukacyjnych.
Przymus i przemoc w środowiskach domu i szkoły;
Zagrożenia dzieci i młodzieży: agresja i przemoc, uzależnienia, wpływy destrukcyjnych podkultur;
Edukacja wobec współczesnych zagrożeń cywilizacyjno-kulturowych.
Ćwiczenia:
Wychowanie i inne podstawowe pojęcia pedagogiczne w ujęciu osobistych potocznych teorii, pedagogii oraz pedagogiki jako nauki – perspektywa porównawcza.
Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu
Aksjologiczne aspekty działalności profesjonalnych i nieprofesjonalnych wychowawców – wychowawca wobec wartości. Podsumowanie
Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych – pomiędzy założeniami a rzeczywistością. Związki edukacji szkolnej z innymi procesami społecznego wpływu
Wybrane egzemplifikacje idei nowego wychowania oraz edukacji alternatywnej
Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej.
Przymus wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym

Wykład:
1. Wprowadzenie. Pedagogika jako nauka i wiedza o procesach edukacyjnych i jej rozwój.
2. Podstawowe pojęcia pedagogiczne. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki. Związki wychowania z innymi procesami edukacyjnymi.
3. Funkcje, nurty i metody wychowania. Antropologiczne i aksjologiczne aspekty wychowania.
4. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa. Wybrane egzemplifikacje współczesnych kontynuacji idei Nowego Wychowania.
5. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu. Relacje pomiędzy podmiotami procesów edukacyjnych i style wychowania.
6. Środowiska edukacyjne i specyfika procesów edukacyjnych w nich zachodzących. Współpraca środowisk wychowawczych i jej znaczenie.
7. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania oraz problemy globalne jako źródło wyzwań edukacyjnych i wychowawczych.
8. Samowychowanie i samokształcenie jako sposoby aktywnego ustosunkowywania się do wyzwań współczesności a idea całożyciowego uczenia się i społeczeństwa uczącego się. Podsumowanie.

Ćwiczenia
1. Przykłady i znaczenie potocznej wiedzy w dyskursie społecznym.
2. Wychowanie i inne podstawowe pojęcia pedagogiczne w ujęciu osobistych potocznych teorii, pedagogii oraz pedagogiki jako nauki – perspektywa porównawcza.
3. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu.
4. Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych w oparciu o wiedzę naukową/profesjonalną– perspektywa postulatywna.
5. Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej. Klimat klasy szkolnej i jego uwarunkowania.
6. Przymus i przemoc wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym
7. Wybrane zagrożenia dotyczące dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich

Wykład 1:
1. Geneza terminu pedagogika oraz jej ówczesne rozumienie i interpretowanie;
2. Historia przemian w interpretowaniu roli pedagogiki oraz postacie z tymi przemianami utożsamiane;
3. Uwspółcześnione rozumienie pedagogiki;
4. Rola i przedmiot pedagogiki;
5. Integracyjny i interdyscyplinarny charakter pedagogiki;
6. Podstawowe dyscypliny pedagogiki;
7. Różnice interpretacyjne między pedagogiką a pedagogią;
8. Paradygmaty pedagogiki współczesnej;
9. Rozumienie różnych nurtów myślenia o pedagogice.
Wykład 2.
10. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.
11. Ukryte programy szkoły i instytucji edukacyjnych.
12. Przymus i przemoc w środowiskach domu i szkoły;
13. Zagrożenia dzieci i młodzieży: agresja i przemoc, uzależnienia, wpływy destrukcyjnych podkultur;
Wykład 3.
14. Współczesne główne środowiska i praktyki wychowawcze (tradycyjne i emancypacyjne).
15. Wychowanie uprzedmiatawiające.
16. Nowe wychowanie i odkrycie podmiotowości dziecka oraz wskazanie jego praw oraz współcześni jego kontynuatorzy.
17. Modele współczesnej szkoły.
Wykład 4
18. Proces wychowania i jego koncepcje, funkcje, struktura, właściwości i dynamika, jako przedmiot zainteresowania pedagogiki;
19. Praca opiekuńczo wychowawcza w wychowaniu naturalnym i instytucjonalnym.
20. Edukacja wobec współczesnych zagrożeń cywilizacyjno-kulturowych.

Ćwiczenia:
1. Wychowanie oraz inne podstawowe pojęcia pedagogiczne.
2. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania.
Aksjologiczne aspekty działalności profesjonalnych i nieprofesjonalnych wychowawców.
3. Nauczyciel wobec sytuacji trudnych wychowawczo.
Egzemplifikacje idei nowego wychowania oraz edukacji alternatywnej
4. Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. Przemoc wobec dzieci.

Program wykładu
1. Wprowadzenie. Pedagogika jako nauka i wiedza o procesach edukacyjnych, jej rozwój i sytuacja w ponowoczesności.
2. Podstawowe pojęcia pedagogiczne. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki. Związki wychowania z innymi procesami edukacyjnymi.
3. Funkcje, nurty i metody wychowania. Antropologiczne i aksjologiczne aspekty wychowania.
4. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa. Wybrane egzemplifikacje współczesnych kontynuacji idei Nowego Wychowania.
5. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu. Relacje pomiędzy podmiotami procesów edukacyjnych i style wychowania.
6. Środowiska edukacyjne i specyfika procesów edukacyjnych i pracy opiekuńczo-wychowawczej w nich zachodzących. Współpraca środowisk wychowawczych i jej znaczenie.
7. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania oraz problemy globalne i wyzwania cywilizacyjne jako źródło wyzwań edukacyjnych i wychowawczych. Samowychowanie, dążenie do samorealizacji i samokształcenie jako sposoby aktywnego ustosunkowywania się do wyzwań współczesności a idea całożyciowego uczenia się i społeczeństwa uczącego się.

Program ćwiczeń
1. Przykłady i znaczenie potocznej wiedzy pedagogicznej w dyskursie społecznym.
2. Wychowanie i inne podstawowe pojęcia pedagogiczne w ujęciu osobistych potocznych teorii, pedagogii oraz pedagogiki jako nauki – perspektywa porównawcza.
3. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu.
4. Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych w oparciu o wiedzę naukową/profesjonalną– perspektywa postulatywna.
5. Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej. Klimat klasy szkolnej i jego uwarunkowania.
6. Przymus i przemoc wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym
7. Wybrane zagrożenia dotyczące dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich.

Program wykładu
1.Pedagogika jako nauka i wiedza o procesach edukacyjnych, jej rozwój i sytuacja w ponowoczesności. Podstawowe pojęcia pedagogiczne. Wychowanie i jego konteksty jako przedmiot pedagogiki.
2. Funkcje, nurty i metody wychowania. Związki wychowania z innymi procesami edukacyjnymi. Relacje pomiędzy podmiotami procesów edukacyjnych i style wychowania.
3. Tradycyjne i emancypacyjne ujęcia wychowania. Nowe Wychowanie, podmiotowość dziecka i jego prawa. Wybrane egzemplifikacje współczesnych kontynuacji idei Nowego Wychowania. Granice swobody i przymusu w wychowaniu – ramy dyskursu.
4. Społeczno-kulturowe konteksty wychowania oraz problemy globalne i wyzwania cywilizacyjne jako źródło wyzwań edukacyjnych i wychowawczych. Samowychowanie, dążenie do samorealizacji i samokształcenie jako sposoby aktywnego ustosunkowywania się do wyzwań współczesności a idea całożyciowego uczenia się i społeczeństwa uczącego się. Podsumowanie.

Program ćwiczeń
1. Wychowanie w rodzinie - rodzinne potoczne teorie wychowania, wychowawcze funkcjonowanie rodziny w kontekście kultury pedagogicznej rodziny. Związki wychowania rodzinnego z innymi procesami społecznego wpływu.
2. Szkoła jako przestrzeń realizacji wychowania i innych procesów edukacyjnych w oparciu o wiedzę naukową/profesjonalną– perspektywa postulatywna. Wybrane zagrożenia dotyczące dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich 1.
3. Wychowawcze i socjalizacyjne znaczenie grupy rówieśniczej. Klimat klasy szkolnej i jego uwarunkowania. Wybrane zagrożenia dotyczące dzieci i młodzieży oraz działania profilaktyczne i interwencyjne wobec nich 2.
4. Przymus i przemoc wobec dzieci w środowisku rodzinnym i szkolnym.

1. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
2. Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
3. Gołębniak, B.D. (2019). Proces kształcenia. W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki.
4. Janke, A. W. (2005). Pedagogika rodziny i wychowanie rodzinne. W: S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek.
4. Jarosz, E, Nowak, A. (2012). Przemoc wobec dziecka w rodzinie – cechy zjawiska oraz standardy i problemy jego ograniczenia. W: E. Jarosz, A. Nowak, Dzieci ofiary przemocy w rodzinie. Raport Rzecznika Praw Dziecka. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka.
5. Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych.
6. Konieczna, A. (2020) „Nasza klasa. Obraz społeczności klas szkolnych: analiza empiryczna wzorów społecznego uczestnictwa jej członków. Warszawa: Wydawnictwo APS.
7. Korczak, J. (2012). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
8. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
9. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
10. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
11. Montessori, M. (2014). Odkrycie dziecka. Łódź: Wydawnictwo Palatum.
12. Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Profesjonalne.
13. Nowotniak, J. (2007). Ukryty program wychowania. W: M. Czerapaniak-Walczak, M. Dudzikowa (red.), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, tom 3. Gdański: GWP.
14. Ostrowska, U. (2006). Aksjologiczne podstawy wychowania, w: B. Śliwerski (red.). Pedagogika. Podstawy nauk o wychowaniu, tom 1, Gdańsk: GWP.
15. Pilch, T. (1995). Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. W: T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna: człowiek w zmieniającym się świecie. Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
16. Pyżalski, J., Kołodziejczyk, J. (2015). Nauczyciel wobec sytuacji trudnych wychowawczo. W: J. Pyżalski (red.), Wychowawcze i społeczno-kulturowe kompetencje współczesnych nauczycieli. Łódź: theQ studio.
17. Słowniki i Encyklopedie Pedagogiczne.
18. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
19. Śliwerski, B. (2016). Wychowanie. Pojęcie – znaczenie – dylematy. W. B. Śliwerski (red.), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, tom 1, Gdańsk: GWP.
20. Wysocka, E. (2012). Relacje nauczyciel-uczeń w dobie postmodernizmu- wyzwania i zagrożenia. Prace Naukowe AJD. Pedagogika, 21, s. 39-55.

Na wykładzie wskazane zostaną strony w ww. pozycjach do lektury.

Literatura uzupełniająca

1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.

2. Bernstein, B. (2010). From Pedagogies to Knowledges. W: A. Morais, I. Neves, B. Davies, H. Daniels (red.), Towards a Sociology of Pedagogy: The Contribution of Basil Bernstein to Research (s. 363-368). Nowy Jork: Peter Lang.

3. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.

4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.

5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.

6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

7. Drucker, P. F. (1999). Społeczeństwo pokapitalistyczne. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.

8. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedgogiczne, 1, s. 35-54.

9. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.

10. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html

11. Januszewska, E. (2002). Dojrzewania do wolności w wychowaniu. Rzecz o A.S. Neillu. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej

12. Jaworski, M. (2006). Kultura popularna jako źródło inspiracji pedagogicznej i edukacyjnej. W: D. Kubinowski (red.), Kultura współczesna a wychowania człowieka (233-242). Lublin: Oficyna Wydawnicza Verba.

13. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.

14. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.

15. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.

16. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.

17. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

18. Milerski, B., Karwowski, M. (2016). Racjonalność procesu kształcenia. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.

20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.

21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls

23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne

24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.

25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.

26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.

27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.

28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.

29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.

31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

1. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
2. Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
3. Janke, A. W. (2005). Pedagogika rodziny i wychowanie rodzinne. W: S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek.
4. Korczak, J. (2012). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
5. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
6. Kunowski, S. Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa, 2004
7. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
8. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
9. Montessori, M. (2014). Odkrycie dziecka. Łódź: Wydawnictwo Palatum.
10. Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Profesjonalne.
11. Ostrowska, U. (2006). Aksjologiczne podstawy wychowania, w: B. Śliwerski (red.). Pedagogika. Podstawy nauk o wychowaniu, tom 1, Gdańsk: GWP.
12. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
13. Śliwerski, B. (2016). Wychowanie. Pojęcie – znaczenie – dylematy. W. B. Śliwerski (red.), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, tom 1, Gdańsk: GWP.

Literatura obowiązkowa:
1. Chomczyńska-Rubacha, M. (2019). Szkolne środowisko uczenia się (paragraf: Język i wzorce porozumiewania się w klasie szkolnej). W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN, s. 819-828.
2. Gołębniak, B.D. (2019). Proces kształcenia. W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN. s. 857-875.
3. Jarosz, E, Nowak, A. (2012). Przemoc wobec dziecka w rodzinie – cechy zjawiska oraz standardy i problemy jego ograniczenia. W: E. Jarosz, A. Nowak, Dzieci ofiary przemocy w rodzinie. Raport Rzecznika Praw Dziecka. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, s. 17-31.
4. Kawula, S. (2009). Kultura pedagogiczna rodziców jako czynnik stymulacji i rozwoju młodego pokolenia. W: S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny: Obszary i panorama problematyki. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, s. 335-357.
5. Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych, s. 6-20, 40-50.
6. Korczak, J. (2012). Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, dowolne fragmenty (około 10 stron).
7. Pilch, T. (1995). Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. W: T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna: człowiek w zmieniającym się świecie (174-186). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
8. Słowniki i Encyklopedie pedagogiczne.
9. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Rozdział 2. Systematyzowanie wiedzy o wychowaniu. Kraków: Impuls, s. 31-42.
10. Tłuściak-Deliowska, A. (2022). Klimat klasy szkolnej jako kategoria pedagogiczna. Studia z Teorii Wychowania, 4 (41). 93-107.
Literatura uzupełniająca
1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
2. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
3. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.
5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.
6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
7. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedaogiczne, 1, s. 35-54.
8. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.
9. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html
10. Konieczna, A. (2020) „Nasza klasa. Obraz społeczności klas szkolnych: analiza empiryczna wzorów społecznego uczestnictwa jej członków. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
11. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
12. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.
13. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
14. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
15. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Im
16. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
17. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.
18. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne
24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.
25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.
28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

1. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
2. Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
3. Janke, A. W. (2005). Pedagogika rodziny i wychowanie rodzinne. W: S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek.
4. Korczak, J. (2012). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
5. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
6. Kunowski, S. Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa, 2004
7. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
8. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
9. Montessori, M. (2014). Odkrycie dziecka. Łódź: Wydawnictwo Palatum.
10. Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Profesjonalne.
11. Ostrowska, U. (2006). Aksjologiczne podstawy wychowania, w: B. Śliwerski (red.). Pedagogika. Podstawy nauk o wychowaniu, tom 1, Gdańsk: GWP.
12. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
13. Śliwerski, B. (2016). Wychowanie. Pojęcie – znaczenie – dylematy. W. B. Śliwerski (red.), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, tom 1, Gdańsk: GWP.

Literatura obowiązkowa:
1. Błasiak, A. (2019). Kultura pedagogiczna rodziców jako wewnątrzrodzinny determinant jakości wychowania najmłodszego pokolenia. Studia Pedagogica Ignatiana, 2/22, s. 83-101.
2. Chomczyńska-Rubacha, M. (2019). Szkolne środowisko uczenia się (paragraf: Język i wzorce porozumiewania się w klasie szkolnej). W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN, s. 819-828.
3. Gołębniak, B.D. (2019). Proces kształcenia. W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN. s. 857-875.
4. Jarosz, E, Nowak, A. (2012). Przemoc wobec dziecka w rodzinie – cechy zjawiska oraz standardy i problemy jego ograniczenia. W: E. Jarosz, A. Nowak, Dzieci ofiary przemocy w rodzinie. Raport Rzecznika Praw Dziecka. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, s. 17-31.
5. Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych, s. 6-20, 40-50.
6. Korczak, J. (2012). Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, dowolne fragmenty (około 10 stron).
7. Pilch, T. (1995). Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze. W: T. Pilch, I. Lepalczyk (red.), Pedagogika społeczna: człowiek w zmieniającym się świecie (174-186). Warszawa: Wydawnictwo Akademickie Żak.
8. Słowniki i Encyklopedie pedagogiczne.
9. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Rozdział 2. Systematyzowanie wiedzy o wychowaniu. Kraków: Impuls, s. 31-42.
10. Tłuściak-Deliowska, A. (2022). Klimat klasy szkolnej jako kategoria pedagogiczna. Studia z Teorii Wychowania, 4 (41). 93-107.
Literatura uzupełniająca
1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
2. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
3. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.
5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.
6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
7. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedaogiczne, 1, s. 35-54.
8. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.
9. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html
10. Konieczna, A. (2020) „Nasza klasa. Obraz społeczności klas szkolnych: analiza empiryczna wzorów społecznego uczestnictwa jej członków. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
11. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
12. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.
13. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
14. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
15. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Im
16. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
17. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.
18. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne
24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.
25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.
28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

1. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
2. Hejnicka-Bezwińska, T. (2008). Pedagogika ogólna. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne.
3. Janke, A. W. (2005). Pedagogika rodziny i wychowanie rodzinne. W: S. Kawula, J. Brągiel, A.W. Janke (red.), Pedagogika rodziny. Obszary i panorama problematyki. Warszawa: Wydawnictwo Adam Marszałek.
4. Korczak, J. (2012). Prawo dziecka do szacunku. Warszawa: Biuro Rzecznika Praw Dziecka.
5. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
6. Kunowski, S. Podstawy współczesnej pedagogiki, Warszawa, 2004
7. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
8. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
9. Montessori, M. (2014). Odkrycie dziecka. Łódź: Wydawnictwo Palatum.
10. Nowak, M. (2008). Teorie i koncepcje wychowania. Warszawa: Wydawnictwa Naukowe i Profesjonalne.
11. Ostrowska, U. (2006). Aksjologiczne podstawy wychowania, w: B. Śliwerski (red.). Pedagogika. Podstawy nauk o wychowaniu, tom 1, Gdańsk: GWP.
12. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
13. Śliwerski, B. (2016). Wychowanie. Pojęcie – znaczenie – dylematy. W. B. Śliwerski (red.), Wychowanie. Pojęcia. Procesy. Konteksty, tom 1, Gdańsk: GWP.

Literatura obowiązkowa:
1. Błasiak, A. (2019). Kultura pedagogiczna rodziców jako wewnątrzrodzinny determinant jakości wychowania najmłodszego pokolenia. Studia Pedagogica Ignatiana, 2/22, s. 83-101.
2. Chomczyńska-Rubacha, M. (2019). Szkolne środowisko uczenia się (paragraf: Język i wzorce porozumiewania się w klasie szkolnej). W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN, s. 819-828.
3. Gołębniak, B.D. (2019). Proces kształcenia. W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN. s. 857-875.
4. Jarosz, E, Nowak, A. (2012). Przemoc wobec dziecka w rodzinie – cechy zjawiska oraz standardy i problemy jego ograniczenia. W: E. Jarosz, A. Nowak, Dzieci ofiary przemocy w rodzinie. Raport Rzecznika Praw Dziecka. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, s. 17-31.
5. Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych, s. 6-20, 40-50.
6. Korczak, J. (2012). Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, dowolne fragmenty (około 10 stron).
7. Słowniki i Encyklopedie pedagogiczne.
8. Słupska, K. (2018). Grupy rówieśnicze w życiu młodzieży – ich dynamika i dynamika funkcjonowania socjalizacyjnego. W: J. Modrzewski i in. (red.), Środowiska uczestnictwa społecznego jednostek, kategorii i grup. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 477-495.
9. Śliwerski, B. (2012). Pedagogika ogólna. Podstawowe prawidłowości. Rozdział 2. Systematyzowanie wiedzy o wychowaniu. Kraków: Impuls, s. 31-42.
10. Tłuściak-Deliowska, A. (2022). Klimat klasy szkolnej jako kategoria pedagogiczna. Studia z Teorii Wychowania, 4 (41). 93-107.
11. prezentacje z zajęć
Literatura uzupełniająca
1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
2. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
3. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.
5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.
6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
7. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedaogiczne, 1, s. 35-54.
8. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.
9. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html
10. Konieczna, A. (2020) „Nasza klasa. Obraz społeczności klas szkolnych: analiza empiryczna wzorów społecznego uczestnictwa jej członków. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
11. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
12. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.
13. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
14. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
15. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Im
16. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
17. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.
18. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne
24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.
25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.
28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

Literatura obowiązkowa:
1. Błasiak, A. (2019). Kultura pedagogiczna rodziców jako wewnątrzrodzinny determinant jakości wychowania najmłodszego pokolenia. Studia Pedagogica Ignatiana, 2/22, s. 83-101.
2. Chomczyńska-Rubacha, M. (2019). Szkolne środowisko uczenia się (paragraf: Język i wzorce porozumiewania się w klasie szkolnej). W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN, s. 819-828.
3. Gołębniak, B.D. (2019). Proces kształcenia. W: B. Śliwerski, Z. Kwieciński (red.), Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN. s. 857-875.
4. Jarosz, E, Nowak, A. (2012). Przemoc wobec dziecka w rodzinie – cechy zjawiska oraz standardy i problemy jego ograniczenia. W: E. Jarosz, A. Nowak, Dzieci ofiary przemocy w rodzinie. Raport Rzecznika Praw Dziecka. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, s. 17-31.
5. Komendant-Brodowska, A. (2014). Agresja i przemoc szkolna. Raport o stanie badań. Warszawa: Instytut Badań Edukacyjnych, s. 6-20, 40-50.
6. Korczak, J. (2012). Jak kochać dziecko. Dziecko w rodzinie. Warszawa: Rzecznik Praw Dziecka, dowolne fragmenty (około 10 stron).
7. Słupska, K. (2018). Grupy rówieśnicze w życiu młodzieży – ich dynamika i dynamika funkcjonowania socjalizacyjnego. W: J. Modrzewski i in. (red.), Środowiska uczestnictwa społecznego jednostek, kategorii i grup. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM, s. 477-495.
8. Tłuściak-Deliowska, A. (2022). Klimat klasy szkolnej jako kategoria pedagogiczna. Studia z Teorii Wychowania, 4 (41). 93-107.
9. prezentacje z zajęć
Literatura uzupełniająca
1. Archer, M. (2013). Człowieczeństwo: Problem sprawstwa. Kraków: Zakład Wydawniczy „Nomos”.
2. Bauman, Z. (2006). Płynna nowoczesność. Kraków: Wydawnictwo Literackie.
3. Bińczycka, J. (2005). Między swobodą a przemocą w wychowaniu. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
4. Brezinka, W. (2005). Wychowanie i pedagogika w dobie przemian kulturowych. Podręcznik akademicki. Kraków: Wydawnictwo WAM.
5. Bridges, D. (2008). Educationalization: on the Appropriateness of Asking Educational Institutions to Solve Social and Economic Problem. Education Theory, 58 (4), 461-474.
6. Czerepaniak-Walczak, M. (2006). Pedagogika emancypacyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.
7. Gara, J. (2014). Idea interdyscyplinarności i interdyscyplinarna natura wiedzy pedagogicznej. „Forum Pedaogiczne, 1, s. 35-54.
8. Hejnicka-Bezwińska, T. (2015). Praktyka edukacyjna w warunkach zmiany kulturowej. Warszawa: PWN.
9. Key, E. (1904). Stulecie dziecka. https://wolnelektury.pl/katalog/lektura/key-stulecie-dziecka.html
10. Konieczna, A. (2020) „Nasza klasa. Obraz społeczności klas szkolnych: analiza empiryczna wzorów społecznego uczestnictwa jej członków. Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
11. Kron, F.W. (2012). Pedagogika. Kluczowe zagadnienia. Podręcznik akademicki. Sopot. GWP.
12. Kubiak-Szymborska, E. (2013). W czym wyraża się pluralizm teoretycznej wiedzy o wychowaniu. W: E. Kubiak-Szymborska, D. Zając. Wychowanie w kręgu pytań. (11-23). Bydgoszcz: Wydawnictwo Edukacyjne Wers.
13. Kunowski, S. (1993). Podstawy współczesnej pedagogiki. Warszawa: Wydawnictwo Salezjańskie.
14. Kwieciński, Z., Śliwerski, B. (2019). Pedagogika. Podręcznik akademicki. Warszawa: PWN.
15. Łobocki, M. (2006). Teoria wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Im
16. Majerek, B. (2016). Szkoła w kontekście zjawiska niepewności. W: M. J. Szymański, B. Walasek-Jarosz, Z. Zbróg (red.), Zrozumieć szkołę: konteksty zmian (s. 267-278). Warszawa: Wydawnictwo Akademii Pedagogiki Specjalnej.
17. Melosik, Z. (2003). Kultura popularna jako czynnik socjalizacji. W: Z. Kwieciński, B. Śliwerski (red.). Pedagogika – podręcznik akademicki. Tom 2. (68-91). Warszawa: PWN.
18. Miksza, M. (2020). Zrozumieć Montessori. Czyli Maria Montessori o wychowaniu dziecka. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
19. Nowak-Dziemianowicz, M. (2012). Edukacja i wychowanie w dyskursie codzienności. Kraków: Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
20. Opozda, D. (2012). Struktura i treść jednostkowej wiedzy o wychowaniu: Studium pedagogiczne wiedzy rodziców i jej korelatów. Lublin: Towarzystwo Naukowe Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
21. Schoenebeck von, H. (2008). Wolność od wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
22. Smolińska-Theiss, B. (2013). Korczakowskie narracje. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls
23. Sztobryn, S., Kamiński, K. (2014) (red.). Wolność a wychowanie. Problemy, dylematy, kontrowersje. Łódź: Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogiczne
24. Szumlewicz, K. (2011). Emancypacja przez wychowanie, czyli edukacja do wolności, równości i szczęścia. Sopot: GWP.
25. Śliwerski, B. (1992). Przekraczanie granic wychowania. Od „pedagogiki dziecka” do antypedagogiki. Łódź: Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
26. Śliwerski, B. (2015). Współczesne teorie i nurty wychowania. Kraków: Oficyna Wydawnicza Impuls.
27. Tarnowski, J. (1993). Jak wychowywać?. Warszawa: Wydawnictwa Akademii Teologii Katolickiej.
28. Tyszka, Z. (2003). Rodzina w świecie współczesnym – jej znaczenie dla jednostki i społeczeństwa. Poznań: Wydawnictwo Naukowe UAM.
29. Wrońska, K. (2019) (red.). Dobra edukacji i ich pedagogiczna eksploracja. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
30. Wiśniewski Cz. (2009). Wychowanie-studia teoriopoznawcze i aksjologiczne. Łódź: Wydawnictwo Akademii Humanistyczno-Ekonomicznej w Łodzi.
31. Zarzecki L. (2012). Teoretyczne podstawy wychowania. Teoria i praktyka w zarysie. Jelenia Góra: KPSW.

Metody kształcenia: wykład problemowy konwersatoryjny, metoda problemowa, dyskusja, burza mózgów, realizacja zadań indywidualnych i zespołowych, analiza przypadków, prezentacja, quiz.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności)

liczba godzin kontaktowych: 30

liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 20

liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie się do egzaminu: 25

liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio: 15

liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie prezentacji: 10

sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100

Wykład kursowy, ilustrowany prezentacjami multimedialnymi i filmami dydaktycznymi.
Dla aktywizacji studentów podczas ćwiczeń – przeprowadzanie paneli dyskusyjnych przy współudziale studentów.

NAKŁAD PRACY STUDENTA szacowany w godzinach potrzebnych do zrealizowania danej aktywności tj.

liczba godzin kontaktowych: 12,
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć: 20,
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/zaliczenia: 20,
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie mapy pojęć: 5,
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 57 ,

(z zachowaniem zasady, że średnio 25 - 30 godzinom pracy odpowiada 1 punkt ECTS)

Metody kształcenia: wykład problemowy konwersatoryjny, metoda problemowa, dyskusja, burza mózgów, realizacja zadań indywidualnych i zespołowych, analiza przypadków, prezentacja, quiz.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności)
liczba godzin kontaktowych: 30
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 20
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie się do egzaminu: 25
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z prowadzącą: 15
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie prezentacji i jej konsultowanie z prowadzącą: 10
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, co odpowiada 4 punktom ECTS

Wykład kursowy, ilustrowany prezentacjami multimedialnymi i filmami dydaktycznymi. W ramach aktywizacji studentów podczas ćwiczeń – przeprowadzanie paneli dyskusyjnych przy współudziale studentów.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności).
liczba godzin kontaktowych: 24 (12 wykłady i 12 ćwiczenia),
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 26,
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/zaliczenia: 25,
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z osobą prowadzącą: 25.
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, (z zachowaniem zasady, że średnio 25 - 30 godzinom pracy odpowiada 1 punkt ECTS), co odpowiada 4 punktom ECTS.

Metody kształcenia: wykład problemowy konwersatoryjny, metoda problemowa, dyskusja, burza mózgów, realizacja zadań indywidualnych i zespołowych, analiza przypadków, prezentacja, quiz.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności)
liczba godzin kontaktowych: 30
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 20
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie się do egzaminu: 25
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z prowadzącą: 15
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie prezentacji i jej konsultowanie z prowadzącą: 10
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, co odpowiada 4 punktom ECTS

Wykład kursowy, ilustrowany prezentacjami multimedialnymi i filmami dydaktycznymi. W ramach aktywizacji studentów podczas ćwiczeń – przeprowadzanie paneli dyskusyjnych przy współudziale studentów.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności).
liczba godzin kontaktowych: 24 (12 wykłady i 12 ćwiczenia),
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 26,
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do egzaminu/zaliczenia: 25,
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z osobą prowadzącą: 25.
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, (z zachowaniem zasady, że średnio 25 - 30 godzinom pracy odpowiada 1 punkt ECTS), co odpowiada 4 punktom ECTS.

Metody kształcenia: wykład problemowy konwersatoryjny, metoda problemowa, dyskusja, burza mózgów, realizacja zadań indywidualnych i zespołowych, analiza przypadków, prezentacja, quiz.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności)
liczba godzin kontaktowych: 30 (15+15)
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 18
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie się do egzaminu: 27
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z prowadzącą: 15
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie prezentacji i jej konsultowanie z prowadzącą: 10
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, co odpowiada 4 punktom ECTS

Metody kształcenia: wykład problemowy konwersatoryjny, metoda problemowa, dyskusja, burza mózgów, realizacja zadań indywidualnych i zespołowych, analiza przypadków, prezentacja, quiz.

Nakład pracy studenta (z zachowaniem założenia, że 1 punkt ECTS odpowiada 25-30 godzinom aktywności)
liczba godzin kontaktowych: 24 (12+12)
liczba godzin potrzebnych do przygotowania się do zajęć (lektura tekstów): 18
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie się do egzaminu: 27
liczba godzin przeznaczonych na realizację zadań do portfolio i ich konsultowanie z prowadzącą: 16
liczba godzin przeznaczonych na przygotowanie prezentacji i jej konsultowanie z prowadzącą: 15
sumaryczna liczba godzin aktywności studenta: 100, co odpowiada 4 punktom ECTS