Women Artists – Another Own History of Art 00-0F-WAA

Określenie „Inna Historia Sztuki” odnosi się nie tylko do odkrywania w przeszłości mniej znanych postaci artystek oraz do ogromnej fali zainteresowania sztuką kobiet, co potwierdzają kolejne książki i wystawy (np. Biennale w Wenecji z 2022 roku, którego głównymi bohaterkami były kobiety artystki). Ta inna historia sztuki domaga się lepszego zrozumienia i poznania, zakłada kobiecy punkt widzenia, motywacje, wrażliwość a nawet odmienne preferowane techniki tworzenia. Doświadczenia kobiet są szczególne: odnoszą się do odczuwania ciała, związku z naturą i archetypami kobiecych źródeł siły, dążenia do uniezależniania się od stereotypowych ról społecznych oraz do wysiłku jakiego wymaga od kobiety podjęcie i kontynuacja pracy twórczej. W trakcie zajęć będą prezentowane postaci kobiet – malarek, rzeźbiarek, projektantek, fotografek, rysowniczek i artystek tkaniny. Będziemy się starali, na własny użytek, zobaczyć inną historię sztuki.
Kilka przykładowych tematów jakie mogą zostać podjęte w trakcie zajęć to: „Świat za zamkniętymi drzwiami, intymistyczny impresjonizm Mary Cassatt i Berthe Morisot”, „Pionierki sztuki abstarkcyjnej – Hilma alf Klimt i Georgia O’Keeffe”, „Pejzaże wolności i samotności – awangardowy pejzaż amerykański Georgii O’Keeffe”, „Wyobrażenia Matki i inne traumy – rzeźba, sztuka tkaniny i grafika Louise Bourgeois”, „Twarze sąsiadów – portrety Alice Neel, „Malowanie przed i po Pollocku – collage i abstrakcje Lee Krasner”, „Fotografowanie miasta – amerykańskie fotografki ulicy i maszyn”, „Vivien Meyer – odkrywanie anonimowej artystki”, „Sztuka Mieszkania według Charlotte Perriand”, „Jak oswoić grozę przeszłości - Kara Walker i historia niewolnictwa oczami kobiet”, „Z tego co pod ręką – sztuka tworzenia stroju i tkanin przez artystki outsiderki”.
Najważniejszą częścią zajęć są własne prezentacje studentów wybranych przez nich tematów, najchętniej odnoszące się do współcześnie działających artystek bliskich ich zainteresowaniom artystycznym, które w istotny sposób wpłynęły na ich życiowe wybory.

Czy istnieje inna, własna historia sztuki kobiet czy tylko własne historie kobiet tworzących sztukę? Czy jest sens mówić o „sztuce kobiecej”? Czy kobiety artystki podejmują w sztuce odrębne tematy? Z jakimi problemami się zmagają by wykonywać pracę artystyczną?
Te pytania towarzyszą w ostatnich latach ogromnej fali zainteresowania sztuką kobiet, co potwierdzają kolejne opracowania naukowe, książki i wystawy. Jesteśmy świadkami powstawania nowej (innej) historii sztuki z udziałem kobiet. Odkrywane są w przeszłości postaci i twórczość artystek dotąd pomijanych. Wiąże się z tym branie pod uwagę kobiecego punktu widzenia, motywacji, wrażliwości obecnych nawet w odmiennym traktowaniu technik artystycznych i wyborze materiałów. Szczególne doświadczenia kobiet odnoszą się do odczuwania ciała, związku z naturą i archetypami kobiecych źródeł siły, dążenia do uniezależniania się od stereotypowych ról społecznych, wysiłku kontynuacji pracy twórczej.
Te pytania i problemy pojawią się w trakcie trwania zajęć przy okazji pogłębionego poznawania twórczości i biografii kobiet – malarek, rzeźbiarek, projektantek, fotografek, rysowniczek i artystek tkaniny. W trakcie zajęć szczególną wagę przywiązuję do analizy konkretnych prac, rozmowy w oparciu o konkretny materiał wizualny.

Katy Hessel, „The Story of Art Without Man”, Hutchinson Heineman, 2022 (“Historia sztuki bez mężczyzn”, Wydawnictwo Marginesy, 2024)
Linda Nochlin “Why Have there been No Great Women Artists” https://www.writing.upenn.edu/library/Nochlin-Linda_Why-Have-There-Been-No-Great-Women-Artists.pdf
Khan Academy “Where are the Women?”: https://www.khanacademy.org/humanities/becoming-modern/introduction-becoming-modern/issues-in-19th-century-art/v/where-are-the-women
National Gallery of Scotland “Why are there so few female artists?”: https://www.youtube.com/watch?v=SKMtZAfaLi8
National Museum of Women in the Art: https://nmwa.org/
Berthe Morisot; https://www.khanacademy.org/humanities/art-history-for-teachers/xeaa3470a:teaching-with-images/xeaa3470a:go-deeper-where-are-the-women-artists/v/morisot-the-cradle-1872
Mary Cassatt: https://americanart.si.edu/artist/mary-cassatt-770
Hilma af Klint: https://hilmaafklint.se/
Georgia O'Keeffe: https://www.okeeffemuseum.org/
Louise Bourgeois: https://www.tate.org.uk/art/artists/louise-bourgeois-2351
Lee Krasner: https://www.moma.org/artists/3240
Alice Neel: https://www.aliceneel.com/
Alina Szapocznikow: https://artmuseum.pl/en/archiwum/archiwum-aliny-szapocznikow/399/5021
Ursula van Rydingsward: https://ursulavonrydingsvard.net/
Paula Rego: https://www.tate.org.uk/art/artists/paula-rego-1823
Kara Walker: http://www.karawalkerstudio.com/2020
Shahzia Sikhander: https://www.shahziasikander.com/timeline
Shirin Neshat: https://www.youtube.com/watch?v=M43QgkbOEv8

Linda Nochlin “Why Have there been No Great Women Artists”, In Gornik Vivian: Moran Barbara „Woman in Sexist Society: Studies in Power and Powerlessness” New York Basic Books, 1971 https://www.writing.upenn.edu/library/Nochlin-Linda_Why-Have-There-Been-No-Great-Women-Artists.pdf
Whitney Chadwick, “Women Artists and the Surrealist Movement”, Thames and Hudson, 1985, 2021 ( “Artystki i surrealizm”, Smak Słowa, 2024)
Whitney Chadwick, ”Women, Art and Society”, Thames and Huston, 1991 (https://www.scribd.com/document/347450639/Women-Art-and-Society-pdf )
Katy Hessel, „The Story of Art Without Man”, Hutchinson Heineman, 2022 (“Historia sztuki bez mężczyzn”, Wydawnictwo Marginesy, 2024)
Sylwia Ziętek, “Tylko one. Polska sztuka bez mężczyzn.”, Agora, 2023

Khan Academy “Where are the Women?”: https://www.khanacademy.org/humanities/becoming-modern/introduction-becoming-modern/issues-in-19th-century-art/v/where-are-the-women
National Gallery of Scotland “Why are there so few female artists?”: https://www.youtube.com/watch?v=SKMtZAfaLi8
National Museum of Women in the Art: https://nmwa.org/

Berthe Morisot: https://www.khanacademy.org/humanities/art-history-for-teachers/xeaa3470a:teaching-with-images/xeaa3470a:go-deeper-where-are-the-women-artists/v/morisot-the-cradle-1872
Mary Cassatt: https://americanart.si.edu/artist/mary-cassatt-770
Hilma af Klint: https://hilmaafklint.se/
Georgia O'Keeffe: https://www.okeeffemuseum.org/
Louise Bourgeois: https://www.tate.org.uk/art/artists/louise-bourgeois-2351
Lee Krasner: https://www.moma.org/artists/3240
Alice Neel: https://www.aliceneel.com/
Alina Szapocznikow: https://artmuseum.pl/en/archiwum/archiwum-aliny-szapocznikow/399/5021
Ursula van Rydingsward: https://ursulavonrydingsvard.net/
Paula Rego: https://www.tate.org.uk/art/artists/paula-rego-1823
Kara Walker: http://www.karawalkerstudio.com/2020
Shahzia Sikhander: https://www.shahziasikander.com/timeline
Shirin Neshat: https://www.youtube.com/watch?v=M43QgkbOEv8

Metody dydaktyczne:
konwersatorium w języku obcym. Zajęcia mają charakter otwarty, ich integralną częścią jest udział studentów, którzy dodają znalezione przez siebie tematy w formie prezentacji.
Po każdych zajęciach studenci otrzymują dodatkowe materiały źródłowe rozwijające omawiany temat (materiały ilustracyjne, filmy do oglądania i artykuły do czytania online) zamieszczane na stronie grupy w MS Teams. Do dyspozycji mają też pliki prezentacji z wykładu.

Nakład pracy studenta:
godziny kontaktowe – 30 godz.
przygotowanie do zajęć, lektury – 20 godz.
oglądanie filmów, słuchanie wywiadów dostępnych online – 20 godz.
przygotowanie prezentacji w konsultacji z prowadzącym – 30 godz.

Metody dydaktyczne:
konwersatorium w języku obcym. Zajęcia mają charakter otwarty, ich integralną częścią jest udział studentów, którzy dodają znalezione przez siebie tematy w formie prezentacji.
Po każdych zajęciach studenci otrzymują dodatkowe materiały źródłowe rozwijające omawiany temat (materiały ilustracyjne, filmy do oglądania i artykuły do czytania online) zamieszczane na stronie grupy w MS Teams. Do dyspozycji mają też pliki prezentacji z wykładu.

Nakład pracy studenta:
godziny kontaktowe – 30 godz.
przygotowanie do zajęć, lektury – 20 godz.
oglądanie filmów, słuchanie wywiadów dostępnych online – 20 godz.
przygotowanie prezentacji w konsultacji z prowadzącym – 30 godz.

ECTS: 4