Prowadzony w cyklach: 2022Ln, 2023Zn, 2023Ln, 2024Zn, 2024Ln, 2025Zn, 2025Ln, 2026Zn, 2026Ln

Punkty ECTS: brak danych

Język: polski

Organizowany przez: Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej

Etyka zawodu AK-0F-ETZ1

TREŚCI PROGRAMOWE
Zapoznanie studentów z podejściami metodologicznymi do tworzenia etyk zawodowych. Etyka zawodowa: podstawowe zasady etyki zawodowej, wybrane problemy tworzenia etyk zawodowych. Kształcenie umiejętności praktycznego wykorzystania kodeksów etycznych: kodeksy etyki zawodowej, kodeksy a wartości/ aksjologiczne podstawy kodeksów, rola i funkcje kodeksów etyki zawodowej, przykłady kodeksów etyki zawodowej. Przygotowanie studentów do aktywnego uczestnictwa we współczesnych dyskusjach na temat etyki zawodowej. Etos, wzór osobowy i łączenie różnych wartości: godność, odpowiedzialność, tolerancja, prywatność, sprawiedliwość, solidarność międzyludzka, miłość bliźniego, ład społeczny, skuteczność działania, sumienność, uczciwość, samodoskonalenie i rozwój zawodowy, lojalność, hierarchia wartości. Rozwijanie poczucia moralnych zobowiązań, jakie stawia praktyka zawodowa w różnych zawodach. Specyficzne zagadnienia związane z etyką danego zawodu. Przykłady dylematów etycznych i konfliktów wartości charakterystycznych dla danego zawodu. Nadużycia i naganne praktyki, które podważają zaufanie i naruszają etos zawodowy.

W cyklu 2023Zn:

1. Etyka zawodu. Definicje, podstawowe pojęcia, zakres oraz uzasadnienie etyki zawodu - 3h

2. Etos nauczyciela - 3h

3. Kodeks etyki zawodowej w kontekście pracy nauczyciela – 3h

4. Dylematy etyczne w pracy nauczyciela (zaliczenie) – 3h

W cyklu 2023Ln:

1. Etyka zawodu. Definicje, podstawowe pojęcia, zakres oraz uzasadnienie etyki zawodu - 3h

2. Etos nauczyciela - 3h

3. Kodeks etyki zawodowej w kontekście pracy nauczyciela – 3h

4. Dylematy etyczne w pracy nauczyciela (zaliczenie) – 3h

W cyklu 2024Zn:

1. Etyka zawodu. Definicje, podstawowe pojęcia, zakres oraz uzasadnienie etyki zawodu - 3h

2. Etos nauczyciela - 3h

3. Kodeks etyki zawodowej w kontekście pracy nauczyciela – 3h

4. Dylematy etyczne w pracy nauczyciela (zaliczenie) – 3h

W cyklu 2024Ln:

1. Etyka zawodu. Definicje, podstawowe pojęcia, zakres oraz uzasadnienie etyki zawodu - 3h

2. Etos nauczyciela - 3h

3. Kodeks etyki zawodowej w kontekście pracy nauczyciela – 3h

4. Dylematy etyczne w pracy nauczyciela (zaliczenie) – 3h

W cyklu 2025Zn:

1. Wprowadzenie metodologiczne – po co etyka zawodowa, specyfika etyk zawodowych, etyki zawodowe jako etyki stosowane.
2. Jak dobrze pomagać? - analiza kategorii pomocy w kontekście etycznym.
3. Społeczny wizerunek grupy zawodowej – opinie, wiedza, stereotypy, uprzedzenia.
4. „Dobre praktyki" w zawodzie – krytyczna analiza istniejących kodeksów i próba wypracowania zawodowego kodeksu etycznego dla konkretnej grupy zawodowej.
5. Próba wypracowania zawodowego wzoru osobowego i jego krytyczna analiza.
6. Specyfika zawodowych dylematów etycznych (studia przypadków).
7. Zakres i problematyka odpowiedzialności zawodowej; wartości w pracy.
8. Wyzwania, trudności, pokusy i pułapki w działaniach profesjonalnych - relatywizm etyczny, pluralizm wartości i postaw, utylitaryzm w życiu społecznym.

W cyklu 2025Ln:

Rodzaj przedmiotu

obowiązkowe

Koordynatorzy przedmiotu

W cyklu 2023Zn:

Katarzyna Łukaszewska

W cyklu 2026Ln:

Stanisław Chankowski
Piotr Rosół

W cyklu 2022Ln:

Iwona Stachowska

W cyklu 2025Zn:

Piotr Rosół
Iwona Stachowska

W cyklu 2025Ln:

Mateusz Kucz
Katarzyna Łukaszewska

W cyklu 2023Ln:

Katarzyna Łukaszewska

W cyklu 2024Ln:

Katarzyna Łukaszewska
Piotr Rosół

W cyklu 2024Zn:

Katarzyna Łukaszewska
Piotr Rosół

Efekty kształcenia

Wiedza
Student/ka zna istotę etyki zawodowej/etyki zawodu i podstawową terminologię z zakresu etyki zawodu.

Umiejętności
Student/ka dostrzega związki pomiędzy wartościami etycznymi a zachowaniami w praktyce zawodowej.
Potrafi analizować sytuacje profesjonalne pod kątem wyszukiwania ich aspektów etycznych.
Potrafi podjąć głębszy namysł nad szerszym kontekstem i konsekwencjami badań naukowych oraz odpowiedzialnością nauki/ odpowiedzialnością naukowca–badacza.

Kompetencje społeczne
Student/ka potrafi przyjąć aktywną postawę w sytuacjach dylematu etycznego w działalności profesjonalnej.
Zachowuje otwartość na krytyczny namysł nad własnymi oraz obecnymi w środowisku zawodowym standardami etycznymi.
Jest świadomy zobowiązań etycznych na etapie badań do pracy dyplomowej i na dalszych etapach pracy badawczej/ zawodowej.

Literatura

W cyklu 2023Zn:

Jabłonko O., „O etyce zawodu nauczyciela – wychowawcy w XXI wieku, PRACE NAUKOWE WSZIP NR 37 (1)2016,

Kluz M., Znaczenie kary w procesie wychowania i kształtowania osobowości dziecka w rodzinie i szkole, studia gdańskie, XXVIII,

Marzec B., ks. Borda M., „Rola rodziny, nauczyciela i przedszkola w kształtowaniu postaw dzieci na podstawie badań

ewaluacyjnych”, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 2017, nr 6,

M. de Tchórzewski A., „Nauczyciel w paradygmacie formacji osobowościowej”, 2020,

Miśkowiec E., „Karanie i nagradzanie wprowadzeniem w świat wartości i postaw moralnych”, w: Edukacja elementarna w teorii i

praktyce, 3-4/2010

„Psychospołeczne warunki pracy polskich nauczycieli. Pomiędzy wypaleniem zawodowym a zaangażowaniem”, pod redakcją

Jacka Pyżalskiego i Doroty Merecz, 2010,

Skarga B., „Usankcjonowanie niecnoty”, w: Dyskusja redakcyjna wokół etyki zawodowej, ETYKA 1994, NR 27,

Zając D., „W kręgu rozważań o etyce zawodowej„, w: Przegląd Pedagogiczny, 2020, nr 2,

W cyklu 2023Ln:

Jabłonko O., „O etyce zawodu nauczyciela – wychowawcy w XXI wieku, PRACE NAUKOWE WSZIP NR 37 (1)2016,

Kluz M., Znaczenie kary w procesie wychowania i kształtowania osobowości dziecka w rodzinie i szkole, studia gdańskie, XXVIII,

Marzec B., ks. Borda M., „Rola rodziny, nauczyciela i przedszkola w kształtowaniu postaw dzieci na podstawie badań

ewaluacyjnych”, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 2017, nr 6,

M. de Tchórzewski A., „Nauczyciel w paradygmacie formacji osobowościowej”, 2020,

Miśkowiec E., „Karanie i nagradzanie wprowadzeniem w świat wartości i postaw moralnych”, w: Edukacja elementarna w teorii i

praktyce, 3-4/2010

„Psychospołeczne warunki pracy polskich nauczycieli. Pomiędzy wypaleniem zawodowym a zaangażowaniem”, pod redakcją

Jacka Pyżalskiego i Doroty Merecz, 2010,

Skarga B., „Usankcjonowanie niecnoty”, w: Dyskusja redakcyjna wokół etyki zawodowej, ETYKA 1994, NR 27,

Zając D., „W kręgu rozważań o etyce zawodowej„, w: Przegląd Pedagogiczny, 2020, nr 2,

W cyklu 2024Zn:

Jabłonko O., „O etyce zawodu nauczyciela – wychowawcy w XXI wieku, PRACE NAUKOWE WSZIP NR 37 (1)2016,

Kluz M., Znaczenie kary w procesie wychowania i kształtowania osobowości dziecka w rodzinie i szkole, studia gdańskie, XXVIII,

Marzec B., ks. Borda M., „Rola rodziny, nauczyciela i przedszkola w kształtowaniu postaw dzieci na podstawie badań

ewaluacyjnych”, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 2017, nr 6,

M. de Tchórzewski A., „Nauczyciel w paradygmacie formacji osobowościowej”, 2020,

Miśkowiec E., „Karanie i nagradzanie wprowadzeniem w świat wartości i postaw moralnych”, w: Edukacja elementarna w teorii i

praktyce, 3-4/2010

„Psychospołeczne warunki pracy polskich nauczycieli. Pomiędzy wypaleniem zawodowym a zaangażowaniem”, pod redakcją

Jacka Pyżalskiego i Doroty Merecz, 2010,

Skarga B., „Usankcjonowanie niecnoty”, w: Dyskusja redakcyjna wokół etyki zawodowej, ETYKA 1994, NR 27,

Zając D., „W kręgu rozważań o etyce zawodowej„, w: Przegląd Pedagogiczny, 2020, nr 2,

W cyklu 2024Ln:

Jabłonko O., „O etyce zawodu nauczyciela – wychowawcy w XXI wieku, PRACE NAUKOWE WSZIP NR 37 (1)2016,

Kluz M., Znaczenie kary w procesie wychowania i kształtowania osobowości dziecka w rodzinie i szkole, studia gdańskie, XXVIII,

Marzec B., ks. Borda M., „Rola rodziny, nauczyciela i przedszkola w kształtowaniu postaw dzieci na podstawie badań

ewaluacyjnych”, Edukacyjna Analiza Transakcyjna, 2017, nr 6,

M. de Tchórzewski A., „Nauczyciel w paradygmacie formacji osobowościowej”, 2020,

Miśkowiec E., „Karanie i nagradzanie wprowadzeniem w świat wartości i postaw moralnych”, w: Edukacja elementarna w teorii i

praktyce, 3-4/2010

„Psychospołeczne warunki pracy polskich nauczycieli. Pomiędzy wypaleniem zawodowym a zaangażowaniem”, pod redakcją

Jacka Pyżalskiego i Doroty Merecz, 2010,

Skarga B., „Usankcjonowanie niecnoty”, w: Dyskusja redakcyjna wokół etyki zawodowej, ETYKA 1994, NR 27,

Zając D., „W kręgu rozważań o etyce zawodowej„, w: Przegląd Pedagogiczny, 2020, nr 2,

W cyklu 2025Zn:

1. Maria Ossowska, "Wzór demokraty", Instytut Wydawniczy Daimonion, Lublin 1992.
2. Ija Lazari-Pawłowska, "Etyki zawodowe jako role społeczne", [w:] tejże, „Etyka. Pisma wybrane”, Wrocław-Warszawa-Kraków 1992, s. 84-91.
3. Tadeusz Kotarbiński, "Jak i dlaczego powstała etyka niezależna z wzorem naczelnym spolegliwego opiekuna?", "Opiekun spolegliwy", [w:] tegoż, „Pisma etyczne”, Ossolineum, Wrocław 1987.
4. Tadeusz Kotarbiński, "Traktat o dobrej robocie", różne wydania.
5. „Wokół etyki zawodowej”, dyskusja redakcyjna, [w:] „Etyka” nr 27, 1994, s. 167-195.
6. Jacek Hołówka, "O pomocy w potrzebie", [w:] "O wartościach, normach i problemach moralnych", red. M. Środa, PWN, 1994.
7. Kodeksy etyczne różnych zawodów zaufania publicznego (m.in. lekarza, nauczyciela, psychologa, pracownika socjalnego, muzykoterapeuty).
8. Philipe Meirieu, "Moralne wybory nauczycieli: etyka i pedagogika", Warszawa 2003, wybrane rozdziały.
9. Paweł Czarnecki, "Moralne aspekty pracy wychowawczej", www.psychologia.net.pl..
10. Alicja Czerkawska, Andrzej Czerkawski, "Etyczny wymiar poradnictwa zawodowego", KOWEZiU, Warszawa 2005.

W cyklu 2025Ln:

Uwagi

W cyklu 2023Zn:

Metody kształcenia:
praca w grupach,
praca z tekstem,
prezentacja,
debata.

Nakład pracy studenta:
godziny kontaktowe: 15 godz.
przygotowanie się do zajęć: 10 godz.
przygotowanie się do egzaminu/zaliczenia: 5 godz.